T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/460 Esas
KARAR NO: 2023/786
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/04/2019
KARAR TARİHİ: 04/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin İstanbul genelinde toplu ulaşım sistemlerini kurma, kurulu sistemleri işletme ve işlettirme hak ve yetkisine sahip olduğunu, bu kapsamda ".... Sistemi İnşaatı, Elektro-Mekanik İşlerinin Yapımı ve Araç Temini İşi" için ihaleye çıkıldığını, ihaleyi kazanan .... Ortaklığı ile 01/02/2005 tarihinde sözleşme imzalandığını, metro inşaatının yapımı sırasında davalı ortaklık tarafından, dava dışı ... Kooperatifine ait alanın işgal edilmesi sonucu Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan ... Esas ... Karar sayılı dosyasının 13/09/2013 tarihli kesinleşen kararına istinaden, 26/12/2017 tarihinde müvekkili idare tarafından Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına 305.667,00-TL ödeme yapıldığını, dava dışı ...'a ait alanın işgal edilmesi sonucu Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan ... Esas sayılı dosyanın 22/09/2014 tarihli Yargıtay ilamı ile kesinleşen kararına istinaden Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 12/12/2013 tarihinde 146.170,00-TL, 03/03/2015 tarihinde ise 19.950,00-TL ödeme yapıldığını, söz konusu davanın işin yüklenicisi olan davalı ortak girişim grubuna ihbar edildiğini, ödenen meblağların iade sözleşmesi hükümleri uyarınca ...-... Adi Ortaklığı'ndan talep edildiğini, ancak davalı tarafça talebin yerine getirilemeyeceğinin ifade edildiğini, davalılar ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. ile ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin ihale sözleşmesinin 21. maddesi başta olmak üzere ilgili hükümleri uyarınca, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise ".... Sistemi İnşaat Elekromekanik işleri Yapım ve Araç Temini Projesi, İnşaat Tüm Riskler ve 3. Şahıs Sorumluluk Poliçesi" uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, bu sebeplerle icra dosyalarına ödenen toplam 471.787,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte sözleşme ve poliçe hükümleri uyarınca zarardan sorumlu olan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; dava müvekkili şirkete ihbar edilmediğinden davacının poliçe kapsamında davaya dayalı tüm haklarını kaybettiğini, poliçede yer alan bir hasara teminat verilmesinin ilk koşulunun hasarın ani ve önceden beklenmeyen bir şekilde ortaya çıkmış olması olduğunu, inşaat sigortası bütün riskler genel şartlarına göre de hasarın ani ve beklenmeyen biçimde gerçekleşmemesi halinde teminat kapsamına girmediğinin kabul edildiğini, poliçede bu yönde bir hasar teminat verilmesinin özel bir şart olarak düzenlenmiş olmasına bağlı olduğunu, poliçede inşaat süresince bu tür bir kullanımdan doğan zararın teminat altına alınmadığını, söz konusu poliçenin herhangi bir klozunda işgal tazminatı vb. hususların teminatlar altına alındığını gösteren herhangi bir hüküm bulunmadığını belirterek, davacıları farklı iki ayrı talebin tek bir davada talebi mümkün olmadığından davanın tefrikine, davanın öncelikle zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 01/02/2005 tarihli sözleşmenin 46. maddesi dikkate alındığında tahkim şartının mevcut olduğunu, tahkim itirazının reddi halinde yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri veya Ankara Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketlerin oluşturduğu ortaklık tarafından yapımına başlanan metro inşası işinin işverenliğinin ... ile ... Başkanlığı arasında imzalanan 30/06/2011 tarihli protokol gereği ...'ye devredildiğini, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, rücuen tazminat davalarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, zamanaşımı süresinin ödeme tarihinden başladığını, davanın açıldığı tarih itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davanın reddi gerektiğini belirterek, davanın öncelikle usul yönünden, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya Büyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderilerek Mahkemenin ... Esas sırasına kaydı yapılıp incelenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava ; ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ekinde sunulan İ... Belediyesi ve .... Kooperatifi arasında imzalanan protokol, İnşaat Tüm Riskler ve 3.şahıs Sorumluluk Poliçesi davalı Gülermak-... Adi Ortaklığı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu 01/02/2005 tarihli ... Sistemi İnşaat Elektomekanik İşlerinin Yapımı ve Araç Temini İşi sözleşmesi incelenmiştir.
Küçükçekmece ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve Bakırköy ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas , Küçükçekmece ... İcra müdürlüğünün ... Esas Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas s sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş dosya kapsamına alınmıştır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı ... tarafından takip borçlusu ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne karşı 150.193,49-TL'nin tahsili için takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu takip borçlusu ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından icra dosyasına 12/12/2013 tarihinde 136.580,00TL ve 03/03/2015 tarihinde 19.950,00TL yatırıldığı anlaşılmıştır.
Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı .... Kooperatifi tarafından takip borçlusu ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne, ...Ticaret A.Ş.'ne ve Gülermak ... Konsorsiyomuna karşı 273.840,43-TL'nin tahsili için takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu ve takip borçlusu ... Müdürlüğü tarafından icra dosyasına 26/12/2017 tarihinde 305.667,00TL yatırıldığı anlaşılmıştır.
Davalı ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi vekili yetki ve tahkim itirazında bulunmuş ise de davacı ecrimisil ödemesi sebebi ve rücu alacağı nedeniyle dava açmış olup sözleşme içeriğinde belirtilen ve yapılması gereken işten kaynaklanmadığından, tahkim itirazı ve yetki itirazı 11.11.2020 tarihli duruşma ara kararı ile reddedilmiştir.
06/09/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunun incelenmesinde özetle; Davalı yüklenici şirketlerin oluşan zararlardan eser sözleşmesine ilişkin TBK hükümleri uyarınca sorumlu oldukları, davalı yüklenici şirketlerin ve davalı sigorta şirketinin dava konusu borç nedeniyle davacıya karşı sorumluluklarının TTK'nin 7. madde hükmü uyarınca müteselsil olduğu, sigorta yönünden; davalı ... Sigorta'nın sigortalısı olan davacı ...'nin sigorta konusu faaliyetlerinden dolayı poliçe vadesi boyunca riziko adresindeki 3. şahıslara veya 3. şahıslara ait mallarda meydana gelen ziya ve hasardan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının incelenmesi sonucunda poliçede kayıtlanan riziko adresi ile hasar adresinin aynı olduğu ve 2009 yılı Kasım ayı işgal tarihi itibariyle davalı ... Sigorta tarafından tanzim olunan ...,..,..,... nolu 14/10/2005 - 31/05/2013 vadeli "İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi"nin geçerli olduğu, Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesi sonucunda poliçede kayıtlanan riziko adresi ile hasar adresinin aynı olduğu ve 26/04/2007 yıkım tarihi itibariyle davalı ... Sigorta tarafından tanzim olunan ..,..,..,... nolu 14/10/2005 - 31/05/2013 vadeli "İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi"nin geçerli olduğu, davacı ..., dava dışı 3. şahıslar olan ... ile ....'ın mallarında meydana gelen zararı ödediğini ispat etmiş olmakla ve hasar davalı ... Sigorta tarafından tanzim olunan poliçe kapsamında olmakla davalı ... Sigorta'nın tanzim ettiği "İnşaat ALL RISK Sigorta Poliçesi" uyarınca poliçede 3. Şahıs mali Mesuliyet için sunduğu teminat limiti ile sınırlı olmak üzere davacı ...'nin rücu talebinden sorumlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
30/05/2022 tarihli Bilirkişi Heyet 1. ek raporunda özetle; Eser sözleşmesi yönünden davalı yüklenici şirketlerin oluşan zararlardan eser sözleşmesine ilişkin TBK hükümleri uyarınca sorumlu oldukları, davalı yüklenici şirketlerin kök raporda tespit edilen dava konusu borç nedeniyle davacıya karşı sorumluluklarının TTK'nin 7. Madde hükmü uyarınca müteselsil olduğu, sigorta yönünden davalı ... Sigorta'nın davanın ecrimisil talepleri yönünden itirazlarının yerinde olduğu, sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
14/02/2023 tarihli Bilirkişi Heyet 2. ek raporunda özetle; mahkemeye sunulan kök ve ek raporda yapılan değerlendirmelerinde bir değişiklik bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava dilekçesi cevap dilekçeleri dosyaya gelen belgeler incelendiğinde;
Dava tarihinin; 24/04/2019 olduğu, dava dilekçesinin davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi'ne 13/05/2019 tarihinde, ... İnşaat Ve Ticaret A.Ş.'ne 14/05/2019 tarihinde, ... Sigorta A.Ş'ne 13/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların yasal sürede talep ettikleri ek davaya cevap verme süre talepleri süresinde olduğu , yasal sürede sunulan cevap dilekçeleri ile zamanaşımı itirazında bulundukları görülmüştür.
Dava tarihinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüktedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 73.maddesinde zamanaşımı '' rücu isteminde taziminatın tamamının ödendiği ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar.''şeklinde düzenlenmiştir. İkinci fıkrada ise'' tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorundadır. Aksi takdirde zamanaşımı, bu bildirimin dürüstlük kuralına göre yapılabileceği tarihte işlemeye başlar ''şeklinde düzenlenmiştir.
Rücu hakkı başkasına ait borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir taleptir. Davacının malvarlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleşir. Davacının ödeme tarihi itibariyle fiil, faili bilmesi ve zararın kapsamının tam anlamıyla gerçekleşmesi gerekir. Davanın niteliğine göre zamanaşımı başlangıç tarihi, zararın zarar görene ödediği tarihtir. Dava dilekçesinde ve dosyaya getirtilen Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ilamına istinaden Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davacının;12/12/2013 tarihinde 136.580,00-TL, (her ne kadar dava dilekçesinde 146.170,00-TL olduğu belirtilmiş ise de) 03/03/2015 tarihinde de 19.950,00-TL ödediği ödeme tarihinden geçerli 2 yıllık sürenin dava tarihi olan 24/04/2019 tarihinde , davacının bu alacağa ilişkin zamanaşımı süresi geçtikten sonra davayı açtığından zamanaşımı nedeniyle bu alacaklar için davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının 305.667,00-TL rücu alacağı yönünden icra dosyasına ödeme tarihi dikkate alındığında davalılar vekilinin zaman aşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacı, davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi, ... İnşaat Ve Ticaret A.Ş. ve davalı ... Sigorta A.Ş. arasında ..,..,.. nolu İnşaat ALL Risk Sigorta Poliçesi düzenlendiği, poliçenin; bina ve tesislerde oluşacak hasarlar üçüncü şahısın mallarının ziyaı ve zarara uğramasına ilişkin hükümleri incelendiğinde, ecrimisil bir haksız işgal tazminatı olduğu ancak davalı şirketlerin sözleşme kapsamında inşaa ettikleri metro istasyonu tesisi nedeni ile bina ve tesiste meydana gelen hasar ve bu hasardan kaynaklı zarar olmadığı, poliçe kapsamında üçüncü kişiye verilen zarar niteliğinde olamayacağı yani davacının talebinin sigorta poliçesi kapsamında olmayacağından 305.667,00-TL rücu alacağı yönünden ... Sigorta A.Ş.'ne yöneltilen davanın reddine karar vermek gerekmiş, bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarındaki tespitlerine ... Sigorta A.Ş. Yönünden itibar edilmemiştir.
Davacı, Davalılar ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. arasında 01/02/2005 tarihli ihale sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 25. Maddesi incelendiğinde "komşu araziye tecavüz" başlığı altında işin gerçekleşmesi için lüzumlu bütün işlemler ... için yüklenici sözü geçen hallerden doğacak bütün tazminat, istek, dava, ve masraflara karşı işvereni koruyacak ve bunları peşinen tekeffül ettiği düzenlenmiş olmakla davacı tarafından ödenen ecrimisil bedelinden davalı yüklenicilerin sorumlu olacağı açıktır. Bilirkişi heyetinin raporu içerik itibari ile hüküm kurmaya elverişli değildir, Davcının Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ... esas ... Karar sayılı dosyasının 13/09/2013 tarihli kararına istinaden Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ödeme yaptığı sabit olup TBK 73 madde hükmü ile ödenen 305.667,00- TL nin davalılardan talebi yerindedir. Her ne kadar davacı dava dilekçesinde ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ise de davacı vekilinin 17/07/2023 tarihli dilekçesinde davalı şirketlere çıkarmış olduğu 04/06/2017 tarihli yazı olduğunu beyan etmiş ise de bu yazının bir başka ecrimisil alacağına ilişkin olduğu davacının bu ödemeyi 26/12/2017 tarihinde yaptığı tarihten sonra davalı şirketleri temerrüde düşürdüğü yazı veya ihtarnamesi olmadığı anlaşılmakla dava tarihinden geçerli avans faizi ile birlikte davalılar ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ticaret A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
-305.667,00-TL rücu alacağının dava tarihi olan 24.04.2019 tarihinden geçerli işleyecek avans faizi ile davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-305.667,00-TL rücu alacağı yönünden ... Sigorta A.Ş.ye yöneltilen davanın reddine,
-146.170,00-TL+ 19.950,00-TL alacağa ilişkin davanın zaman aşımından reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 20.880,11-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 8.056,95-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.823,16-TL harcın davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 47.850,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 26.579,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketine ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL Başvuru Harcı, 8.056,95-TL Peşin Harç, olmak üzere toplam 8.101,35TL harcın davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.500,00-TL bilirkişi reddiyatı, 570,95-TL (tebligat, posta, müzekkere masrafı vs.) olmak üzere toplam 3.070,95-TL ( haklı çıkmış olduğu orana göre ) 1.989,64-TL yargılama giderinin davalı ... Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ... İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 72.058,18-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,
8-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 1.000,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/10/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır