T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/508 Esas
KARAR NO: 2021/951
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2020
KARAR TARİHİ: 25/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08/11/2019 tarihinde davacı şirketin işyerinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, davacı şirketin para, ziynet eşyaları ve bir kısım imzalı çekleri ile boş halde bulunan çek koçanları çalındığını, hırsızlık konusu ... seri no'lu 7.000,00 USD meblağlı 1 adet çekin piyasaya sürüldüğünü ve ilgili çek Balkanlara, Orta Asya'ya, Afrika'ya ihracat yapan yıllardır ticari itibari yüksek olan davacı şirket tarafından hiçbir şekilde ciro edilmediğini, çekteki bahsi konu ciro yapılan şirketler ile davacı şirketin hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, davacı şirketin imzasından hemen sonraki 2 adet ciro hırsızlık vakası göz önünde bulundurarak açığa çıkmaması için kasıtlı olarak şüpheli kişilerce çizilip iptal yazıldığını araya da bir şekilde aralarında ne tip bir ticari ilişki olduğu bilinemeyen yüksek ihtimal gerçek dışı bir ticari durum olup tüm bunlar kapsamında 2 kez daha ciro edildiğini, banka şubesinden operasyonel birim memurundan çekin güncel durumunu rahatlıkla öğrenebileceklerini, davacı şirket çalıntı çeklerin haksız mesnetsizce cirolanıp piyasaya sürülmesi nedeni ile haksız yere hacizlere maruz kaldığını belirterek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, karşı tarafın, davalı tarafından yapılan icra takibi sonucunda; borca itiraz , ihtiyati tedbir talepli dava hatta menfi tespit davası açabilecek durumda bulunmasına rağmen dosya borcunu icra müdürlüğüne ödediğini ve bunun neticesinde haksız olarak huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacı taraf çek hakkında ödemeden men yasağı olduğunu iddia ettiğini ancak bu hususun davalı tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, davalı birçok kişi/kurum ile ticari ilişki içinde olduğunu, icra takibinde konu çeki de resmi ve faturalı alacağına karşılık iktisap ettiğini, davacı tarafın, çekte cirosu bulunan diğer borçlular ile nasıl bir ticari ilişki sonucu çeki verdiği bilinmediğini, davacının savcılığa başvurulduğu iddiası olduğunu ancak çek üzerinde davacı şirketin cirosu bulunmadığını, davacı dava dilekçesinde gerçek dışı ticari ilişkilerin olduğunu iddia etmiş ise de takibe konu çekteki imzasını ikrar etmediğini, dava konusu çekten dolayı borçlu bulunan, imzasını da ikrar etmeyen davacı, kendi imzası ile bağlı olduğunu ve davalıya karşı sorumlu olduğunu, davacı taraf her ne kadar icra tehdidi altında borcu ödediğini iddia etmiş ise de icra tehdidi altında borçlunun Menfi Tespit Davası açma hakkı, ve diğer tüm yasal haklarını kullanabilecekken dosya borcunun tamamının hacze dahi gidilmeden ödenmiş olması manidar olduğunu belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava icra takibi dolayısı ile ödenen paranın geri istemine yönelik açılan istirdat davasıdır.
İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile davalı ... tarafından davacı ve diğer davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı ,davacının iş bu dosya kapsamında icra tehdidi altında dosya borcunu ödediği savı ile iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Bilindiği gibi, kambiyo alacakları "aranacak alacak" lardan olup, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK m. 89/1. (818 sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanmayacak olup, borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde ve muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemelerinde de dava açılması mümkündür.
Ancak iş bu dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat davası olup, Bilindiği üzere İİK 72/ son maddesi uyarınca menfi tespit ve istirdat davaları takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde veya davalının ikametgah mahkemesinde de açılabilir. Taraflar arasında geçerli yetki sözleşmesi bulunması halinde dava, bu sözleşmeyle kararlaştırılan mahkemede de açılabilir.
Somut olayda istirdatı talep edilen çeke yönelik İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünde takip başlatıldığı ,davalının ikametgahının da Kartal olduğu görülmektedir .
Davalı ... cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunmuş ve de yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi olduğunu belirtmiştir.
Her ne kadar davalılardan biri tarafından yapılan yetki itirazı diğer davalılara teşmil etmez ise de ,istirdatı talep edilen çek incelendiğinde diğer davalıların da ciro silsilesinde yer aldığı ,aynı ,soruşturmaya konu çek olduğu , yargılamanın birlikte yürütülmesinin usul ekonomisi ve de maddi gerçeklik adına gerekli olduğunun anlaşıldığı,
Hal böyle olunca, davalının süresinde olan yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 114. Ve 115. Maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE
3-HMK nun 20. Maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli NÖBETÇİ İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE gönderilmesine,aksi halde aynı madde gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4-HMK 331/2 maddesi gereği Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı Develi İplik vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
25/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır