T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/70 Esas
KARAR NO: 2023/273
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/01/2020
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :24/04/2023
Davacı vekili tarafından açılan Alacak davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 07/07/2017 tarihinde *...* şasi numaralı aracı ... yetkili bayisi olan ... Otomotiv'den satın aldığını, .... nolu plaka takılarak çalıştırıldığını, ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından araç alınırken verilen garanti karnesinde aracın 2 yıl süre ile garantili olduğunu, aracın bütün parçalarının dahil olmak üzere tamamı firma tarafından garanti kapsamında olduğunun yazıldığını, müvekkiline ait aracın ticari araç olduğunu, aracın bütün bakımlarının ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait yetkili servislerde yapıldığını, müvekkilinin aracı kurallarına uygun bir şekilde kullandığını, aracın bütün bakımlarının yetkili serviste zamanında yapıldığını, 23-24/02/2019 tarihinde aracın yetkili servisi olan ... Oto. Te. Gıda İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye götürüldüğünü ve aracın enjektör ve pistonlarında sıkıntı olduğu söylenerek değiştirildiğini, bu parçalarda garanti kapsamına alınmadan müvekkili tarafından ücretinin ödenip yaptırıldığını, 09/05/2019 tarihinde araçtan ses gelmesi üzerine aracın yetkili servisi olan ... Oto. Te. Gıda İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye götürüldüğünü, araç kontrol edilip motorun su eksilttiği not düşüldükten sonra araca bir işlem yapılmadan aracın tekrar çalışmaya gönderildiğini, 13/05/2019 tarihinde aracın trafikte birden durduğunu, müvekkilinin çekici ile aracı yetkili servis olan ... Oto. Te. Gıda İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye getirdiğini, aracın 3 gün orada kaldığını ve araca hiçbir işlem yapılmadığını, yetkili servisin kusurlu hizmette bulunduğunu, aracın su eksilttiğini belirtmesine rağmen aracın onarımını yapmadığını ve aracın o hali ile tekrar çalışmasında sakınca yoktur denilerek müvekkiline teslim edildiğini, müvekkiline ait aracın yolcu taşımacılığında kullanılmasından ötürü müvekkiline gelir kaybına neden olduğunu, aracına bir işlem yapılmadığını öğrenen müvekkili tarafından aracın ... Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ait olan başka bir yetkili servis olan ... Otom. Day. Tük. Al. Teks. Tur. İnş. San ve Tic. Ltd Şti.'ye çekici ile götürüldüğünü, burada yapılan incelemede aracın EGR parçasının patlaması sonucu motora su kaçırdığı ve bunun sonucunda motorun arızalandığının belirtildiğini, aracın garantili olduğu ve garanti kapsamında söz konusu onarımın yapılması yetkili servisten talep edilmiş ise de davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. söz konusu arızanın tüketiciden kaynaklı olduğunu belirterek müvekkiline ait aracı garanti kapsamında onarmadığını, ... Sanayi ve Ticaret-A.Ş. Motorun arızalanmasına asıl sebep olan EGR parçasını garanti kapsamında değiştirmiş, ancak bu parçanın meydana getirdiği asıl ve önemli olan motor arızasına kullanıcı hatası diyerek onarımı garanti kapsamında karşılamadığını, müvekkilinin söz konusu arızanın giderilmesi için 16.000-TL ücret ödediğini, aracın yaklaşık 2 hafta çalışmadığını ve aracın gelirinden mahrum kaldığını, müvekkilinin aracının periyodik bakımlarını düzenli olarak satıcının belirlediği yetkili servislerde yaptırdığını, gerekli bütün özeni göstererek aracı kullandığını, araçta oluşan hasarda müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığını, EGR parçasının patlaması sonucu motorun arızalandığını, motora zarar veren EGR parçasının garanti kapsamında değiştirildiğini, yalnız motorda oluşan hasarın karşılanmamasının kötü niyetli olunduğunun göstergesi olduğunu gibi nedenlerle müvekkilinin satın aldığı otomobile yaptığı tüm Masrafların davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, aracın uzun süre çalışmaması sonucu oluşan gelir kaybının davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini ve tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde yer alan iddialarına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, zira dava konusu araçta meydana gelen arızaların kullanımdan kaynaklandığını, araca gerekli müdahalelerin zamanında yapıldığını ve garanti kapsamında olduğu tespit edilen arızaların garanti kapsamında onarıldığını, ancak daha sonra meydana gelen arızaların garanti kapsamında yapılan değişimle ilgili olmadığını, yanlış yakıt kullanımından meydana geldiğini, araçta meydana gelen motor arızasının aracın yüksek devirde çalışmasından ve hararet oluşmasından meydana geldiğinden tamamen kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu, kullanıcı hatasından kaynaklanan arızaların garanti kapsamında olmadığı noktasında hiçbir şüphenin bulunmadığını, davacı tarafça aracın kullanılmadığı döneme ilişkin kazanç kaybının talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafça bu iddialar ispat eder nitelikte bir belge sunulmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmektedir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin diğer davalı taraf .... Şirketinin yetkili servisi olduğunu, davacının talep ettiği bedele ilişkin onarım işlemlerinin dava dışı ... Otomotiv isimli şirkete yaptırıldığını, davacının farklı tarihlerde araçta oluşan arıza nedeniyle müvekkili firmaya servis için getirdiğini ve müvekkili firmanın araçtaki arızayı tespit ettiğini, müvekkili firma kayıtlarına göre; 09/05/2019 tarihinde araç su eksiltiyor şikayetiyle gelindiğini, yapılan kontrollerden sonra aracın fan resistörünün, fren pedal sensörünün garanti kapsamında değiştiğini, antifriz ve arka fren balatalarının garanti kapsamı dışında kaldığı için davacının da onayıyla ücreti karşılığı değiştiğini, davacı dilekçesine göre aracın 13/05/2019 tarihinde trafikte aniden durduğunu, aracın çekici ile müvekkili şirkete su eksiltiyor iddiası ile getirildiğini ve müvekkil şirkette 3 gün kaldığını, iddiaya göre aracın müvekkil şirkette 3 gün kaldığını ve fakat müvekkili bu süre zarında araca işlem yapmaktan kaçındığını, müvekkili kayıtlarına göre ise 13/05/2019 tarihinde motordan ses gelmesi şikayeti ile müvekkiline getirildiğini, arızanın ... şirketine bildirildiğini, diğer davalı ... şirketinin arızanın garanti kapsamında olmadığını belirttiğini, ...'ın bu yanıtının davacıya bildirildiğini ve davacının arızayı ücretli olarak tamir ettirmek istemediğini belirterek aracını dava dışı ... isimli yetkili servise onarım işlemlerini yaptırdığını, ... şirketinin gerekçe olarak, aracın yüksek devirlerde kullanılması ve hararete maruz kalmasından dolayı ve zaman içerisinde uygunsuz ya da eksik soğutma suyu kullanılması nedeniyle motor hasarı oluştuğunu belir arızanın garanti kapsamında olup olmadığının tespiti ve kabulü konusunda yetkinin tamamen davalı ... firmasında olduğu gibi nedenlerle yapılacak yargılama neticesinde davanın müvekkili açısından husumet yokluğundan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava üretim ve servis hizmetinden kaynaklı ayıplı üretim /ayıplı hizmet iddiasına dayalı tazminat taleplerine yönelik olup,
Davacı taraf ... plakalı aracı davalı ... bayinin yetkili satıcısı ... otomotivden 07/07/2017 tarihinde 2 yıl garantili olarak satın aldığını,23-24 /02/2019 tarihinde davalı ... otomotive götürülen aracın enjektör ve piston değişiminin yapıldığını ücretinin garanti kapsamına alınmadığını ve kendisi tarafından ödendiğini,09/05/2019 tarihinde araçtan ses gelmesi üzere davalı ... e götürüldüğünü motorun su eksilttiği tespit edilmiş ancak herhangi bir işlem yapılmadığını,13/05/2019 tarihinde aracın trafikte aniden durması sonrası yeniden ... otomotive götürüldüğünü 3 gün serviste kaldığını yine motorun su eksilttiğini tespit ettiklerini ancak onarımını yapmadan iade ettiklerini,... otomotive çekici ile götürüldüğünü ,yapılan tespitte EGR parçasının patladığını bu sebeple motora su kaçtığını ,EGR parçasının garanti kapsamında davalı ... tarafından değiştirildiğini ancak motor arızasının kullanıcı hatası denilerek garanti kapsamında alınmadığını ,onarımın 16.000,00 TL karşılığında kendileri tarafından yaptırıldığını belirtmiş araca yapılan masraflar ve aracın çalışamamasından kaynaklı gelir kaybının davalılardan tahsili talepli fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 16.000,00 TL üzerinden iş bu davayı açmıştır.
Davalılardan ... Otomotivin bayi/satıcı ,... Otomotivin servis sıfatı ile davada yer aldıkları anlaşılmıştır.
18/02/2020 tarihli talep ayrıştırma dilekçesi ile 16.000 TL nin davalı .... Otomotivden ,5.000 TL gelir kaybının ise hatalı servis işçiliği sebebi ile aracın kullanılamamasından kaynaklı 5.000,00 TL gelir kaybının ise davalı ... otomotivden tahsilini talep etmiş dava değeri 21.000,00 TL üzerinden harcı ikmal etmiştir.
16/06/2020 tarihli dilekçesi ile tüm taleplerini davalılardan talep etmiştir.
Davalı ... davacının yanlış yakıt kullandığını,yüksek devirle araç kullanıldığını,kullanıcı hatası sebebi ile davanın reddini istemiş,
Davalı ... Otomotiv ise kendilerinin sadece araçtaki arızayı tespit ettiğini, davacının talep ettiği onarım bedeli üzere onarımın ... Servis tarafından yapıldığını bu sebeple husumetten davanın reddini istemiştir.
Dava konusu uyuşmazlık ;satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasıyla, araçta ki hasar onarım bedeli ve günlük kazanç kaybı tazminat taleplerine yönelik olduğu anlaşılmakla, dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliğinin ( gizli- açık- kullanmakla ortala çıkan) ne olduğu, tarafların kusur durumları ve davalının husumet itirazının yerinde olup olmadığının tespiti noktalarında toplanmakla;
6098 sayılı TBK.'nun 219-(1) maddesinde; "satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" aynı maddenin ikinci fıkrasında; "satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesi yer almaktadır.
6098 sayılı TBK.'nun 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır".
6098 sayılı TBK.'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz".
Ayıplı satış durumunda alıcının haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK. m. 227 hükmüne göre: “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1.Satılanı seri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir”.
Satışa konu malın garanti süresi yasada öngörülen zamanaşımı süresinden daha uzun bir süre ise, o taktirde garanti süresinin sonuna kadar ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayanılarak dava açılabilir. Bu arada belirtmek gerekir ki, satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı TBK. 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. TBK. 223. maddede belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı TBK. 231-son maddesinde hükme bağlanmıştır. TBK. 231-son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması nedeniyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değildir. Fakat, onları meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir. Bile bile aldatma yani hile varsa satıcı ne tam zamanında ayıpların ihbar edilmediğine ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Bu durumda, 6098 sayılı TBK.'nun 146. ve 147. maddeleri uygulanır.Anılan yasa düzenlenmeler doğrultusunda davacının ücretsiz onarım ve tazminat istemli seçimlik haklarını kullanmak istediği anlaşılmış inceleme yapılmak üzere;
Aracın trafik kaydı,servis işlem dosyaları ,aracın günlük gelirinin tespitine yönelik müzekkere cevapları dosya arasına alınarak,
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
08/09/2022 havale tarihli alınan üç makine mühendisi ve sektör bilirkişisinden alınan rapor özetinde ; davacının davalı/... Şirketi'nden (imalatçıdan), dava tarihi itibariyle, 26.302,32 TL tutarında tazminat alacağının bulunduğu, diğer davalı/... Şirketi'nin (yetkili servisin) ise davacının tazminat alacağından sorumlu olmadığı, bu nedenle de davacının davalı/... Şirketinden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığı yönündeki kanaati bildirilmiştir.
Dava konusu aracın garanti belgesi doğrultusunda garanti şartları irdelenmiş,yapılan işlemler piyasa rayici ile değerlendirilmiş,araç üzerinde inceleme yapılmakla ;davacının aracının180.500 km ve 203.000 km kullanım mesafesinde onarıma tabi tutulduğu,aracın 03/07/2019 tarihine dek garanti kapsamında olduğu,28/02/2019 tarihli ilk onarım sonrasında davacının 12.206,77 TL ödediği ibraz edilen faturadan anlaşıldığı, ancak yapılan işlemler nazara alındığında ayıplı üretime esas olacak enjektörler,vites halatı ve ön fren balatası parçaları dışındaki tüm parça ve işçilik kalemlerinin onarım tutarı olan 6.402,35 TL den davalı satıcının sorumlu olması gerektiği,onarımın 3 gün sürdüğü ve günlük araç kiralama bedelinin 300x3 900,00 TL olarak tespit edildiği,15/05/2019 tarihli servis girişi ile yapılan onarımın 16.000,27 TL olarak faturalandırıldığı makul onarım süresinin 10 gün olması gerektiği ve de 10 günlük günlük araç kiralama bedelinin 3.000 TL olarak hesaplandığı, aracın motorunun radyatör fanının işlev kaybı ve gerekse EGR sistemi kaynaklı soğutma sıvısı kaybı nedeni ile termal zorlanmaya maruz kaldığı her iki komponentin de garanti kapsamında değiştirilmesine rağmen arızalanmalarının kullanıcı hatasından kaynaklanmış olamayacağı ve de garanti kapsamında onarılması gerektiği ve davalı satıcı/bayi ... Otomotivin garanti kapsamında sorumlu olduğu ,diğer davalı ... Otomotiv'in ise satım sözleşmesinin tarafı olmadığı bayinin talimatları doğrultusunda hareket ettiği ve de onarım kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davalıya karşı yöneltilen talepler uyarınca davanın reddine ,diğer davalı ... otomotive karşı açılan davanın kabulü ile ;bilirkişi tarafından hesaplanan tutar üzerinden davacı 30/01/2023 tarihli ıslah dilekçesi sunmuş, 13/05/2019 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmak üzere dava değerini 26.302,62 TL ye çıkartmakla; 16.000,00 TL'ye 24/01/2020 dava tarihinden, 10.302,62 TL'ye ıslah tarihi 01/02/2023 tarihinden işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faiz oranını geçmeyecek şekilde ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ...' ye karşı açılan davanın Reddine,
2-Davalı ...'ye karşı açılan davanın Kabulüne,
16.000,00 TL'ye 24/01/2020 tarihinden, 10.302,62 TL'ye ıslah tarihi 01/02/2023 tarihinden işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faiz oranını geçmeyecek şekilde ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.796,73 TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 273,24 TL peşin harç ve 517,94 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.278,79 TL karar harcının davalı ...'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ... kendisini davada vekil olarak temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TLnispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 273,24 TL peşin harç ve 517,94 TL ıslah harcı ,7,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 853,38 TL harcın davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 3.260,90 TL yargılama giderinin (bilirkişi ücreti,tebligat ,posta masrafı) davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar oluşturulmasına yer olmadığına,
9-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin davalı ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
10-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
20/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.