T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/914 Esas
KARAR NO: 2022/425
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/01/2018
KARAR TARİHİ: 15/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Mah. ... Sitesi No:... Blok/101 Zeytinburnu/İstanbul adresinde faaliyet göstermekteyken 06/01/2018 ile 08/01/2018 tarihleri arasında .... Belediyesi memurları tarafından ''.... Sitesi'' olarak da bilinen bu adrese gelinerek binaların yıkılmaya başlandığını, basına da yansıyan ve birçok şikayete sebep olan bu hukuksuz yıkım olayı sonucu, müvekkili şirketin belirtilen adresinin de bulunduğu işletme binası da dahil olmak üzere bu adresteki tüm binaların yıkıldığı, müvekkiline binaların yıkılacağına dair hiçbir tebligat veya bildirimin yapılmadığını, buna rağmen müvekkilinin bulunduğu binanın yıkıldığını, müvekkili şirketin yetkililerinin bina içerisinden hiçbir evrakın alınmasına izin verilmediğini, demirbaş ve malların enkaz altında kaldığını, üçüncü kişiler tarafından ele geçirilmiş veya hırsızlanmış olmak ihtimali olan defterlerin yıkımın ardından enkazda yapılan tüm araştırmalara rağmen defterlerin bulunamadığını, bu nedenlerle 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri ile ortaklar pay defteri ve karar defterinin ve diğer tüm ticari defter ve belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul-reddine dair verilen karar İstinaf denetime tabi tutulmuş olup;
Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).
Dava, basit usule tabi olmakla, HMK'nın 320/1. maddesi uyarınca duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün ise de bunun için hukuki dinlenilme hakkının tam olarak sağlanmış olması ve müphem noktaların kalmaması gerekir.
Somut olayda, zayi belgesi verilmesi talebine konu defterlerin noter tasdik bilgileriyle ilgili olarak aydınlatılmaya muhtaç bir durumun bulunduğu anlaşılmaktadır. Noterden gelen yazı cevabına karşı davacı vekiline beyanda bulunma hakkı verilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır. HMK'nın 27. maddesi uyarınca hukuki dinlenilme hakkı bünyesinde, yargılama ile ilgili konularda bilgi sahibi olunmasını ve açıklamada bulunma ve ispat hakkını da içermektedir. Diğer taraftan, çekişmesiz yargı işlerinde HMK'nın 385/2. maddesi uyarınca resen araştırma ilkesi hakimdir.
Bu açıklamalar ışığında mahkemece duruşma açılarak, davacı vekiline noter cevabi yazısına karşı beyanda bulunma hakkı verilmesi ve HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında gerekli izahatın istenmesi, yapılacak açıklamalar doğrultusunda gerekli ara kararları oluşturularak sonuca gidilmesi gerekir.
Bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK 82. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
Somut olaya 6103 sayılı kanun gereğince dava tarihi itibariyle 6102 sayılı TTK 'nın uygulanması gerekir.
Davanın TTK 82. Maddesi gereğince 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı ve mahkememizin davayı görmeye yetkili olduğu saptanmıştır..
TTK m.82 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyaı halinde, ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür. Somut olayda ziyaı doğuran olay 08.01.2018 tarihinde gerçekleşmiş olup dava yasal süresinde açılmıştır. Davayı görmeye mahkememizin yetkili olduğu saptanmıştır.
Davacı taraf 2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait yevmiye defteri,defter-i kebir ve envanter defterleri ile ortaklar pay defteri,karar deftri,diğer tüm ticarid efter ve belgeelrin zayi olduklarının tespitini istemiştir.
Davacının zayi talebi doğrultusunda ;Zeytinburnu ... Noterliği,Zeytinburnu .. Noterliği,Bakırköy .. Noterliği,Beyoğlu .... Noterliği ne müzekkere yazılmış gelen cevabi müzekkereler doğrultusunda açılış ve kapanış bilgileri tespit edilen bir kısım defter ve karar defterlerinin noter bilgilerine ulaşılmakla zayi olduğu anlaşılmış bir kısmının ise noter onaylarına ulaşılamamıştır.
Davacı ... 'ne ait 2010 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2011 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2012 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2013 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2014 yılı yevmiye defteri,2016 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2017 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2018 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri'nin ve 2013 dönemi müdürler karar defteri ile 2013 dönemi genel kurul toplantı ve müzakere defterinin zayi olduklarının TESPİTİNE, ortaklık pay defteri ve sair karar defterleri ile 2009 ve 2015 yıllarına ait defterler yönünden ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE, Davacı ... 'ne ait 2010 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2011 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2012 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir envanter defteri, 2013 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2014 yılı yevmiye defteri,2016 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2017 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri, 2018 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri'nin ve 2013 dönemi müdürler karar defteri ile 2013 dönemi genel kurul toplantı ve müzakere defterinin zayi olduklarının TESPİTİNE, ortaklık pay defteri ve sair karar defterleri ile 2009 ve 2015 yıllarına ait defterler yönünden ispat edilemeyen davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70- TL harcın 35,90 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 44,80 TL bakiye harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır