T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/964 Esas
KARAR NO: 2022/400
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2020
KARAR TARİHİ: 08/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin keşidecisi olduğu 10.10.2020 tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çek, ticari ilişki sebebi ile lehdar ... Pazarlama Dış. Tic. A.Ş. adına düzenlenerek kargo aracılığı ile gönderildiğini, dava konusu çek'in lehtara ulaşmadan zayi olması sebebi ile lehtar tarafından, 23.06.2020 tarihinde çek iptali davası açıldığı ve 08/07/2020 tarihinde ödeme yasağı kararı alarak muhatap bankaya bildirildiğini, dava konusu çek iptal edildiğini, çek'in iptaline müteakip çek bedeli, yine aralarında yapılan alım-satım nedeni ile kalan bakiye 20.000,00 TL de eklenerek toplam 50.000,00 TL bedelli ve 10.02.2021 keşide tarihli çek tarafından keşide edilerek lehdar ..... Market Pazarlama Dış. Tic. A.Ş. ' ye ödendiğini, davalı hakkında ödeme yasağı bulunan çekle ilgili, ödemeye yasağı kararını veren mahkemeye çek aslının ibrazı ile meşru hamil olduğunu bildirmesi gerekirken takibe koyduğunu ve yine ihtiyati haciz kararı alarak aynı gün davacı şirket ile diğer lehdar hakkında haciz işlemlerine girişerek haciz işlemleri başlattığını, tedbir kararı şartlarının doğduğunu belirterek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu iş bu davada dava şartı olarak zorunlu arabulucuk başvurusu yapılmadığını, işbu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini, tedbir kararı ve talebi , İİK 'nu hükümlerine aykırı olduğunu, davacı tarafından iddia edilen hususlar ve maddi anlamdan kesin hüküm teşkil etmeyen çek iptali dosyasının öne sürülmesi hukuka aykırı olduğunu, davalının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunu ispat edemediğini, davacı basiretsiz ve ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan tek başına sorumlu olduğunu, davalı, dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu bu nedenle çekin zayi edilmiş olması davalının yetkili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini, davacı taraf çekin kötü niyetle iktisab edildiğini kesin delillerle ispat yükü altında olduğunu belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, İİK 72 maddesi gereğince davaya konu takibe dayanak çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.
Davacı, aralarındaki ticari ilişkiye bianen keşide ettiği ve de lehtar ..... MARKET PAZARLAMA DIŞ.TİC.A.Ş. lehine düzenlediği çeki kargo aracılığı ile gönderdiğini lehtara ulaşmadan kaybolan çek hakkında lehtarın çek iptali davası açtığını ödeme yasağı kararı verilen çekin iptal edildiğini davalı tarafından çekin icra takibine konu edildiğini ,davalının meşru hamil olmadığını ve kendisinin çek bedelini lehtara ödemesi sebebi ile borçlu olmadığının tespitini istemiştir.
Davalı taraf çekin yetkili hamili olduğunu ,çekin iktisabında kötüniyetli ve de ağır kusurlu olmadığını savunmuş davanın reddini savunmuştur.
Dava konusu çek incelendiğinde,... seri nolu 10/10/2020 keşide tarihli 30..000,00 TL bedelli keşidecisi ..... MEDİKAL TEKSTİL TEMİZLİK TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ,lehtarı ..... MARKET PAZARLAMA DIŞ.TİC.A.Ş. olan çekin cirantaların .... ,..... TEKSTİL, .... TEKSTİL NAKIŞ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve ..... FAKTORİNG olduğu görülmüş ,ciro silsilesinin düzgün olduğu ve kıymetli evrakın zorunlu unsurlarını taşıdığı anlaşılmıştır.
İstanbul ... ATM ... E. ...K sayılı ilamı ile dava konusu çekin iptal edildiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf ödeme yasağı kararına binaen işlem yapılmayan iş bu çeki Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile , ..... MEDİKAL TEKSTİL TEMİZLİK TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ, ..... MARKET PAZARLAMA DIŞ.TİC.A.Ş. .... ,... TEKSTİL aleyhine takibe koyduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık iş bu çekten dolayı davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı davacının çek karşılığı tutarı lehtar ..... Market'e ödeyip ödemediği noktasında toplanmaktadır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Elden Çıkan Çek başlıklı 792/1 maddesinde" (1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır.
Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-e maddesi gereğince çekler hakkında da uygulanması gereken aynı yasanın 687.maddesi; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü içermektedir.
Davacı taraf, takip konusu çeklerin geçerliliğine veya işbu çeklerdeki ciro zincirinin tam ve düzgün olmadığına dair bir beyanının bulunmadığı, fakat çekin bedelsizliğine ilişkin açıklamalar yaptığı ve defiiler ileri sürdüğü, davacının ciro silsilesi düzgün ve geçerli bir çek karşısında, bu çekten dolayı borçlu olmadığını aynı kuvvette bir yazılı delille kanıtlayabilecektir.
İmza inkarı olmayan keşideciye ait olan çekten kaynaklı davacının ödeme iddiası yönünden davacı, davalı ve ..... Market
defter ve belgelerin incelenmesine karar verilmiş ;
19/12/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
Dava Dışı ... Paz. Ve Dış Tic. A.Ş. ’nin 03.12.2021 tarihli defter inceleme günü gelmediği, yerinde inceleme talebinin bulunmadığı, bu nedenle ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı,Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, Davaya konu çekin kayıtlı olmadığı, Davacı tarafın davaya konu çek üzerinde düzenleyen, Dava Dışı ... Paz. Ve Dış Tic. A.Ş. nin düzenlenen ve 1. Ciranta Konumunda bulunduğu,Davacı tarafın davaya konu çek için Dava Dışı ... Paz. Ve Dış Tic. A.Ş. ile davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı,Dava Dışı ... Paz. Ve Dış Tic. A.Ş. ile aralarında davaya konu olan çek öncesi ve sonrası cari hesap ilişkisinin bulunduğu,Davalı taraf ile aralarında herhangi bir cari hesap ilişkinin, borç yada alacak durumunun bulunmadığı,Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında davaya konu çekin kayıtlı olduğu, Davalı tarafın davaya konu çek üzerinde 4. Ciranta konumunda, Dava Dışı ..... Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 3. Ciranta Konumunda bulunduğu,Dava Dışı ..... Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile aralarında davaya konu olan çek öncesi ve sonrası cari hesap ilişkisinin bulunduğu,Davacı taraf ile aralarında herhangi bir cari hesap ilişkinin, borç yada alacak durumunun bulunmadığı kanaati ile rapor düzenlendiği görülmekle ;
Davcının ödeme iddiası kendi ticari defterlerinden ,yahut yazılı belge ile ispat edilememiş,bu durumda davacının, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerektiği anlaşılmakla ;davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.
Davacı yan ödeme iddiasını ve de davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat edememiş olup anılan davanın reddi gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70- TL harcın 569,31 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 488,61 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça sarf edilen 7,80 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya ödenmesine,
5-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır