T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/969 Esas
KARAR NO: 2021/144
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2021
Davacı vekili tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; tarafına ait ... Mah. ... Sok. ... No. ... .. adresindeki ticari şirkette, 04/10/2016-28/02/2018 tarihleri arasında ticari faaliyette bulunduğunu, şu an muhasebe işlerini takip eden muhasebecisi ile yıl sonu görüşmelerini yaptığı sırada 2016 yılı ticari defterlerinin onda olmadığını öğrendiğini, 2016 yılında 3 aylık bir zaman dilimini içeren defter ve belgelerinin bulunduğunu, o dönemde muhasebe işlerene SMMM ... ın yürüttüğünü, muhasebecisinin ofisinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle 2016 yılına ait işletme defter ve belgelerini bulunamadığını, tarafına zayi belgesi verilmesini talep ettiğini, 2016 yılına ait işletme defter ve belgelerinin bulunmadığı 22/12/2020 tarihinde anlaşıldığından 5253 sayılı kanunun m.32/k da öngörülen 15 günlük süre içinde bu davanın açılması gerektiğinden başvurma zaruretinin hasıl olduğunu, bu nedenlerden dolayı 2016 yılına ait işletme defter ve belgelerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle zayi belgesi verilmesi davası olup, davacı dava dilekçesinde 2016-2018 yılları ticari defterlerini muhasebecisine verdiğini, muhasebecisinin ofisinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle 2016 yılına ait işletme defter ve belgelerin bulunamadığını, zayi belgesi verilmesini talep etmiş, davacı 11/02/2021 tarihli duruşmada 2016 yılının ticari defterlerinin muhasebecisinin ofisinde meydana gelen hırsızlık neticesinde kaybolduğunu muhasebecisinin kendisine 2-2,5 yıl önce söylediğini ancak muhasebecisinin kendisine defterlerin ilk açılış için olduğunu, 3 aylık bir süre için olduğunu, bu ticari defterlere gerek olmadığını söylediğini, ancak yeni muhasebecisinin kendisine 2016 yılı defteri olmadığı için zayi kararı alınmasını gerektiğini söylediğinden iş bu davayı açtığını beyan etmiştir.
Bilindiği üzere ilgili her tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zıyaı halinde 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini istemesi mümkündür. Ancak zıyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerekir.
Davacı beyanında muhasebecisinin ofisinde meydana gelen hırsızlık nedeni ile 2016 yılına ait ticari defterlerinin 2-2,5 yıl önce kaybolduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi için dava açılmış ise de TTK 82.maddeye göre bu tür durumlarda dava açma süresi 15 günlük hak düşürücü süreye tabi tutulmuştur. Hak düşürücü süre yargılamanın her aşamasında taraflar hazır olsa olmasa da mahkemece resen ele alınması incelenmesi gereken bir dava şartıdır.
Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 15 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . ( Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )
Anılan düzenleme ve davacı iddiasına göre hırsızlık neticesinde 2016 yılının ticari defterlerinin kaybolduğu bilgisinin kendisine 2-2,5 yıl önce verildiği ancak bu davanın 15 günlük hak düşürücü süreden sonra açılmış bulunması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açmış olduğu zayi belgesi verilmesi davasının REDDİNE,
2-Davacının yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Alınması gereken 59,30.-TL karar harcından peşin alınan 54,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı ... yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.