T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1019 Esas
KARAR NO: 2022/1034
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 06/12/2021
KARAR TARİHİ: 22/11/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2022
Davacı vekili tarafından açılan itirazın iptali davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kendilerine nakliyat .... sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı sigortalısı tarafından satın alınan emtianın davalılar tarafından taşınması sırasında zarar uğradığı ve zarardan davalıların sorumlu olduğu, sigortalısına ödediği bedelin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin başlatılan takibe haksız itiraz edildiği ve itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ..... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı Sigorta Şirketine nakliyat .... sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı sigortalısı tarafından satın alınan emtianın müvekkili ve davalı .... tarafından taşınması sırasında zarara uğrayıp uğramadığı, eşyalarda zarar meydana gelip gelmediği, zarar meydana gelmiş olması halinde kusurun hangi tarafta olduğu, müvekkili ile davalı ....nin kusurlu olup olmadığı, kusurlu olmaları halinde ödemekle yükümlü oldukları miktar, davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı olması halinde miktarı ve bu miktarın müvekkiline ve davalı ...ye rücu koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında taraflar arasında ihtilafın bulunduğu itirazın iptali talep edilmiştir.
CEVAP:Davalı ..... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Zarardan kendilerinin sorumlu olmadığını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı sigortalı ile davalı akdi taşıyıcı .... ve fiili taşıyıcı .... arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan dava konusu ....nın zarara uğraması sebebiyle nakliyat .... sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin .....nın taşıma sırasında hasara uğradığı ve zarara uğramasında davalıların sorumlu olduğu iddiası ile davalılardan rücuen tazminini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası aslı celp edilmiş, incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı toplam 65.551,81 TL'nin tahsili için ilamsız takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
..... Müdürlüğü tarafından ..... plakalı araç ile yapılan, .... Gümrük alanında yapılan kontrolünde 3 rulo emtianın hasarlandığı tespit edilen dava konusu emtianın taşınmasına iliskin tüm evraklar ve .... plakalı araca ait trafik tescil kayıtları celbedilerek incelenmiştir.
Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, dosya üzerinde rapor alınmasına karar verilmiş, 17/09/2022 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Dosya konusu taşımanın İngiltere Türkiye arasında yapılan ithalata ilişkin gerçekleştirilecek taşıma sürecine dayandığı Davalı ....'nin dava sürecinde kestiği fatura ve dosya verileri gözetildiğinde Akdi taşıyıcı, diğer davalı .... Lojistik işletmesinin ise alt ve fiili taşıyıcı olarak tespit edildiği, Dava konusu zararın konusunun yükleme aşamasındaki istifleme hatasına dayandığı, ... Senetleri üzerindeki verilerden yüklemesi yapılan ve taşınan eşyaların olduğunun açık şekilde kaydedildiği, Mevcut taşıma sürecinin Uluslararası Karayolu ile Eşya taşıması örneği olduğu, bu doğrultuda ... Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı İstiflemenin kural olarak ... Md.17/4-c ve TTK Md.863/1 uyarınca gönderenin sorumluluğunda gerçekleşen bir operasyon olduğu, ancak bu durumun taşıyıcının yükleme sürecine nezaret yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, Mevcut olayda ... Senedi üzerinde istiflenemeyecek niteliğe ilişkin açık kayıtlı bilginin yer almasının, kanaatimizce taşıyıcının yükleme nezaretinde istif konusunda kayıt düşülen bu konunun sorgulamasını zorunlu hale getireceği, Davalı fiili taşıyıcı şoförünün yüklemeye alınmadığı yönünde tarihsiz dilekçesi dosya kapsamında var olsa da, bu iddianın ispata muhtaç kaldığı, öte yandan yükleme bittikten ancak mühürleme işlemi yapılmadan önce araç kasasına çıktı lekçe içeriğinden anlaşıldığı, bu noktada istifleme noksanlığının 5 duyu organı ve görerek inceleme suretiyle rahatlıkla tespit edilebileceğinin değerlendirildiği, Davalı fiili taşıyıcının mevcut tabloda, senet üzerinde istiflenemez niteliği kaydedilen yükü bu şekilde bir kontrolde bulunamayacağı bir durum yaşanırsa, dahi akıbetine ilişkin doğrudan yüklemeyi yapandan durumu sorgulanmalı, gerekirse senet üzerine bu bildirim veya çekinceleri şerh düşülmesi gerekeceği, mevcut halde bu şekilde bir şerh kaydı-kontrol veya sorgulamanın yapıldığını gösterir bir bulgu olmadığı, Bu kapsamda nezaret yükümlülüğündeki kusurundan taşıyıcının tali düzeyde kusurlu olacağı, rapor içerisinde oranın %20 olarak kadri marufunda örneklemek amacıyla ele alındığı, Davalı taşıyıcıların müteselsilen zarardan ... Md.23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk hakları kapsamında sorumlu olacağı, SDR Üst Limitinin 1.338,80 SDR-10.957,27 TL olarak hesaplandığı, Dava konusu zarar tutarının rapor içerisinde detayları kaleme alındığı ölçüde 10.491,96 USD (65.551,81 TL) olduğu, davalıların kusur oranı doğrultusunda sorumlu olacakları zarar tutarının 13.110,36 TL olarak hesaplandığı Hesaplanan 13.110,36 TL tutarın, 1.338,80 SDR-10.957,27 TL sınırlı sorumluluk üst limitinden yüksek olduğu, dolayısıyla taşıyıcıların tazmin etmesi gereken tutarın 10.957,27 TL olarak hesaplandığı, Davaya konu 27.01.2020 tarihinde meydana gelen Nakliyat Hasarı davacı sigorta şirketince: tanzim edilen ...... poliçe numaralı Nakliyat ... poliçesine bağlı ...... - nolu seferlik kati nakliyat poliçesi vadesinde ve teminat kapsamında meydana geldiği, Davaya konu hasarın Nakliyat ... Sigorta poliçesi teminatı kapsa hasar tutarının 10.491,96 USD olduğu hasar dosyası kapsamında tespit edildi; sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının oluşması için ödediği hasar tazminat tutarını ispat etmesi gerekeceği, dava dosyasına ve uyap sistemine tazminat ödeme belgesi sunulmadığından bu yönden rücu şartlarının oluşup oluşmayacağı hususu sayın Mahkemenin takdirinde olacağı, mahkememizce hasar tazminatının ödendiğine hükmedilmesi durumunda Davacı sigorta şirketi ödediği 62.464,93 TL.tazminatın Karayolu ile taşımacılık kuralları gereği ... Konvansiyonu hükümlerinin kapsamında sınırlı sorumluluk tutarı olan ve kusur nispetinde 10.957,27 TL olarak hesaplanan tutarı ” rücuen talep edebileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde davalının itirazının iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamamış ve arabuluculuk son tutanağı dosyamıza sunulmuştur.
6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa, bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Somut davada; dava dışı sigortalı ..... A.Ş. tarafından İngiltere'den ithal edilen dava konusu uçak yapımında kullanılan reçine edilmiş kompozit kumaşın satın alındığı ve söz konusu kumaşın İngiltere'den Ankara'ya taşınması için dava dışı sigortalı ile davalı akdi taşıyıcı .... ve davalı fiili taşıyıcı .... arasında taşıma sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı ile dava dışı sigortalı arasında ise geçerli olmak üzere nakliyat .... sigorta poliçesi akdedilmiştir. Taraflar arasında bu hususlarda ve dava konusu emtianın davalı tarafından taşınarak alıcısına teslim edildiğine ve davacı tarafından sigortalısına ödeme yapıldığına ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf dava konusu emtianın taşınma sırasında zarara uğrayıp uğramadığı, emtianın zarara uğramış olması halinde kusurun hangi tarafa ait olduğu, zarar miktarı, davalıların söz konusu zarardan ne kadar miktar ile sorumlu olduğu hususlarındadır. Davalı .... tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de davalı şirketin düzenlemiş olduğu navlun faturasında ve taşıma evraklarında akdi taşıyıcının davalı .... olduğu açıkça anlaşıldığından davada husumeti bulunduğu anlaşılmakla davalı vekilinin husumet itirazına itibar edilmemiştir.
Dava dışı sigortalı ve davalılar arasında dava konusu emtianın karayolu ile taşınmasına ilişkin taşıma sözleşmesi akdedilmiş ve emtianın teslim alındığı ülke olan İngiltere ve emtianın teslim yeri olan Türkiye akit devletler olması sebebiyle somut uyuşmazlıkta ... Konvansiyonun hükümleri uygulama yeri bulmaktadır.
Dava dışı sigortalı tarafından yurtdışı firmasından ithal edilen dava konusu .... akdi taşıyıcı olan davalı .... sorumluluğunda davalı fiili taşıyıcı .... tarafından karayolu ile taşınmak suretiyle İngiltere'den Türkiye'ye getirilmiştir. Türkiye'ye getirilen .... 27/01/2020 tarihinde fiili taşıyıcı yetilileri ve emtianın alıcısı tarafından birlikte kontrol edilmiş ve 3 rulo-287 m2-160,72 kg ağırlığındaki emtianın paletin üst üste düzensiz istiflenmesinden dolayı hasara uğradığı tespit edilerek tutanak altına alınmış ve fotoğraflanmıştır. Dolayısıyla ... Konvansiyonun 30. maddesine uygun olarak dava konusu emtiaya ilişkin hasar bildirimi gecikmeksizin süresinde davalıya bildirilmiştir.
... Konvansiyonu 3. maddesi uyarınca Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı hükmünün düzenlendiği, dolayısıyla somut davamızda akdi taşıyıcı davalı .... fiili taşıyıcı ....'nin kusuru ile emtiaya verilen hasardan sorumludur.
... Konvansiyonu 10. maddesi uyarınca Gönderici, kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan, yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hüküm geçersizdir. Yine Konvansiyonun 17. maddesi uyarınca taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Bu hususu ispat yükü taşımacıdadır. Ancak taşıyıcı Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması, ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği, sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu, canlı hayvan nakli, hallerinde sorumlu olmayacaktır.
Somut davamızda; İngiltere'den Türkiye'ye davalılar nezdinde taşınan dava konusu .... 27/01/2020 tarihinde fiili taşıyıcı yetilileri ve emtianın alıcısı tarafından incelenmiş ve emtianın zarara uğradığı, 3 rulo-287 m2-160,72 kg ağırlığındaki emtianın paletin üst üste düzensiz istiflenmesinden dolayı hasara uğradığı tespit edilerek tutanak altına alınmış ve fotoğraflanmıştır. Emtiaya ilişkin ... senedinde emtianın istiflenemeyeceğine dair şerh olmasına rağmen .... gönderici tarafından istiflenmiştir. Gerek taraflar tarafından alınan ekspertiz raporlarında, gerek fiili taşıyıcı ve alıcı tarafından tutulan tutanakta, gerekse Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda emtianın göndericinin istifleme hatasından, istiflemenin düzensiz olması ve bu sebeplerle düşmesi ve çarpması sebebiyle hasarlandığı sabittir. Bundan dolayı emtianın hasarlanmasında davacı bizzat sorumludur. Ancak göndericinin emtianın ambalajlamasını emtiaya uygun olarak yapmaması tek başına taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. ... Konvansiyonu 8. maddesi uyarınca taşımacı yükü teslim aldığı sırada yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu kontrol etmekle yükümlü olduğu, taşımacının bu maddenin 1 inci paragrafında belirtilen beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise, sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacak, aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecek, çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul etmiş olmadıkça göndericiyi bağlayıcı olmayacaktır.
... Konvansiyonu 10. maddesi uyarınca Gönderici, kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan, yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hüküm geçersizdir. Yine 6102 Sayılı TTK'nun 863 ve devamı maddelerinde de bu hükümlere paralel hükümler düzenlenmiş ve taşıyıcının kontrol ve özen yükümlülüğü getirilmiştir. Somut davamızda gönderici tarafından .... taşımaya uygun olarak araca yüklenmemesine ve ambalajlanmamasına rağmen ve ...'ye istiflenemeyeceğine dair şerh düşülmesine rağmen yapılacak basit bir kontrolde bu husus tespit edilecek olmasına rağmen taşımacı tarafından bu hususlar kontrol edilmeden ve gönderici uyarılmadan ve taşıma senedine ihtirazi kayıt koyulmadan .... kabul edilerek taşınmıştır. Emtianın cinsine uygun olarak ambalajlanmaması veya yüklenmemesi taşıyıcının nezaret yükümlülüğü ortadan kaldırmamaktadır. Ancak taşımacı tarafından bu hususlara dikkat edilmemiştir. Dolayısıyla söz konusu emtianın zarar görmesinde davalı taşıyıcının da kusuru bulunmaktadır. Emtianın hasarlanmasına asıl kusurlu olan taraf gönderici olduğundan ve davalının sadece nezaret yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle müterafik kusurlu olduğundan davalının kusuru göndericiye göre daha azdır. Bu husus gözetilerek davalıya % 20 oranında kusur yüklenmesi hakkaniyete uygun olduğundan Mahkememizce bilirkişi raporuna tespit edilen hususlar ve bu yönleri ile itibar edilmiştir.
... Konvansiyonu 23/3. maddesi uyarınca tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır ve söz konusu zarar karar tarihindeki kur esasa alınarak belirlenecektir. Davacı tarafından sigortalısına 04/06/2020 tarihinde 62.464,93-TL ödeme yapılmış, ancak Mahkememizce davalıya %20 müterafik kusur yüklendiğinden davacının davalıdan 12.492,98-TL yi 6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca rücuen talep edebileceği ve bu miktarın karar tarihindeki kura göre yapılan hesaplamaya göre sınırlı sorumluluk miktarının altında kalması sebebiyle bu miktarın tamamını rücu edebileceği anlaşılmıştır. Bu sebeple açılan davanın 12.492,98-TL asıl alacak ile ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar hesaplanan 651,60-TL işlemiş avans faiz üzerinden kısmen kabulüne ve takibin bu miktarlar üzerinden devamına karar verilmiştir. Hüküm altına alınan asıl alacak likit olmadığından davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalılar borçluların Büyükçekmece ..... İcra Dairesi'nin .... esas sayılı icra takip dosyasındaki icra takibine yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile takibin 12.492,98-TL asıl alacak ve 651,60-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Hüküm altına alınan asıl alacak likit olmadığından davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 897,91 TL nispi karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 791,71 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 106,20 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar ve tarifenin 13/1 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendilerini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar ve tarifenin 13/1 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 791,71 TL peşin harç olmak üzere toplam 851,01 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ( haklı çıkmış olduğu orana göre ) 259,91 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin, 264TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, 1.056,00TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
9-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin, davalı .... vekilinin ve davalı .... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen açıkça okunup usulen anlatıldı.22/11/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim .....
e-imzalıdır