T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1020 Esas
KARAR NO: 2022/198
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava konusu çeklerin davacının kasasından çalınmış olan müşteri çeki olduğunu, davacının çeklerde cirosu olmadığından borçlu ve icra takibinin tarafı olmadığını, davanın konusunun bizatihi çekin kendisi olduğunu, davaya konu çekin tahsil edilmiş olması durumunda bedellerinin icra veznesinde muhafaza edilmek suretiyle haklarının muhafazasını talep ettikleri, çeklerin çalıntı olduğunu, davalı tarafın hırsızlarla işbirliği içinde hareket ettiğini gerçek bir ticareti olmadığını, çekleri tahsil ettikten sonra ortadan kaybolacağını, tedbir kararı verilerek çeklerin tahsiline mani olunmaz ise davanın fiilen konusuz kalacağını dava konusu 2 adet çekin icraya konulduğunu bu nedenlerle davacı vekili davanın kabulü ile icra veznesinde paranın dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin Adana Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davalı, keşidecinin hamiline düzenlediği çeklerin davacının hakimiyetinden rızası dışında mı rızasıyla mı çıktığı hakkında bilgi sahibi olmadığını, çeklerin arka yüzündeki ciro zincirleri düzgündür ve davayıhıh ciro zincirindeki imzaların ve ciroların sıhhatini inceleme yükümlülüğü bulunmadığını, davacı, müvekkilimin zilyetliğindeki çeklerin, kendi zilyetliğinden rızası dışına çıkmış olduğunu,
Çek üzerindeki ciro silsilesi tam olup, davalının yetkili hamil olduğu çek incelemesi ile anlaşılacağını, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü olmadığını, davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerektiğini, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini ayrıca davacı tarafça bahsedilen ceza yargılaması dosyasında davalı şirket ve şirket yetkililerini ilgilendiren bir durum da olmadığını, davalı şirket yetkililerine karşı herhangi bir suç isnadı ve sanık olma durumu da bulunmadığını belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava hırsızlığa konu çekten kaynaklı istirdat talebine yönelik olup;
Davalı vekilince cevap dilekçesi ile birlikte, davalı şirketin Adaha İli'nde kurulu olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulmuş olup, davalı tarafın iş adresinin .... Mahallesi .... İş Hanı Kat:.. No:... Seyhan/Adana olduğu, HMK'nin 6/1 maddesine göre, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu iddias ile yetkisizlik ilk itirazında bukunmuştur.
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1146
KARAR NO: 2021/1327
KARAR TARİHİ: 18/11/2021
" Dava; TTK nun 792.madde uyarınca açılmış, davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, yasal hamili olduğu çeklerin, iş yerinde bulunan kasasından çalındığı, Dörtyol .. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait ... Esas sayılı dosyada, zayi nedeniyle çek iptali davası açtığı, yargılama sırasında çeklerin davalının elinde bulunduğunun tespit edildiği belirtilerek, çeklerin istirdatına karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise yerleşim yerinin Kartal/ İstanbul İli olup, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuş, ilk derece mahkemesi'nce yetkisizlik itirazı kabul edilerek, davanın, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nun 355.maddesi gereğince davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın H.M.K.'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanan açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından, dava konusu çeklerin hırsızlık eylemi sonucu kaybolduğu belirtilerek, davanın haksız fiil hükümlerine dayalı olduğu ve HMK.nun 16. maddesi gereğince zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi'nin yetkili olduğu ileri sürülmüş ise de, kaybolan çekin hamili tarafından başvurulacak yol TTK 'nun 792 vd.maddelerinde özel düzenlemelere konu edildiğinden, genel hüküm niteliğindeki haksız fiil hükümlerinin, haksız fiile dayalı davalarda uygulanacak yetki kuralı olup, somut olayda uygulanabilirliği bulunmamaktadır."
Yukarıda anılan içtihat uyarınca davalının yetki itirazının yerinde olduğu ,davalının ikametgahının Adana 'da olduğu, taraflar arasında sözleşmesi de bulunmadığı anlaşılmakla ; davalının yetki itirazının süresinde olduğu göz önüne alındığında, davanın yetkili mahkemede açılmadığı, yetkili mahkemenin Adana Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu sonucuna varılarak, Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 114. Ve 115. Maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE
3-HMK nun 20. Maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli NÖBETÇİ ADANA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE gönderilmesine,aksi halde aynı madde gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4-HMK 331/2 maddesi gereği Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır