T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1057 Esas
KARAR NO: 2022/395
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/05/2018
KARAR TARİHİ: 08/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... Tekstil Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait ..... marka, beyaz renkli, ..... plakalı kapalı kasa kamyonetin davalı ..... Tekstil Gıda İnş. Ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin işlettiği ..... otopark alanına 01/07/2017 tarihinde otopark görevlisinin gösterdiği park alanına bırakıldığı, söz konusu araç içerisindeki tekstil ürünlerinin de ..... Sigorta A.Ş tarafından 19/12/2016 - 19/12/2017 tarihlerinde geçerli olmak üzere ..... nolu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigorta himayesi altına alındığı, sigortalı aracın şoförünün 03/07/2017 tarihinde sabah ... sıralarında aracın yanına gittiğinde aracın sağ kapaklarının yola yakın taraftaki tel örgülerle birlikte kesilerek açıldığı ve içerisinden 40-41 kilo ağırlığı olan farklı iplik türlerinden 150 çuval ürünün çalınmış olduğunu anladığını ve durumu polislere haber verdiğini, olayın bu şekliyle gerçekleştiğini, otopark işletenin motorlu taşıt içerisinde bulunan eşyaların zarara uğramasından TBK 112, 561 ve TMK 2 maddeleri gereği genel esaslara göre sorumlu olduğundan bahisle rücu maksatlı olarak işbu davayı ikame ettiğini, Büyükçekmece .. İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TBK'nin 579. Maddesinde garaj veya otopark işletenin kusursuz sorumluluğunu saklanmak üzere bırakılan motorlu taşıt ve eklentileri ile sınırlandığını, bunlar dışında taşıtı bırakana ait eşyaların motorlu taşıtta bulunması sebebiyle yok olmasının zarara uğramasının veya çalınması halinde işletenin özel olarak bunların saklanmasını da üstlenmedikçe bunlardan TBK m.579'a göre sorumlu tutulamayacağının belirtilmiş olması karşısında otoparkın yani işletenin ancak kendisinin veya çalışanlarının kusuru halinde genel hükümlere göre sorumlu olabileceğini, garaj veya otopark işletenin bunların da saklanması talebini kabul etme yükümlülüğünün bulunmadığını, hırsızlığa konu mahalde otoparkın iki bölümden oluştuğu ve her iki bölümünde tellerle ve üst kısımlarının yine jiletli tellerle korunduğu, müvekkili otopark işleteninin genel esaslara göre sorumluluğundan bahisle rücu davasına muhattap edilmesinin ne yasayla ne de hakkaniyetle açıklanacak bir durum olmadığını, meydana gelen neticenin işletenin veya personelinin kusurundan kaynaklanmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne dair verilen karar İstinaf denetime tabi tutulmuş Mahkememiz kararı kaldırılmakla yukarıdaki esasa kaydolmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, kasko sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının, ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyası ile 101.101,00 TL asıl alacak 5.482,31 TL işlemiş faiz toplamı 106.583,31 TL üzerinden takip başlattığı ,davalının borcu olmadığı savı ile süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde ve dava değeri 106.583,31 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ;
Dava dışı sigortalının aracını davalının işletmekte olduğu otoparka bıraktığı ,
Davacı ile dava dışı ..... Tekstil Tic.San.Ltd.Şti. Arasında 19.12.2016-19.12.2017 tarihleri arasında geçerli "genişletilmiş kasko poliçesi" olduğu ve de hırsızlığa konu eylemin poliçe yürürlük tarihinde 03.07.2017 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf sigortalısına 23.08.2017 tarihinde 101.101,00 TL ödeme yaptığına ilişkin dekontu dosyaya ibraz etmiştir.
6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.
Sigortacı; ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır
Davacı sigorta şirketinin TTK 1472. Maddesinde düzenlenen sigortalının haklarına halef olarak rücu edebilmenin yasal koşulları oluşup oluşmadığı dava dışı şirket ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin hak ve sorumlulukları ile değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dava dışı sigortalı araç sürücüsü ile davalı şirket arasındaki ilişki TBK'nın 561.maddesinde tanımlanan saklama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. İlgili madde "saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir" tanımını içermektedir.
Dava dışı sigortalı araç sürücüsü davaya konu aracın davalı şirketin otoparkına belli bir süre için korunması amacıyla ücreti karşılığı bırakmıştır.
Garaj veya otopark işletenin sorumluluğunun şartları TBK m.579’da yer almaktadır. Kusursuz sorumluluk halini öngören TBK m.579, “Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar. Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluktan kurtulurlar. Ancak, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu, kendilerine veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz. İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz” hükmünü taşımaktadır. Buna göre, sorumluluğun şartları, garaj veya otopark işletenin, bırakılan motorlu taşıt ve eklentilerinin kendisi veya çalışanları tarafından kabulü, bırakılan motorlu taşıt ve eklentisinin yok olması, zarara uğraması veya çalınmasıdır.
Davacı, davalının sözleşmenin kendisine yüklediği güven ve özenle koruma borcuna aykırı davranması nedeniyle oluşan zararının tazminini halefiyet yolu ile istemiştir. Davalı saklama sözleşmesi gereğince teslim aldığı aracı her türlü tehlikeye karşı korumak için gerekli önlemi almak, güvenli bir yerde korumak, güven ve özenle koruma borcunu yerine getirmek zorundadır.6098 sayılı TBK'nin 579'uncu maddesi uyarınca bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde, oluşan zarardan sorumlu olacaktır. Diğer bir anlatımla davalı üzerine düşen tüm dikkat ve özeni gösterse dahi bu hasarın meydana geleceğini ispat etmediği takdirde meydana gelen zararı karşılamakla yükümlüdür.
Davalı tarafın kusurunun bulunup bulunmadığı ,olayın gerçekleşme şekli ve de talep edilen zararın kadri maruf olup olmadığına yönelik mahallinde keşif icra edilmiş;
14/02/2019 tarihli Bilirkişi Raporunda;Açılan dava ile ilgili olarak ..... Tekstil Gıda İnşaat ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin yukarıda sayılan nedenlerden dolayı işletmiş olduğu otoparkta üstüne düşen sorumluluk ve görevleri yeterince yerine getirmediği için kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Bu kusur oranı %60'tır...... Tekstil Tic. San. Ltd. Şti.'nin aracı olan, ..... plakalı ..... marka kasalı kamyonet sürücüsü ...'un 01/07/2017 tarihinde dolu olan aracı, boşmuş gibi, ucuz tarifeli yere ve korunması daha riskli ikinci bölgeye park etmesinin kendi üstüne düşen tüm edinimleri yerine getirmediğinin bir göstergesi olarak kabul etmiştir.Bu nedenlerle kusurlu olarak addedilmiştir. Bu kusur oranı %40 olduğu kanaatine varılmıştır.Çalınan emtiaların toplam piyasa rayiç bedelinin 101.101,04 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporunda davalının sorumluluğunu sınırlayıcı nitelikte otoparka ihtar yazısı astığı bu sebeple sigortalıya kusur atfedilmiş ise de ; anılan bu yazının keşif tarihinde orada olduğu dosya kapsamında aracın bırakıldığı zamanda böyle bir yazının varlığının iddia edilmediği gibi ,davalının güvenlik önlemlerini almadığı rapor içeriğinden anlaşılmaktadır.Çalınan emtianın ekspertiz raporu ile uyumlu olup miktar ve hacim olarak hırsızlığın gerçekleştiği araca sığabilecek nitelikte olduğu açıklanmıştır.
Raporda sigortalıya atfedilen kusur oranı denetlenebilir olmayıp kaldı ki 6098 sayılı TBK'nin 579'uncu maddesi uyarınca davalı üzerine düşen tüm dikkat ve özeni gösterse dahi bu hasarın meydana geleceğini ispat etmediği takdirde meydana gelen zararı karşılamakla yükümlüdür.
Davalının kusuru doğrultusunda hırsızlık eyleminin gerçekleştiği ve de ortaya çıkan zarardan kaynaklı yapılan ödemenin halefiyet ilkesi gereğince rücu şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK’nın 1472. maddesi (6762 sayılı TTK’nın 1301. maddesi) hükmü gereğince halefiyet ilkesine dayalı olarak davalardan ödeme yapan sigorta şirketinin, ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi isteyebilmesi mümkündür.
Bilirkişi tarafından işlemiş faiz hesabı yapılmamış ancak usul ekonomisi gereği bilirkişi incelemesine başvurulmaksızın resen işlemiş faiz alacağı 5.482.31 TL hesaplanarak (23.08.2017(ödeme tarihi) - 14.03.2018(takip tarihi) tarihleri arasında 203 gün için 101.101,00 TL x % 9.75 (faiz oranı) / 365 x 203 = 5.482.31 TL) 101.101,00 TL asıl alacak 5.482,31 TL işlemiş faiz toplamı 106.583,31 TL üzerinden davanın kabulüne ve de İİK 67/2 uyarınca alacağın likit oluşu ve borçlunun itirazında haksız çıkması sebebiyle asıl alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜNE,
2-Davalının Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
3-Hüküm altına alınan asıl alacak yönünden 101.101,00 TL üzerinden davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
4-492 Sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.280,71 TL karar harcı peşin alınan 1.287,26- TL harcın mahsubu ile 5.993,5 TL bakiye harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 1.287,26- TL peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı olmak üzere 1.328,36-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan tebligat ve müzekkere,bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.359,60- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 12.075,41 TL- vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır