T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/110 Esas
KARAR NO: 2022/522
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2021
KARAR TARİHİ: 17/05/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :06/06/2022
Davacı vekili tarafından açılan itirazın iptali davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket, uydu kablosu cinsi malın satımına ilişkin sözlü olarak anlaşmış olup; davacı şirket tarafından bu anlaşmaya istinaden davalı şirket hesabına avans olarak ödeme yapılmış olduğunu, ancak; davalı şirket tarafından davacı şirkete herhangi bir mal teslimi yapılmadığı gibi para iadesi de gerçekleştirilmemiş olduğunu, bu hususlar havale dekontu, ticari defter kayıtları ve davalının noter ihtarında yer almakta olduğunu, davacı şirket, davalı şirketin döviz hesabına "...." açıklamasıyla 26.08.2013 tarihinde 5000,00-USD göndermiş olduğunu, davacı şirketin; ... Bankası A.Ş. bünyesinde kendisine ait ... IBAN ve .... Hesap Numaralı USD döviz hesabından, davalıya ait .... Bank A.Ş. nezdinde bulunan ... Iban numaralı USD döviz hesabına 26.08.2013 tarihinde 5.000,00-USD (Beşbin-Amerikan doları) döviz havalesi gerçekleştirmiş olduğunu, davacı şirketin hesabından davalı şirketin belirtmiş oldukları hesabına 26.08.2013 tarihinde gerçekleştirilmiş olan bu döviz havalesi “....” açıklamasıyla yapmış olduğunu, davacı şirket tarafından avans ödemesinin faiziyle iade edilmesi için davalı şirkete Adana ... Noterliği'nin 28.09.2020 tarihli ihtarnamesi çekilmiş olduğunu, davalı şirketin, davacı şirket tarafından çekilmiş olan ihtarnameye verdiği, Beyoğlu .... Noterliği'nin 13.10.2020 tarihli cevap ve karşı ihtarnamesinde; eldeki davaya konu davacının 5000-USD avans ödemesi yaptığını, davacıya mal teslimi ve avans iadesi yapılmadığı hususlarını ikrar etmiş olduğunu, davalı şirket, müvekkil şirkete gönderdiği 28.01.2014 tarihli Mutabakat Mektubunda müvekkilin 5000-USD alacağı olduğunu belirtmektedir. Davalı şirket, davacıya 28.01.2014 tarihli Mutabakat Mektubu göndermiş olup, fax ile davacı şirkete gönderilmiş bu mektup kapsamında da davacının davalı şirketten 31.12.2013 tarihi itibariyle 5000-USD alacak bakiyesi olduğunun belirtilmekte olduğunu, ayrıca, davacı şirket de mail yoluyla bu mutabakat mektubunu kabul ettiğini belirtmiş olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davalı-borçlunun İstanbul Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının, haksız ve dayanaktan yoksun olması sebebiyle, itirazın İptaline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam dava değeri 6.247,63 USD (Amerikan Doları)-(5000 USD asıl alacakt 1.247,63 USD faiz) olmak üzere harca esas değer 49.369,40-TL (Takip tarihi itibariyle asıl alacak faiz) alacağın, fer'ileri ile birlikte davalıdan tahsilinin sağlanması için takibin devamına, borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi taleplerinde bulunmuşlardır.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... Grup Dış Ticaret Ve ithalat ihracat Ltd.şti yetkilisi ..., 2013 yılı ağustos ayında davalı şirketin İstanbul adresindeki işyerini ziyareti sırasında, talebi üzerine 160 km SAS-59/U-4 AL TV kablosu için kilometresi 120 USD olmak üzere toplam fiyat teklifi verilmiş olduğunu, alıcının kabloyu sipariş etmek istediğini belirtmesi üzerine, kendisine bu kabloların Suriye pazarı için özel üretildiği ve o dönem Suriye'de savaş hali bulunması nedeniyle artık üretim hattında olmadığı, eğer bu kabloları Suriye'ye satmak gibi bir niyeti varsa, Savaş hali nedeniyle Suriye'ye sevk edemeyeceği, bu nedenle de mağdur olabileceği konusunda uyarılmış olduğunu, alıcının ısrarla vasıfları belirtilen kabloları sipariş etmesi üzerine, aşağıdaki şartlar dahilinde anlaşma yapılmış olduğunu,
Sipariş edilen Malın cinsi : SAS-59/U-4 TV Kablosu
Sipariş edilen Mal Miktarı : 160.000 Metre
Birim Fiyat (KDV Hariç) : 0,120 USD / Metre
Toplam Sipariş Bedeli : 19.200 USD + KDV = 22.656 USD
Ödeme : 5000 USD avans olarak siparişten önce, bakiye ise malzemelerin üretiminin tamamlanarak sevke hazır hale getirilmesini takiben sevkiyattan önce nakit ödenmek üzere,
Teslim süresi : Sipariş tarihini takiben 3 Hafta.
Teslim Şekli : Alıcı tarafından ... Kablo fabrika adresinden teslim alınmak üzere anlaşma yapılmıştır.
Davalı şirket .... Kablo San.ve Tic.Ltd.Şti., anlaşmaya konu kabloların üretimini kararlaştırılan sürede tamamlamış ve alıcıyı kalan bakiyeyi ödeyerek anlaşma konusu malı teslim alması için iletişim kurulmuş, alıcı önceden bilgilendirilmiş olmasına rağmen ısrarla sipariş verdiği ve anlaşma yaptığı ticari malı Suriye'deki savaş halini bahane ederek teslim almamış, teslim almaktan kaçındığı gibi sipariş edilen ve anlaşma gereği özel üretim yapılarak imal edilen malın anlaşma gereği yapılan avans ödemesi düşüldükten sonra kalan 17.656 USD bakiyesini de ödememiş olduğunu, davalı şirketin alacağının tamamı ödenmemesi sebebiyle hapis hakkı kullanılmış olduğunu, davalı şirket tarafından davacı şirket ile yapılan anlaşma gereği özel üretim yapılarak imal edilen malın anlaşma gereği yapılan avans ödemesi düşüldükten sonra kalan 17.656 USD bakiyesi, yani alacağın tamamı ödenmediğinden, hapis hakkı kullanılarak anlaşmaya istinaden üretilen yukarıda cinsi, özellikleri miktarı belirtilen kabloların yıllarca depo sahasında bekletilmiş, özel üretim olması nedeniyle başka bir müşteriye satılması veya değerlendirilmesi mümkün olmadığından 2018 yılı sonuna kadar depoda bekletildikten sonra 2018 yılı sonunda raf ömrünü tamamlaması nedeniyle hurdaya çıkarılmış olduğunu, anlaşmaya ve davacının siparişine davacının akdi yükümlülüğünü teslim almaması sebebiyle, özel üretim kablolar 5 yılı aşkın muhafaza edilerek raf ömrü süresinin dolması ve bu nedenle imha edilmek zorunda kalınması sebebiyle, imha tarihi itibariyle davalı şirketin zararı ve alacağının muaccel hale gelmiş, bu nedenle ine istinaden yapılan özel üretim kablonun, ünü yerine getirmemesi, alacağın tamamını ödememesi ve davalı şirketin davacıya borçlu değil, alacaklı olup, davacının talebinin, icra takibinin, davasının hukuki haklılığı ve mesnedi bulunmamakta olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve mahkemece resen gözetilecek hususlar gözetilerek; haksız ve mesnetsiz davanın zamanaşımı yönünden usulden ve sair açıklanan sebeplerden esastan reddine, yargılama harç ve gideriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi...” taleplerinde bulunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davalının satım sözleşmesine konu ürünü teslim etmemesi sebebiyle ödenen bedelin iadesine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptaline ilişkindir.
Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı toplam 49.369,40 TL'nin tahsili için ilamsız takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
... Bankası tarafından 27/12/2021 tarihli cevap yazısı ve eklerine göre, davacı ... Grup Dış Ticaret ve İthalat İharacat Ltd. Şti. Tarafından, davalı ... Kablo Sanayii ve Tic. Ltd. Şti'ne 26/08/2013 tarihinde 5.000 - USD ödeme yapılmış olduğu görülmektedir.
... Bankası tarafından 30/06/2021 tarihli cevap yazısı ve eklerine göre, davacı ... Grup Dış Ticaret ve İthalat İhracat Ltd. Şti. Tarafından, davalı ... Kablo Sanayii ve Tic. Ltd. Şti'ne 27/08/2013 tarihinde 5.000, - USD ödeme yapılmış olduğu görülmektedir.
Marmara Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen 06/01/2022 tarihli yazısı ekinde gönderilen 2013 ve 2014 yılları karşılaştırmalı BA BS bildirimlerine göre tarafların herhangi bir BA BS Bildirimi bulunmadığı görülmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularında çözümü teknik bilgiyi gerektirmesi sebebiyle tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde inceleme günü belirlenerek mali müşavir bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş, 13/04/2022 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ve davalı yanın Ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı ve davalı yanın incelenen ticari defterlerinde, icra takip tarihi olan 21.10.2020 tarihi itibariyle, davacı yanın davalı yandan 5.000,-USD alacaklı olduğu, davalının iddialarının ispata muhtaç olduğu, her iki tarafın ticari defterlerinde tespit edilen takip konusu bedelin davacıya iade edilmesi gerektiği, davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği faiz tutarının 1.342,29 USD olarak hesaplandığı, davacının talebinin bu tutarın altında olması nedeniyle takibe yapılan itirazın haksız olduğu, davacı açısından icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da oluştuğu, kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde davalının itirazının iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamamış ve arabuluculuk son tutanağı dosyamıza sunulmuştur.
Somut davada; taraflar arasında davacı tarafından davalıya sipariş verilen uydu kablosu satımı sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme kapsamında dava konusu ürün bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği, ancak ürünlerin teslim edilmediği noktalarında ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf dava konusu kabloların davalı tarafça üretilip davacıya teslime hazır hale getirilip getirilmediğine, davacının alacaklı temerrüdüne düşüp düşmediğine ilişkindir. Davacı tarafından davalı konusu ürünlerin bedelinin davalıya ödendiği, ancak sipariş verilen malların kendisine teslim edilmediğini, davalı tarafça ise davacı tarafından Suriye'de satılmak üzere kendilerine sipariş edilen kablonun davacıya özel olarak üretildiğini, teslime hazır hale gediğini, ancak davacı tarafından Suriye'de savaş olduğunu ileri sürerek teslim almadığını, kabloların davacı tarafça sipariş verildiği sırada söz konusu kabloların Suriye pazarı için özel üretildiğini, Suriye'de savaş olması sebebiyle artık üretilmediğini, Suriye'ye satılacağının düşünülmesi halinde mağdur olacakları konusunda uyardıklarını savunmuştur.
Davalı vekili tarafından her ne kadar dava konusu kabloların davacının siparişi üzerine özel olarak üretildiği ve aralarındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu ileri sürülmüş ise de; cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere söz konusu kabloların Suriye piyasası için üretilen kablolar olduğu, davalının kablo üreticisi ve satıcısı olduğu, davacının kabloları sipariş vermesi ve buna istinaden davalının üreterek satmasının eser sözleşmesi niteliğinde olmayıp satım sözleşmesi niteliğinde olduğundan davalı vekilinin bu nitelendirmesine itibar edilmemiştir. Taraflar arasındaki sözleme satım sözleşmesidir.
Davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmesinin eser sözleşmesi olduğu ve 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu ve zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Ancak yukarıda da belirtildiği gibi taraflar arasında satım sözleşmesi bulunmakta ve satım sözleşmesinden doğan alacaklarda zamanaşımı süresi 6098 Sayılı TBK'nun 146/1 maddesi uyarınca 10 yıldır. Taraflar arasındaki sözleşme tarihi ve paranın davalıya ödendiği tarih dikkate alındığında dava tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamıştır. Bunun yanında taraflar arasındaki sözleşmenin davalı savunması gibi eser sözleşmesi olduğunun düşünülmesi halinde dahi eser sözleşmelerinde zamanaşımının başlangıç tarihinin kural olarak eserin teslimiyle başladığı ve dava konusu kabloların davacıya teslim edilmemesi sebebiyle zamanaşımı süresinin başlamadığı ve her iki durumda da dava konusu alacağın zamanaşıma uğramadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki savunmalarına da itibar edilmemiştir.
Davalı tarafça kabloların davacının siparişi üzerine üretildiği ve satıma hazır hale geldiği, ancak davacı tarafça Suriye'deki savaş halinin bahane edilerek teslim alınmadığı, kabloların raf ömrünün dolması sebebiyle hurdaya çıkarıldığı savunmasında bulunulmuş, ancak davalı tarafça savunmasını ispatlar geçerli ve kesin bir delil dosyaya sunulmamıştır. Bu nedenle davalının savunmalarına itibar edilmemiştir. Söz konusu savunmanın dava değeri ve niteliği dikkate alındığında tanık ile ispatı mümkün olmadığından davalı tanıkları dinlenmemiştir. Taraflar arasındaki satım sözleşmesi gereğince davacı tarafından dava konusu ürünün bedeli ödenmesine rağmen davalı tarafça dava konusu ürün davacıya teslim edilmemiştir. Bu nedenle davalı taraftan ödenen bedelin iadesini talep etme hakkı bulunduğundan açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE;
-Davalı borçlunun Büyükçekmece .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasındaki takibe yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına,
-Hüküm altına alınan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 3.372,42 TL nispi karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 596,26 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.776,16 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 7.218,02 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 596,26 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 655,56 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.097,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen açıkça okunup usulen anlatıldı.17/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır