T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/301 Esas
KARAR NO: 2021/684
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2021
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/07/2021
Davacı vekili tarafından açılan istirdat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...... ün babası ............ e ait olan .......... Tekstil e 749.000 TL kumaş ticaretinden kaynaklı borcu bulunduğunu, bu borç karşılığında müvekkilinin, ........... ..... Sitesi 31/08/2018 tarihli ........... seri nolu, 270.000 TL bedelli, .... bank .......... şubesi .......... nolu, 15/09/2018 tarihli, 209.000 TL bedelli, .... bank ............. ......... seri nolu, 270.000 TL bedelli çekleri davalı ... ün babası ............ e ait olan .......... Tekstil e teslim ettiğini, davalı .......... Tekstil’e olan 749.000 TL borcuna karşılık verilen çeklerden ....bank ......... 31/08/2018 tarihli .......... seri nolu 270.000TL bedelli çekin yazılmaması ve ticari itibarının sarsılmaması için müvekkilinin kendisine ait olan ... .... ilçesi ... ... mevki ... parsel ... Blok Zemin .... Nolu dükkanı davalı ...’e teminat olarak 03/09/2018 tarihinde verdiğini, Tapu verildikten 1 gün sonra müvekkilinin çeklerin kendisine iadesini beklerken çekin ... tarafından 04/09/2018 tarihinde yazıldığını ve ...’ün 04/09/2018 tarihinde avukata vekalet verdiğini ve bu yazılan çek ile ilgili İstanbul ...İcra müdürlüğü ..... Esas numarası ile 04/09/2018 tarihinde ihtiyati haciz ile işleme başladığını, 07/09/2018 tarihinde dosyada hacizlerin yapıldığını, davalılar ile yapılan bu işlemden sonra karşılıklı görüşme sonucu 18/09/2018 tarihinde davalı ...’ün almış olduğu taşınmazın ......... ve ..........’ya satıldığını, tapu satış bedeli için davalılara ........, müvekkili ...’nın borcuna karşılık 133.000 USD Bedelli 31/05/2019 tarihli senet verdiğini, bu senede müvekkili ... nın kefil olarak imza attığını, senet tarihinde yani 30/05/2019 tarihinde tapuyu alan ....... ve.........k, ...’ün ...... Bankası ..... Mahalle şubesi ... şube kodu .... nolu hesaba tapu bedeli olan parayı yatırdığını, bu paradan 48.000 USD.yi Türabi Kaya nın yatırdığını, ......’te aynı hesaba 66.500 USD tapu bedeli olarak para yatırdığını, .... bakiye 18.500 USD yi 15/06/2019 tarihinde elden davalılara verdiğini ve ...... vermiş olduğu senedi geri aldığını, davalıların, müvekkil ...’dan kumaş bedeli için almış oldukları çekler karşılığında alacaklarını, tapunun satılması sonucu .......’dan ve ......’ten hesaba yatırılan para ile tahsil ettiklerini, davalıların kumaş borcu karşılığı, müvekkilinden almış olduğu çeklerden 30/09/2018 tarihli 270.000 TL bedelli çeki bankaya yatırarak ödediklerini, 15/9/2018 tarihli 209.000-TL bedelli çekin de bankadan ödendiğini, davalıların kumaş borcu için müvekkilinden aldıkları 31/08/2018 tarihli ve 270.000 Tl bedelli çeki, İstanbul ...İcra müdürlüğü .... Esas sayılı dosya ile tapuyu teminat olarak almalarına rağmen haksız yere takibe koydukları gibi tapu bedeli ödendiği ve kumaş borcu bittiği halde davalıların haksız olarak müvekkilinden İstanbul ....İcra müdürlüğü .... Esas sayılı dosya alacağını 25/07/2019 tarihinde tekrar 296.930 TL olarak tahsil ettiklerini, bu tahsilattan sonra davalı ... vekili Av......, 25/07/2019 tarihinde haricen tahsil bildirim yazısı gönderdiğini, müvekkilinin bu yazıdan sonra icradan çekini aldığını ve dosyanın kapandığını, davalıların, müvekkilinden çek bedelini hem tapu satışı karşılığı aldığını hemde icradan tekrar tahsilat yaparak aldığını, bu nedenle icra dosya borcu olan ve davalıya tekrar ödenen 296.930 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadı için işbu müraacatın zorunlu olduğunu, müvekkili tarafından davalılara, İstanbul....İcra müdürlüğü ...... Esas sayılı dosya ile fazla ödenen 296.930,00 TL’nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istridadına, % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce arabulucuya başvurma şartının yerine getirilmediğini, davacının yaptığı arabuluculuk başvurusu dosyası olan .... esas sayılı arabuluculuk tutanağına binaen Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyadan menfi tespit davası açıldığını, tek arabuluculuk tutanağıyla 2 ayrı dava açılmasının usulen kabul edilemeyeceğini, istirdat davası açma zamanaşımı süresinin, ödemeden itibaren 1senelik süre içerisinde gerçekleşmesi gerektiğini, davaya konu dayanak edinilen İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ......... esassayılı dosyası için yapılan haricen tahsil bildiriminin 25/07/2019 tarihi olduğunu, dosyanın bu tarihte kapatıldığını, mahkememizde açılmış olan iş bu dava tarihinin 01/04/2021 olduğunu, süresinde açılmayan davanın doğrudan zamanaşımı sebebiyle usulden reddine karar verilmesini, davacının açmış olduğu istirdat davasının dayanağını oluşturan İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyanın alacaklısının ..., borçlularının ise ... ve Halil İbrahim Kaya olduğunu, takibe dayanak olan çekte .......... TEKSTİL'in kaşe ve cirosunun da olmadığını, dolayısıyla bu davayla ilgilisi olmayan 3.kişi olan müvekkili .......... Tekstil'in bir husumeti bulunmadığını, davanın sadece ...'e açılmış olması gerektiğini, .......... Tekstil yönünden iş bu davanın husumet yokluğundan reddini karar verilmesini, esas yönünden ise davacı tarafın kötü niyetli olarak hareket ettiğini, davalı müvekkillerini zarara uğratmak amaçlı mesnetsiz ve dayanaksız şekilde açılan iş bu istirdat davasının esastan reddine, davacı taraf aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE;
Dava ....... Sayılı İİK 72/7.madde kapsamında açılmış istirdat talebine ilişkindir.
Davacı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasında; davacı aleyhine takibe dayanak çekler sebebiyle borcunu davalı tarafa daha önce ödemesine rağmen davalının kendisi hakkında tekrar takip başlattığı ve bu icra takibi tehdidi altında borcunu ikinci kez ödediği iddiası ile ödenen fazla bedelin istirdatı için iş bu dava açılmıştır.
2004 Sayılı İİK'nun 72/7 maddesi uyarınca istirdat davasının, ancak aleyhinde takip kesinleşmesi sebebiyle borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında tamamen ödemek zorunda kalan takip borçlusu, ödediği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde, takip alacaklısına karşı ödediği paranın kendisine verilmesini talep ederek açabilir. Ayrıca istirdat davasının koşullarının oluştuğu durumlarda davaların sebepsiz zenginleşme davası olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığı ve davaya istirdat davası olarak bakılması gerektiğinden Mahkememizce davaya istirdat davası olarak bakılmıştır.
Somut davamızda davacı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasında; davacı aleyhine takibe dayanak çekler sebebiyle borcunu davalı tarafa daha önce ödemesine rağmen davalının kendisi hakkında tekrar takip başlattığı ve bu icra takibi tehdidi altında borcunu ikinci kez ödediği iddiası ile ödenen fazla bedelin istirdatı için iş bu davanın açıldığı, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı icra takip dosyasının alacaklısının ..., borçlularının ... ve.......... olduğu, borçlular aleyhine kambiyo senedine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, icra takip dosyasında davalı .......... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklı olarak yer almadığı, takibin kesinleştiği ve takip sonrasında alacaklı vekilinin 25/07/2019 tarihinde vermiş olduğu dilekçe ile alacağın haricen tahsil edilmesi sebebiyle dosyanın işlemden kaldırılması ve hacizlerin fekkini talep ettiğinin görüldüğü, taralar arasındaki arabuluculuk son tutanağının 21/09/2020 tarihinde düzenlendiğinin görüldüğü, 2004 Sayılı İİK'nun 72/7 maddesi uyarınca istirdat davasının ödeme tarihinde itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmasının gerektiği, ödemenin 25/07/2019 tarihinde, arabuluculuk son tutanağının 21/09/2020 tarihinde tutulduğu dikkate alındığında 1 yıllık hak düşürücü sürenin dava tarihi olan 01/04/2021 tarihinde dolduğu ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı tarafça Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... esas sayılı dosyasında aynı konuda dava açtıklarını ve arabuluculuk dava şartı sebebiyle davanın reddine karar verildiğini ve bu dava tarihinin 1 yıllık süreyi kestiğini iddia etmiş ise de; 2004 Sayılı İİK'nun 72/7 maddesinde düzenlenen 1 yıllık sürenin zamanaşımı süresi olmayıp, hak düşürücü süre olduğu ve zamanaşımını kesen ve durduran sürelerin hak düşürücü süreyi kesmediği ve durdurmadığı, bu sebeple Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin............ esas sayılı dava dosyasının dava tarihinin 1yıllık hak düşürücü süreyi kesmediği ve dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmıştır. Ayrıca Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ...... esas ve ....... karar sayılı ilamında da belirttiği üzere her ne kadar davacı istirdat davasının niteliği gereği sebepsiz zenginleşme davası olduğunu ve TBK'nun 82. Maddesi uyarınca zamanaşımının dolmadığını iddia etmiş ise de istirdat davasının koşullarının oluştuğu durumlarda davaların sebepsiz zenginleşme davası olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığından davacı tarafın bu iddialarına da itibar edilmemiştir. İstirdat davasının ancak kesinleşmiş icra takibinin borçlusu tarafından alacaklısı aleyhine açılabileceği, davalı .......... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin icra takip dosyasında alacaklı olmadığı ve bu nedenle istirdat davasının tarafı olamayacağı ve pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı açıktır. Davalı tarafça Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ............ esas sayılı dosyasında sonradan arabuluculuğa başvurulduğu ve somut dosyamız ile arabuluculuğa başvurulmadığı ve bu dava şartı sebebiyle davanın reddi talep edilmiştir. Ancak arabuluculuk tutanağı incelendiğinde somut davamızın uyuşmazlık konusu kapsadığı ve tarafların anlaşamadığı, dolayısıyla tekrarda arabuluculuğa gitmenin usul ekonomisi yönünden katkısının olmayacağı ve dava şartının yerine geldiği anlaşıldığından bu savunmaya itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle her iki davalı yönünden davanın hak düşürücü süre ve davalı .......... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden ayrıca husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı .......... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın hak düşürücü süre sebebiyle ve davada pasif taraf ehliyeti olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ... aleyhine açılan davanın hak düşürücü süre sebebiyle REDDİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı ...'e verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL maktu karar harcının peşin alınan 5.070,83.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.011,53.-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333/1 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesine müteakiben yatıran tarafa iadesine, bu kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/07/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.