T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/458 Esas
KARAR NO: 2022/165
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
YAZIM TARİHİ : 20/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı ... Makine firmasınca Polonya’dan tedarik edilen emtianın 11 adet filtre emtiası olduğunu, 15 palet 3.770 kg bürüt miktarında taşımaya verildiğini, davalıların birlikte taşıma sürecinden sorumlu olduğunu, 16/12/2019 tarihinde davalılardan ... Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait ...ve ... plakalı taşıta yüklenen emtianın Türkiye tesliminde 24/12/2019 tarihinde yanları çizik şeklinde tespit edildiğini, sigortalı tarafından davacıya hasar bildirimi yapıldıktan sonra 04/03/2020 tarihli .... numaralı sigorta ekspertiz raporu hazırlandığını, yükün parsiyel olduğunu, nakliye sırasında istiflerin sürtünme, ezilme şeklinde meydana geldiğini, hasar giderimi için 4.500,00-TL + KDV şeklinde toplam 4.950,00-TL hesaplandığını, CMR m.1771 gereği davalıların zarardan sorumlu olduğunu, geçici depolama yeri tesliminde tutulan tutanak karşısında CMR m.30 kapsamında tutanak düzenlemesine de gerek olmayacağını, davacı sigortacı tarafından hasar tespiti aşamasında gerekli bildirimlerin yapıldığını, davacı ödemesinin TTK m.1472 gereği davacının halefiyete dayanan işbu davayı ikame etmesinde haklı olduğuna işaret ettiğini beyanla 4950 TL tazminatın rücuen davalılardan ödeme tarihinden itibaren en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tespit davası olarak açılamayacağını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, 17/12/2019 tarihinde taşımaya alınan emtianın 23/12/2019 tarihinde davalı .... Lojistik Ltd. Şti.'nin antreposuna kaşe ve imza ile teslim edildiğini, davanın bir yıl içerisinde açılması gerektiğini, bunun da 23/12/2019 tarihi itibariyle hesaplanmasının gerektiğini ve işbu davanın zamanaşımı geçtikten sonra 28/05/2021 tarihinde açıldığını, esasa ilişkin taşınan eşyanın tam ve eksiksiz teslim edildiğini, CMR taşıma senedinde hasar ihtirazı kaydı veya benzer bir not bulunmadığını, gümrük, sürücü ve depo sorumlusu katılımı ile tutulan tutanakta hasar tespiti olmadığını, müvekkili şirketin taşıyıcı olduğu, yükleme-boşaltma süreçlerinden sorumlu tutulamayacağını, beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı ... Lojistik Ltd. Şti. tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Yapılan yargılamada taraf teşkili sağlanmış, davacı sigorta şirketinden .... numaralı hasar dosyası, .... numaralı sigorta poliçesi ödemeye ilişkin ekleri ile birlikte istenilmiş, Muratbey Gümrük Müdürlüğünden taraflar arasında düzenlenen tutanak aslı getirtilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taşıma esnasında oluşan hasar nedeniyle davacı sigortacı tarafından sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dava konusu rücuen tazmine ilişkin davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına yapılan ödemenin nedeni taşıma, karayolu ile Polonya'dan Türkiye'ye uluslararası bir taşıma olduğu için uyuşmazlığın çözümünde CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekecektir.
CMR Konvansiyonu 17/1 maddesinde, taşımacının yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, taşınanın kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında da, eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacının sorumlu tutulamayacağı belirtilerek, aslında taşıyıcının kendi kusurundan kaynaklanmayan bir nedenden ileri geldiğini kanıtlamadıkça taşınana gelen hasarı tazmin borcu altında olduğu düzenlenmiştir. CMR Konvansiyonu 17/4-b,c,d maddesi hükümlerinde de, ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği gibi hususlarında taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesinin koşulları arasında sayıldığı görülmektedir.
Davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat abonman sözleşmesi ile sigortalı olan dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından satın alınan brüt 3.770 kg ağırlığında 15 palet 11 adet filtre emtia Polonya'dan Türkiye'ye davalı ... Nakliye ve Ticaret Limited Şirketine ait araçla getirilmiş, emtiaların sigortalı firmanın adresine geldiğinde yapılan kontrollerinde hasarlı oldukları saptanmıştır.
Dosya arasına alınan Muratbey Gümrük Müdürlüğünün yazı yanıtına ekli .... tarihli belge aslında "1 kap koli ağzı açık olarak alındı" notunun düşüldüğü, ayrıca "4 kap yanları çizik olarak teslim alındı" şeklinde kalemle yazılı bir ibarenin olduğu görülmüştür.
Davacı şirket tarafından oluşturulan hasar dosyası ile ekspertiz raporu doğrultusunda saptanan hasar tazminatının poliçe kapsamında olduğu değerlendirilerek sigortalısına ödeme yapılmıştır. Davacı şirket sigortalısına yapmış olduğu ödeme oranında sigortalısının yasal halefi olarak, rücu hakkını elde etmiştir.
Dosya arasında bulunan CMR taşıma senedi incelendiğinde; davacı şirket sigortalısının gönderilen-alıcı, davalı ... firmasının taşıyıcı, davalı .... firmasının yükü teslim alan geçici depolama işletmecisi olduğu görülmektedir. Buna göre, davalı ... firması taşıyıcı olduğundan, taşıma sürecinde ortaya çıkan zararlardan taşıyıcı olarak, davalı ... firması ise geçici depolama işletmecisi olarak ardiye sürecinde ortaya çıkan hasar ve zararlardan sorumlu olabileceklerdir.
Hükme esas alınan 17/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda, somut olayda ortaya çıkan hasarın kısmi araç yükü-parsiyel yükte yükleme-istifleme-sabitleme-aktarma kaynaklı olduğu saptanmış, bu durumda yükün taşınma şekli göz önüne alındığında sorumluluğun taşıyıcıda olduğu sonucuna varılmaktadır. Dosya arasına alınan Muratbey Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen belge aslında, "1 kap koli ağzı açık olarak alındı" ve "4 kap yanları çizik olarak teslim alındı" şeklinde ibareler söz konusu olup, aksi yöntemine uygun kanıtlarla davalı tarafça ispatlanamamıştır. Bu itibarla, dosya kapsamına göre, oluşan hasarların taşıma sürecinde taşıyanın sorumluluğunda gerçekleştiği kanaatine varılmaktadır.
Taşıma sürecinde oluşan hasarın, bilirkişi raporunda taşıyan yönünden ağır kusurla ifade edilemeyeceği, çünkü taşıyanın kasıt veya kasta eşdeğer ölçüde ağır kusurunun olmadığı belirtilmiştir. Davalı ... firmasının dosyaya yansıyan kasıt veya kasta eşdeğer ya da kasta yaklaşan bir kusuru yahut bilerek hasarın oluşmasına neden olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt dosyaya yansımamıştır. Davacı şirket tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunda da, istiflemenin gönderici firma tarafında yapıldığı, parsiyel olarak yüklenen emtiaların taşıma esnasında olağan sarsıntılar sonucu araç içerisinde bulunan diğer firmalara ait emtialara sürtmesi/çarpması nedeni ile hasarın ortaya çıktığı ve ambalaj yetersizliğinin hasarın artmasına neden olduğu belirtilmiştir. Bu saptama ve değerlendirmelere göre, davalı ... firmasının ağır kusurundan söz etmek olanaklı olmadığı gibi, istiflemenin de gönderici firma tarafından yapıldığı gözetildiğinde hasarın artmasına ambalaj yetersizliğinin neden olduğu görülmektedir.
Davalı ... firması, CMR taşıma senedine göre yükü teslim alan geçici depolama işletmecisi olup, bu davalı tarafından dava dışı sigortalıya düzenlenen faturada da ardiye hizmeti verildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirketin ödemesine konu hasarın taşıma sürecinde taşıyan olan diğer davalının sorumluluğunda gerçekleştiği anlaşıldığından, davalı ... firması ardiye sürecinden sorumlu olduğundan hasar nedeniyle bir sorumluluğundan söz edilemeyecektir. Bu durumda, bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... tarafından zamanaşımı savunmasında bulunulmuş, hasarın ortaya çıkmasında ağır kusurunun olmadığı sonucuna varılmakla, CMR 32/1 maddesine göre, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlar dışında konvansiyon gereği yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekmektedir. Hasar tespit tarihinden itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra dava açılmıştır. Bu durumda davalı ... firmasının zamanaşımı savunması gözetilerek, bu davalı yönünden davanın reddi yoluna gidilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ... Lojistik Limited Şirketi yönünden davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 84,54-TL harçtan indirilmesiyle kalan 3,84-TL'nin davacıya istemi halinde geri verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı ... Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 8,50-TL vekalet harcı, 13,40-TL vekalet pulu olmak üzere toplam 21,90-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 4.950,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısımlarının karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ... Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
17/02/2022
Katip .... ...
e-imzalıdır e-imzalıdır