T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/654 Esas
KARAR NO: 2023/362
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/08/2021
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
YAZIM TARİHİ : 12/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili şirkete ait ... plakalı çekici ile buna takılı ... plakalı römorkun 19/12/2020 tarihinde Kazakistan'da ... yolu üzerinde seyir halinde iken, .... mevkiinde davalı tarafa ait ... plakalı aracın arkadan çarpması neticesinde büyük maddi hasar aldığını, dava konusu kaza nedeniyle müvekkili şirkete ait aracın Türkiye'ye boş olarak dönmek zorunda kaldığını ve iş kaybı yaşandığını, yaklaşık 5.000 km boş dönen aracın ortalama nakliye bedelinin 3.000,00-$ olduğunu, müvekkili şirketin kazalı aracı sebebiyle uğradığı maddi zararlar ve değer kaybının yanı sıra araç mahrumiyeti ile ticari kazanç kaybı da yaşadığını, mezkur arcın değer kaybı, iş kaybı, araç mahrumiyet bedeli, bakım onarım gibi zarar miktarının tespiti için Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulduğunu, açılan .. D.İş sayılı dosya ile tespit yapıldığını, bu tespit üzerine aracın tamirinin müvekkili şirketçe yaptırıldığını, bu nedenlerle müvekkili şirketin maliki bulunduğu araçta meydana gelen hasarın onarımı için yedek parça ve işçilik olarak 10.000,00-TL, araç mahrumiyeti ve ticari kazanç kaybı için 1.000,00-TL, nakliye bedeli için 1.000,00-USD, delil tespiti harç ve giderleri için 381,20-TL olmak üzere toplam 11.381,20-TL + 1.000,00-USD tazminat tutarının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini Mahkememizden talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin aracında hem Türk hem Kazakistan sigortasının mevcut olduğunu, dolayısıyla meydana gelen hasarın tazmini için müvekkil şirketin yerine öncelikle bu sigorta şirketlerine başvuruda bulunulması gerektiğini, Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosya ile yapılan delil tespitinin yerel mahkemeyi bağlayıcılığının bulunmadığını, eksik ve yanılgılı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini Mahkememizden talep etmiştir.
Davacı vekili 09/01/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 17.110,00TL onarım bedeli, 1.050,00-USD aracın onarım süresince çalışamamasından kaynaklı zarar, 2.000,00-USD boş dönmesi nedeniyle elde edemediği taşıma ücreti kadar artırmıştır.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış,Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyasının UYAP aracılığıyla dosya kapsamına alınmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, dava konusu araçta trafik kazası sonucu ortaya çıkan onarım bedeli, kazanç kaybı, taşıma bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre, 19/12/2020 tarihinde Kazakistan'da davacıya ait ... plakalı çekiciye bağlı olan ... plakalı dorseye, davalıya ait ... plakalı aracın arkadan çarpması suretiyle dava konusu kazanın gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Davacı gerçekleşen kaza nedeniyle aracında oluşan maddi zararları, kaza nedeniyle Türkiye'ye boş dönmesi nedeniyle elde edemediği taşıma bedeli ile aracın onarımda kaldığı sürece elde edemediği kazanç kaybını istemektedir.
Davacı aracında oluşan hasarın saptanması için Büyükçekmece ... . Sulh Hukuk Mahkemesinin .. D. İş sayılı dosyası delil tespiti yaptırmış, alınan bilirkişi raporunda; değişim ve/veya onarılması gereken parçaların alüminyum kapı, sol baba kapı direği, yan kapak, çadır gergi demiri ve cırcırı, taban tahtası, demir tampon, sol arka stop lambası, arka kapı kilitleri, istetme bağlantı demiri, elektrik bağlantılarının oldukları ve bu parçaların arızalı ve kullanılmaz halde olduklarının belirlendiği görülmüştür.
Davacının dosyaya sunmuş olduğu 22/01/2021 tarihli faturayla davaya konu kaza nedeniyle hasarlanmış aracın onarımı 14.500,00-TL onarım bedeli ve 2.610,00-TL KDV olmak üzere toplam 17.110,00-TL bedelle yaptırdığı görülmektedir.
2918 sayılı yasanın 85/1 maddesi hükmüne göre, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hükme göre, davalı şirket .... plakalı aracın kaza tarihindeki sahibi olduğundan, kazanın gerçekleşmesinde işleten olarak sorumluluğu söz konusudur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için, dosya kapsamında kazayla hasar durumunun ve onarım faturasının uyumlu olup olmadıkları, tarafların kusur durumu, aracın onarımda kalacağı süre, hasar onarım tutarının ne kadar olabileceği, araçtan yoksun kalınacak süre ile aracın taşıma işinde kullanılması iddiası nedeniyle varsa kazanç kaybı ve emsal işlere göre kaza olmasaydı taşıma bedelinin ne kadar olabileceği hususlarında bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişi raporunda; davalıya ait .... plakalı araç sürücüsünün, mevsimin Kış, kazanın gerçekleştiği Kazakistan'ın sert iklime sahip olmasını bilmesi, aracında yazlık lastik olması, yolların buzlu olmasına rağmen aracının büyüklük ve ağırlık gibi teknik şartlarını yeterince dikkate almayarak araçlar arası güvenli takip mesafesini ayarlayamadığından önündeki araçların yavaşlaması üzerine kendisinin gerekli şekilde yavaşlayamaması ve önündeki araca arkadan çarpmış olması nedeniyle gerçekleşen kazada%100 kusurlu olduğu, davalıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde kusursuz olduğu saptanmıştır. Bilirkişi raporu kazadan sonra kazaya karışan araç sürücülerinin anlatımlarıyla düzenlenmiş kaza tespit tutanağı ile uyumlu olmakla yerinde bulunarak, tarafların kusur durumu yönünde bilirkişi raporu esasa etkili kanıt olarak değerlendirilmiştir.
Yine bilirkişi raporuyla, gerçekleşen kaza sonucu davacıya ait ... plakalı dorsede oluşan hasarların kazayla ve onarımla uyumlu olduğu, hasar onarım tutarının KDV hariç 13.000,00-TL ile 15.500,00-TL arasında olabileceği belirlenmiş, bu saptamaya göre aracın onarımı için harcanan 14.500,00-TL + KDV tutarının makul olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Bilirkişinin araçta oluşan hasarların onarılması için yapılması gereken giderlerin davacının aracın onarımı için yapılan giderlerle uyumlu, birbirine yakın olduğu görülmekle, bilirkişinin hasar onarım tutarı yönündeki değerlendirmesi yerinde bulunmuştur. Ayrıca bilirkişi aracın onarım süresinin de 7 iş günü olacağı yönündeki değerlendirmesi de makul bulunmuştur.
Dava konusu olayda davacıya ait taşıma işinde kullanılan araç hasar almış ve kaza nedeniyle aracın bu durumuyla yük alması olağan koşullarda beklenemeyecektir. Bilirkişi raporuyla da değinildiği üzere, aracın yük alamaması ve Türkiye'ye boş dönüş yapması gerçekleşen kazanın sonucudur. Davacı boş dönen aracın kaza yerinden Türkiye'ye ortalama taşıma ücretinin 3.000,00-USD iddia etmektedir. Dosya kapsamında dinlenen tanık davacıya ait aracın sürücüsü ... beyanında Rusya'nın Dağıstan Bölgesi'nde Mohaçkale'den yük alıp Gebze'ye getireceği söylemiştir. Davacıya ait araç taşıma işinde kullanılmakla, dava konusu kaza gerçekleşmeseydi yük alarak Türkiye'ye getireceği iddiası yerinde bulunmakla, bilirkişi raporunda dönemsel olarak boş dönüş yapılabildiği görüşüyle birlikte Rusya ya da Kazakistan'dan dönüş yükü olarak en uygun fiyat değerlendirmesiyle 2.000,00-USD - 4.000,00-USD aralığında taşıma bedeli karşılığında taşımaların söz konusu olduğu belirtilmiştir. Beyanına başvurulan tanık ... kaza olmasaydı alacağı yüke karşılık 2.000,00-USD taşıma ücreti alacağı beyanı karşısında, bilirkişi raporunda saptama ve değerlendirmeler göz önüne alınarak, davacının kaza nedeniyle alamadığı yük için 2.000,00-USD taşıma bedelinden yoksun kaldığı kanaatiyle, bu bedeli davalıdan isteyebileceği sonucuna varılmıştır.
Aracın belirlenen onarım süresi olan 7 iş günü süresince, gerçekleşen kaza nedeniyle davacıya ait aracın taşıma işinde kullanılamadığının kabulüyle, uluslararası taşımacılıkta kullanılan araç için bilirkişi raporuyla günlük 150,00-USD bekleme ücreti saptaması yapılmış, bilirkişinin belirlediği bu tutar makul ve yerinde bulunarak, davacının aracı kullanamadığı süre boyunca toplam 1.050,00-USD kazanç kaybı isteyebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili bilirkişi raporuyla belirlenen tutarlar üzerinden davasını ıslah etmiş, davacının aracın çalışamadığı günler için TL cinsinden istemde bulunduğu gözetilerek bilirkişilerden ek rapor alınmış, ek bilirkişi raporunda aracın uluslararası taşımada kullanıldığı gözetilerek zararın USD cinsinden belirlenmesi gerektiği yönünde kök raporu teyit etmişlerdir. Davacıya ait aracın uluslararası taşımalarda kullanıldığı, gerçekleşen kazanın da yurtdışında olması gözetilerek, kabul edilerek, bilirkişilerin bu yöndeki değerlendirmeleri yerinde bulunmuş, ancak davacının istemi TL cinsinden olduğundan kök raporla belirlenen 1.050,00-USD aracın çalıştırılamamasından kaynaklı zararın dava tarihindeki TCMB efektif satış kuru olan 8,5901-TL üzerinden 9.019,61-TL olduğu sonucuna varılmış, davacı ıslah dilekçesiyle hataen ıslah tarihindeki kur üzerinden harç tamamlaması yoluna gitmişse de, davacının sonuç olarak zarar isteminin 1.050,00-USD karşılığı olduğu gözetilerek bu durum davacı aleyhine değerlendirilmeyerek dava tarihinde TL karşılığı üzerinden isteminin kabulü gerekmiştir.
Kaza tarihi olan 19/12/2020 tarihi itibariyle davalının gerçekleşen kazadan sorumluluğu söz konusu olduğundan, davacının alacağı bu tarih itibariyle muaccel olacağından alacak istemlerine kaza tarihinden faiz uygulanması istemi yerinde bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
17.110,00-TL hasar onarım bedelinin 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9.019,61-TL araçtan yoksunluk tazminatının 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.000,00-USD (fiili ödeme günündeki TL karşılığı kur üzerinden) nakliye bedelinin devlet bankaları tarafından USD para cinsi ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.656,74-TL harçtan peşin alınan 341,74-TL peşin harç ile 936,20-TL ıslah harcının indirilmesiyle geriye kalan 2.378,80-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 341,74-TL peşin harç ile 936,20-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.277,94-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 149,75-TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 4.209,05-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- HMK'nin 405/1 maddesi ile 323/1-ç maddesi uyarınca Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı delil tespiti dosyasından yapılan toplam 381,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra yatırana geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır