T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/740 Esas
KARAR NO: 2022/321
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 10/09/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
YAZIM TARİHİ : 22/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket merkezinin taşınması esnasında şirkete ait 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait alış faturaları, satış faturaları, irsaliye, tahsilat ve tediye makbuzları, gümrük evrakları, mizan, bilanço evrakları, beyannamelerin gösterilen tüm özene rağmen kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını beyanla söz konusu ticari belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, TTK'nin 82/7 maddesi hükmünden kaynaklı saklanması zorunlu ticari defter ve belgelerin zayi edildiğinden bahisle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davanın TTK 82. maddesi gereğince davacının istemine göre 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı ve mahkememizin davayı görmeye yetkili olduğu saptanmıştır.
Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğünden davacı şirketin vergi uyuşmazlığı olup olmadığı, Gelirler İdaresi Başkanlığından davacının e-defter kayıtlarına ilişkin bilgiler sorulmuş, ... Eğitim Yayın ve Yazılı Hizmetleri İktisadi İşletmesi'nden ve .... isimli ..... firmalarından davacı şirketin zayi olan belgelerine ilişkin başvurusunun olup olmadığı sorulmuş, davacı tarafa özel amaçlı YMM raporu ile veri kurtarma işlemi yaptırılıp yaptırılmadığına dair beyanda bulunmak ve kayıtlarını sunmak üzere süre verilmiştir.
Davacı vekili, davacı şirketin iş yoğunluğunun artmasından dolayı ... Mah. .... Cad. No:.... Bakırköy/İstanbul adresinden ... Mah. ... Sk. No:... Fatih/İstanbul adresine taşındığını, yapılan tespitlere göre davacı şirkete ait 2019-2020-2021 tarihlerine yıllarına ilişkin alış faturaları, satış faturaları, irsaliye, tahsilat ve tediye makbuzları, gümrük evrakları, mizan, bilanço evrakları, beyannamelerin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesi isteminde bulunmuştur.
Dosya arasında yer alan 09/09/2021 tarihli şikayetçi beyanında, taşınma sürecinde ....Mahallesi ... Caddesi üzerinde nakliye üzerinde 3 kutu evrakın yere düşüp kaybolduğu, bu durumun aynı gün tespit edildiği, gelinen yollardan gidilerek kutulara bakıldığı ancak bulunamadıkları, bu zamana kadar kaybolan kutuların içerisindekileri tespit edebilme adına müracaatta bulunulmadığı, evrakları tam olarak nerede kaybettiğini bilmediği ifade edilmiştir.
Davacı vekilinden zıyaını istediği belgeleri basımı yapan matbaa bilgilerini, faturalardan kullanılmış olanların sayı-tarih bilgilerini, defter türleri, yılları, açılış-kapanış tasdiklerini yapan noter bilgilerini somutlaştırması istenilmiş, davacı vekili bu kez davacı şirketin 2019-2020-2021 yıllarında e-fatura, e-defter ve e-defter statüsünde kayıtlar tuttuğunu beyan etmiş, entegratör firmaları bildirmiştir.
Davacı vekili tarafından, dosyaya özel amaçlı YMM raporu sunulmamış, kayba ilişkin ise herhangi bir veri kurtarma işlemi yapılmadığı beyan edilmiştir.
Bildirilen entegratör firmalardan .... tarafından davacı şirkete ait resmi onaylı olmayan yevmiye defteri ve defteri kebir kayıtlarının Luca sisteminde tutulduğu, davacı şirketin zayi nedeniyle kurumlarına başvurmadığı bildirilmiştir.
Diğer entegratör firma olan ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından ise, 2019 yılı Aralık ayına ilişkin e-defter kayıtlarının kayıtlarında bulunduğu, davacı şirketin söz konusu belgelerin zayi nedeniyle kurumlarına herhangi bir başvurusu olmadığı bildirilmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığının yazı yanıtında, davacı şirketin e-defter ve bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmak üzere kurum bilgi işlem sistemine yüklenmediği, e-defterlerin zayi olduğuna ilişkin başvuru olmadığı, en son 2020/09 dönemine ait e-defter beratların sisteme yüklendiği bildirilmiştir.
Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğünün 04/10/2021 tarihli yazısıyla, davacı şirket hakkında 2016 yılında düzenlenen faturaların tamamının sahte belge olması nedeniyle 07/06/2021 tarihli ... sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlendiği bildirilmiştir.
Davacı şirketin ilgili dönemlere ilişkin kayıtlarının entegratör firmaların sistem kayıtlarında olması, kayıtların ikincil kopyalarının saklanmak üzere Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemine yüklenmemesi, zayi nedeniyle verileri elde etmek amacıyla ilgili kurumlara başvurulmaması, kaybolan verileri kurtarmak için veri kurtarma işlemi yapılmaması ve e-defter uygulama kılavuzu kapsamında özel amaçlı YMM raporu düzenlettirilmemesi hep birlikte değerlendirildiğinde somut olaya göre basiretli bir tacirin yapması gerekenlerin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan davacı şirketin 2016 yılına ilişkin düzenlenen faturaların tamamının sahte olması nedeniyle vergi uyuşmazlığı olduğu da dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bir diğer husus da zıyaı istenen Envanter defteri e-defter uygulamasına dahil olmayıp, zayi olduğunun tespiti istenen defter ve belgelerin TTK'nin 64 vd. maddelerinde açıklanan noterden tasdikli ve resmi özelliği olan belgeler olması gerekmekte olmasına rağmen, davacı vekilince bu hususta da beyanda bulunulmamıştır. Davacı tarafın zıyaını istediği diğer belgeler ise banka ekstreleri, banka dekontları, SGK işe giriş bildirgeleri, SGK işten çıkış bildirgeleri, SGK aylık prim ve hizmet bildirimleri, personellere ait istirahat raporları vs gibi TTK'nin 64. ve 82. maddesi kapsamında bulunmamaktadır. Bir diğer husus da kayıtların elektronik ortamda tutulduğu belirtilmesine rağmen, taşıma esnasında yolda düşerek kaybolduğu iddia edilerek zayi isteminde bulunulmuştur. Elektronik ortamda mevcut bulunan kayıtların taşınma esnasında düşerek kaybolduğunu kabule olanak bulunmadığından açıklanan tüm nedenlerle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL karar harcından peşin alınan 59,30-TL peşin harcın indirilmesiyle geriye kalan 21,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra davacı tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır