T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/839 Esas
KARAR NO: 2023/187
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 11/10/2021
KARAR TARİHİ: 27/02/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :27/03/2023
Davacı vekili tarafından açılan tazminat(rücuen tazminat) davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; gümrük işlemlerinin takibi için Beyoğlu ... Noterliğinden 14.08.2017 tarihli, ... yevmiye nolu Vekaletname ile davalı şirketi dolaylı temsilci tayin ettiğini, Muratbey Gümrük Müdürlüğü tarafından tescil edilen 22.08.2017 tarihli, ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatında bulunan eşyayı 100 polyester dokuma kumaş ticari tanımlı eşyayı 5407.52.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonundan beyan ederek, gümrük işlemlerini tamamladığını ve vergilerini ödeyerek eşyayı gümrükten çektiğini; daha sonra gümrük idaresi tarafından yapılan sistem-beyan incelemesinde eşyanın vergilerinin eksik ödendiği belirtilerek ... sayılı ek tahakkuk kararı ile 21..255,56 TL tutarında ek tahakkuk yapıldığını ve Gümrük Kanununun 234. maddesi uyarınca bu tutarın üç katı toplam 63.766,68 TL para cezası kesilerek ödenmesinin istendiğini, bu karara yapılan itiraz üzerine ek tahakkukun 8.502,22 TL, para cezasının 25.506,67 TL olarak düzetilerek onandığını, yapılan uzlaşma başvurusunun reddedilmesi üzerine ek tahakkuk ve para cezasını ödemek zorunda kaldıklarını, bu zarara yanlış beyanı nedeniyle davalının sebep olması nedeniyle Beyoğlu ... Noterliğinden 14.01.2021 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarname keşide edildiğini belirtilerek ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 34.008,89 TL'nin ihtarname keşide tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından verilen bilgi ve belgelere göre beyanda bulunduklarını, yapılan beyanının gümrük idaresi tarafından denetlenmesi ve uygun bulunması üzerine vergileri ödenerek eşyanın gümrükten çekildiğini ve sahibine (davacıya) teslim edildiğini, gümrük idaresi tarafından yapılan ek tahakkuk ve kesilen para cezasının gümrük müşavirliği şirketine iletilmediğini, gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesi uyarınca ödenmesi gereken hizmet bedelinin ödenmemesi üzerine arandığında kendilerinden 100 bin lira alacaklı olduklarının bildirildiği, bunun nereden kaynaklandığına ilişki maillere cevap verilmediği, davacının idarenin yaptığı işlemler yönünden hakkını aramaması, istenen meblağın gıyaplarında ihtilafsız kesinleştirilmesi nedeniyle zarara uğradıklarını, bu hususta kendilerine bir kusur atfedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava vekaleten gümrük işlemlerinin yürütülmesinden kaynaklı rücuen alacak davası olup,
Davacı Beyoğlu ... Noterliğinden 14.08.2017 tarihli, ... yevmiye nolu vekaletname ile davalı şirketi gümrük işlemleri sebebi ile vekil tayin etmekle ;
Davacı ,22/08/2017 tarihli dokuma kumaş türü emtianın serbest dolaşıma giriş beyannamesi davalı tarafından hazırlanarak Muratbey Gümrüğü'ne verilmiş ancak İGV (ithalat gümrük vergisi ) ödemelerinin ise eksik ve ham kumaş üzerinden yapıldığını ,davalı tarafça bildirilen 32.000 TL lik ödemenin davalıya gönderildiğini,Gümrük Müdürlüğünce beyanname ve sistemdeki farklılık sebebi ile ek tahakkuk ve ceza kesildiğini itirazları sonrasında meblağların düşürüldüğünü ,nihai olarak ek tahakkuk-8.502,22 TL ve ceza-25.506,67 TL toplamı 34.028,89 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ise davacının beyanları doğrultusunda edimlerini ifa ettiğini,kaldı ki davacının ek tahakkuk sürecinde kendilerini prosedürün dışında bıraktıklarını ,dava yoluna gitmeyerek kararın kesinleştiğini kendilerinin sorumluluğunun olmadığını davanın reddini talep ettmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında vekalet ilişkisi kapsamında hizmet akdi olduğu anlaşılmakla 17/07/2020 tarihli ek tahakkuk ile 21/07/2020 tarihli ceza kararlarında davalının sorumlu olup olmadığı, davacının rücuen tazminat talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmakla ;
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
29/04/2022 havale tarihli gümrük bilirkişi raporunda özetle; davacının ek tahakkuktan bizatihi kendisinin vergisel sorumluluğu bulunduğundan, davalının ek tahakkuk nedeniyle vergi sorumluluğundan söz edilemeyeceği; yine davacının ek tahakkuk ve para cezası kararları geldiğinde davalıya bildirimde bulunmadığı, idari itiraz yoluna sadece hesaplama hatası yönünden gümrük müşaviri davalıdan yardım almadan kendisinin gittiği; hesaplama hatası yönünden yaptığı bu itiraz Bölge Müdürlüğünce kabul edilerek ek tahakkuk ve para cezası tutarlarında düzeltme yapılarak idari işlemlerin onandığı; itiraz üzerine verilen Bölge kararının iptali ile ek tahakkukun terkini, para cezasının kaldırılması talepli olarak 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açmadığı, bu davayı davalıya ihbar etmediği, davalının davaya katılmasını ve haklarını savunmasını sağlamadığı, uzlaşma talebini süresinde yapmadığı, bu nedenle ek tahakkuk ve para cezasının kesinleşmesine kendisinin sebebiyet verdiği, dava konusu olayda davalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
10/01/2023 havale tarihli alınan gümrük ve vergi bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı gümrük müşavirlik firmasının işaretlediği kutucuk nedeniyle noksan İGV miktarından davalı ithalatçının yükümlü ve sorumlu olduğu, hatalı beyan yapılmamış olması halinde tahakkuk edecek verginin 19.681,07 olduğu, ki gümrük idaresince de İGV nin ek tahakkuk ile bu miktara tamamlandığı, Ek tahakkuktan kaynaklı ceza miktarı olan 25.506,67 TL den ise kimin sorumlu olması gerektiği konusu; Dosya kapsamı belgeler ve taraf beyanlarında da anlaşılacağı üzere, gümrük idaresinin uyguladığı cezai müeyyide karşı müracaat ve itiraz gümrük müşavirlik firmasından bağımsız olarak davacı ithalatçı tarafından yapılmıştır. Bu gibi konularda yapılacak itiraz süre ve merciler, gümrük Kanunu'nun 242. Maddesinde açıklanmıştır. Öte yandan itirazla birlikte GÜMRÜK UZLAŞMA YÖNETMELİĞİ de tüm sürece dahil olup, gümrük işlemlerinde olduğu gibi bu süreçler takip ve uzmanlık gerektiren hususları içermektedir. Somut olayda, davacı ithalatçı tarafından itiraz edilmiş ancak, itiraz reddedildiğinden ek tahakkuk ve ceza kararı kesinleşmiş, devam eden bu süreçte ise anlaşıldığı kadarıyla tebliğ tarihiyle başlayan uzlaşma müracaat süreci işletilmemiş ve 25.506,67 TL nin ortalama % 40 oranı ile 15.000 TL gibi düşme ve şartların oluşması halinde ceza kararının iptal edilme ihtimalinin de mevcut olduğu, Davanın konusuna esas İGV hesaplama seçeneğinin, davalı gümrük müşavirlik firmasınca hatalı işaretlendiği ve İGV nin noksan hesaplanmış olduğu, akabinde noksandan kaynaklı miktar üzerinden ceza tahakkuk ettirildiği, iş bu ceza miktarından indirim kesin olmakla beraber muhtemel iptal durumunun da söz konusu olabileceği, ancak uzlaşma yönetmeliği prosesleri gereğince işletilmemesi indirim ve iptal konusunun ortadan kalktığı, bu meyanda itiraz mekanizma sürecine dahli olmayan davalı gümrük müşavirlik firmasının da, bu süreçte meydana gelen sonuca karşı da sorumlu olmaması gerektiği, Sektörden bilenene göre cezadan düşüm konusunun kesin ve net olduğu, bu durumda, davacı ithalatçının dolaylı temsilcisi davalı gümrük müşavirliği firmasından bağımsız yürüttüğü/yürütmeye çalıştığı sürecin gereği gibi yürütülmediğinden cezanın olduğu gibi kesinleştiği, iş bu itiraz süreci uzlaşma yönetmeliği kapsamında izlenmiş olması halinde ise 15.000 TL üzerinden uzlaşma sağlanabileceğinin söylenebileceği, ancak lehe olan bu durumun, davacı ithalatçının vekalet verdiği dolaylı temsilci gümrük müşavirlik firmasını sürece dahil etmeyerek kendisinin engellediği, Sayın Mahkemece davalı ... kusur atfedilecek olması halinde yukarıda anılan hususular bağlamında bu miktarının yukarıda açıklanan hususlar bağlamında 15.000 TL gibi olabileceği mütalaa olunmaktadır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Gümrük Yükümlülüğü başlıklı 181. Maddesinde; İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü,beyan sahibidir.Dolaylı temsil durumunda ,hesabına gümrük beyanında bulunan kişi de yükümlüdür.Dolaylı temsilde temsilcinin yükümlülüğü ,beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır düzenlenmesi karşısında,gümrük müşavirlerince ithalatçının beyanı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği,davalının İGV hesaplanmasına yönelik girilen hatalı bilgilerin sebebinin anlaşılamadığı ,ek tahakkuk tutarından her halükarda davacının sorumlu olacağı ,ceza tahakkukundan sorumluluğa yönelik ise davalıdan bağımsız yürütülen sürecin uzmanlık gerektirdiği , dosyaya yansıyan bir kısım maillerden hatalı bilgi girişinin sebebinin anlaşılamadığı , kaldı ki davacı tarafça ihtirazi kayıt konulmaksızın ödenen meblağa yönelik dava yoluna da gidilmediği bu hali ile davalının kusuru ispat edilememekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 179,90- TL harcın 580,79 TL peşin harçtan mahsubu ile 400,89 TL bakiye hacın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar oluşturulmasına yer olmadığına,
6-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2023
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.