T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/863 Esas
KARAR NO: 2023/111
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2021
KARAR TARİHİ: 30/01/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :02/02/2023
Davacı vekili tarafından açılan itirazın iptali davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-Işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan “... (.... Yolları Dahil) Otoyolu Projesi" nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini. Bu doğrultuda, yapımı tamamlanan ..... Kavşağı (Km: 12+664) ile Kesim sonu (Km:43+296) arası ve .... kesimi başlangıcı (Km:43+296) ile ... (...) Kavşağı (Km:58+1529) arası 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açıldığını. Ayrıca, .... Köprüsü'nün de içinde bulunduğu .... Kesimi, .... ile ... Kavşağı (Km: 12+664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, ihlalli geçişin, Müvekkili Şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 (on beş) günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini. Bu itibarla, ihlalli geçişi takip eden 15 (on beş) günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini. Kullanıcıların bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu. İlk 15 (on beş) günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip Müvekkili Şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü'nden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 (on beş) günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgileri talep edildiğini. Bu nedenle, Müvekkili Şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadığını, Müvekkili Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait .... plakalı aracın ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrine davalı tarafından borcun tamamına itirazda bulunulduğunu, itiraz konusu dosya alacağı hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edilmekte olduğunu belirtmiştir.
Dosya kapsamında cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı Bakırköy .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 61.150,00 TL asıl alacak üzerinden takip başlattığı,Davalının borcu olmadığı savı ile itiraz ettiği ve iş bu davanın yasal 1 yıllık sürede 61.150,00 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla;
Davalıya ait olduğu anlaşılan ... plakalı aracın 113 adet ihlalli geçiş gerçekleştiği ve geçişe ilişkin sliplerin dosyaya ibraz edildiği, davalının geçişi inkar da etmediği,
İş bankasına ,Karayolları Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere uyarınca OGS,PTT ye yazılan müzekkere uyarınca HGS ürününlerinde bakiye bilgileri dosya arasına alınmış;
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
30/09/2022 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Takibe konu davacı talebi; davalı şirkete ait 2.sınıf aracın ... otoyolunda, Rapor Ek-1 de yer alan gişelerden ihlalli geçişi sebebiyle talep edilen geçiş tarife + 4 kat ceza bedeli toplamıdır. Talep edilen asıl alacak bedeli geçiş tarihi itibariyle araç sınıfı gözetilerek davacı otoyol işletme tarifesine uygundur. Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı tarafça sunulan OGS hesap döküm kayıt içeriğinde (25.10.2021 teslim tarihli) takibe konu ihlalli geçişlerin tahsil edilmediği anlaşılmaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere, Çıkış gişeleri bariyerlidir. ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyer açılmayacaktır. Bu nedenle olay günü itibariyle araç sürücüsüne ihlalli geçişi bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir. İhlallı geçişi takip eden 15 gün süre içerisinde, ihlalli geçiş bedelinin ödenmiş olduğuna dair kayıt görülememiş, davalı tarafça da sunulmuş belge görülememiştir. Kanaat Gerekçem; Rapor Ek-1 çizelgede “geçiş esnasında bakiye” sütununda boş bırakılan geçişler için yeter bakiye tespit edilmiştir. Ancak, İhlalli geçişlere esas gişelerdeki HGS/OGS tahsilatı hususunda davacı tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile sorumluluk yüklenmemiştir. HGS/OGS protokolleri araç sahibi ile banka veya PTT arasında yapılmaktadır. ihlalli geçişlerden haberdar olan davalı şirketin ihllalli geçişleri takip eden 15 gün içerisinde geçiş bedellerini cezasız ödeyebilecekken ödememiş olması gibi nedenlerle, ihlalli geçişler esnasında davalı araçlarının OGS hesabında gişe geçiş bedelini karşılar yeter bakiye bulunsa bile takibe konu ihlalli geçişlerin tamamı için davalı şirketin 4 kat ceza bedelleri toplamından da sorumlu tutulabileceği kanaatine varılmıştır. İhlalli geçiş bildirim formları dosya kapsamına sunulmuştur. Form içeriğinde ödemenin ..... Bankası veya ....bank a yapılabileceği belirtilmektedir. Ayrıca geçişe müteakip 15 gün içerisinde ödemenin alınamaması durumunda bunun takibinin ve ödemenin zamanında yapılma yükümlülüğünün araç sahibine ait olduğu açıkça belirtilmektedir. Yukarıda “Yönetmelik ve Kanun Maddeleri” başlık altında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, 7144 sayılı Torba Kanun ile Torba Kanun'un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır.Takibe konu ihlalli geçiş için,Geçiş ücreti ; 12.230,00 TL.Ceza Ücreti 48.920,00 TL. (7144 sayılı Torba Kanun gereği geçiş ücretinin 4 katı)Toplam 61.150,00 TL.A-Takibin, toplam 61.150,00 TL. üzerinden davalı .. Teks.İnş.ve Tic.A.Ş. adına devam edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır. Kanaatim bu doğrultudadır. (yukarıda sonuç bölümü kanaat gerekçem başlık altındaki değerlendirmelerim)B-Şayet sayın Mahkemenizce, ihlalli geçişler esnasında yeter bakiye bulunan geçişler için (Ek-1 çizelge “geçiş esnasında bakiye” sütununda boş bırakılan geçişler) 4 kat ceza bedeli talep edilemeyeceğine dair karar oluşturulur ise davalı şirketin 12.230,00 (geçiş bedeli) + 17.180,40 TL. (ceza bedeli) olmak üzere toplam 29.410,40 TL. tutar üzerinden davalı ...Teks.İnş.ve Tic.A.Ş. adına devam edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava konusu 113 adet ihlali geçiş ait liste bilirkişi tarafından sunulmuş,bazı geçiş esnalarında yeterli bakiye bulunsa bile çekilmediği anlaşılmış,ihlalli geçişlerin tümüne yönelik ödenmesi gereken geçiş bedelleri hesaplanmış ancak ceza tutarı yönünden yapılan değerlendirmede geçiş esnasında bakiye olan tutarlar yönünden davalının sorumlu olmayacağı kanaatine varılmakla ;bilirkişi raporundaki 2.kanaat hükme esas alınarak ;davalının geçişi inkar etmediği anlaşılmakla 12.230,00 TL geçiş ücreti + 17.180,40 TL ceza bedeli toplamı 29.410,40 TL üzerinden üzerinden davanın kısmen kabulü ve itirazın iptali ile İİK 67/2 uyarınca alacağın likit oluşu ve borçlunun itirazında haksız çıkması sebebiyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL - KISMEN REDDİNE,
2-Davalı borçlunun Bakırköy .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın asıl alacak 12.230,00 TL geçiş ücreti + 17.180,40 TL ceza bedeli toplamı 29.410,40 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Hüküm altına alınan asıl alacak yönünden 29.410,40 TL üzerinden davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.009,02 TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 738,54 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.270,48 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini davada vekil olarak temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 738,54 TL peşin harç olmak üzere toplam 797,84 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 1.000,00 TL bilirkişi ücreti 45.50 TL posta, tebligat ücreti toplamı 1.045,5 TL yargılama giderinin %48,09 kabul/ 51.90 red oranına göre 502,79 TL ' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin 634,788 TL sinin davalıdan tahsili ile, 685,212 TL sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
10-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
30/01/2023
Katip ....
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.