T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/877 Esas
KARAR NO: 2023/826
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/04/2017
KARAR TARİHİ: 16/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine davalı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası aracılığıyla çeklere dayalı icra takipleri başlatıldığını, davalı alacaklı tarafından tüm dosya borçlarının taraflarına ödenmesi suretiyle yapılan harici tahsilatların hiçbiri icra dosyalarına bildirilmeyerek haciz işlemlerine devam olunduğunu, mükerrer tahsilata rağmen haciz işlemlerine devam olunduğunu, her iki icra dosyasındaki tüm borcun haricen davalı ve vekiline ödenmesi sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ile şirket yetkililerinden ...'ın ise Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosya borcuna fiili haciz sırasında icra baskısıyla kefil olarak alındığını, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, tüm haciz şerhlerinin fekki ve dava süresince icra takibinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı aleyhine ödemediği 80.000 TL tutarlı 5 adet çek nedeniyle iki ayrı icra takibi açıldığını, cari hesap tablosunda gözüken borç bakiyesinin 9.511,53 TL olduğunu, iki ayrı icra takibine konu 5 adet çekin ''ödenmiş'' olarak işlendiğini, oysa davacı borçlunun hem bu çekleri ödemediğini, hem de çeklerin düşüldükten sonra ortaya çıkan cari hesap tablosundaki 9.511,53 TL'lik borç bakiyesini kapatmadığını, haksız davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 12/06/2018 tarih, ... Esas esas ve ...karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiş, Mahkememiz ilamının İstinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 05/10/2022 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile; "Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir. Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında taraflar arasındaki tüm cari hesap ilişkisi mali müşavir marifeti ile incelenmiş ve davacıların borcu bulunmadığına ilişkin tespit yapılmış ise de,dava konusu takipler kambiyo senetlerine mahsus yolla yapılmıştır. Ödemelerde kısmi olarak yapılmıştır. TBK'nın 100. maddesi gereği; borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi, ana borçtan düşme hakkına sahiptir. TBK'nın 100. maddesi gereği mahsup hükmü emredici nitelikte olduğundan, re'sen uygulanmalıdır.
Mahkemece yapılacak iş dosyanın konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek asıl alacağın çek kanuni karşılık tutarları asıl alacaktan düşülmek suretiyle çeklerin ibraz tarihlerine göre faiz hesapları yapılarak işlemiş temerrüt faizinin bulunması, takip tarihinden itibaren ise kısmi ödeme tarihlerine göre faizleri de hesaplanarak icra dosyası harç, vekalet ücreti gibi giderleri dikkate alınarak TBK 100.madde uyarınca yapılacak hesaplama neticesinde dava tarihi itibariyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine, halen borç var ise bu borç miktarı üzerinden davanın reddine, bakiye alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, mahkemece hükme tesir edecek deliller toplanıp değerlendirilmeden yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü kararın kaldırılmasına dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesi ..." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamından sonra yargılamaya devam olunmuştur.
Dava Ticari Satımdan Kaynaklanan Menfi Tespit davasıdır.
03.01.2018 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, tarafların beyanları, delilleri ve davacı tarafın ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda, takdirin Sayın Mahkemenizin görev alanına ait olduğu işaret edilmek suretiyle,
Yukarıdaki anlatımlara göre, Davacının, Davalı tarafa takip tarihi olan 09.09.2016 tarihinden önce (160.684,34-87.602,37—) 73.081,97 TL borcunun bulunduğu, ancak 09.09.2016 takip tarihinden sonraki süreçte Davacı tarafından, Davalıya yapılan 91.199,25 TL'lik ödemelerden sonra, bu kez Davacının, Davalıdan 18.909,28 TL alacağının bulunduğu anlaşılmakta,
Ancak, gerçek horç ve alacak durumunun (ficra fakip dosyalarının taraflar arasındaki alacak ve borçlar ve icra kapak heşsabı ile sair icra masraflarının, öncelik Bakarköy .... İcra Dairesinde olmak üzere) Bakırköy .... ve .... icra dairelerince yapılacak olan değerlendirilme ve ilgili alacak ve borçların mahsubundan (kansolidasyonundan sonra) ortaya çıkacağı,
Bu itibarla, ilgili icra dairelerince yapılacak mahsup ve hesaplamalardan sonta, Sayın Mahkemece tekrar ihtiyaç ve gerek görülmesi halinde taraflar arasındaki yeni borç ve alacak durumunun belirlenmesi için ek rapor yazılabileceği,
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
17.04.2018 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
1-Davacının, Davalı tarafa takip tarihi olan 09.09.2016 tarihi itibari ile önce (160.684,34-87. 802,375)73.081,97 TL borcunun bulunduğu,
2-Ayrıca, 09.09.2016 takip tarihinden itibaren Davacı tarafından, Davalıya yapılan 91.199,25 TL'lik ödemelerin İlgili icra dairelerince dikkate alınması gerektiği,
3-Zaten, bölüm 5.5.7'de görüleceği üzere söz konusu ödemelerin İlgili İcra dairelerince dikkate alındığı,
Söz konusu alacak/borçlarda, İcra Dairelerinin borçlu yada alacaklının aleyhine ve lehine hesaplamanın yapılmış olduğu iddiasının bulunması halinde ise, söz konusu iddianın 2004 sayılı İİK'ya göre şikayet yolu ile icra hukuk mahkemesine taşınması gerektiği,
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
20.06.2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
1.Davacı şirketin 2015-2016-2017 ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğu,
2. Davalı tarafın 25.03.2022 tarihli defter inceleme günü gelmediği, 24.03.2022 tarihli dilekçesinde, defterlerinin zayi olduğunu ve ticari defterlerin ibraz edilemeyeceğini, istinaf kararında işaret edilen hususlar hakkında mevcut dosya kayıtları üzerinden inceleme yapılmasını talep ettiği, davalı tarafın ticari defter kayıtları veya belgeleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu husustaki takdir sayın Mahkemeye bırakılmıştır. HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.” ifadesi yer almıştır.
3. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarda davalı şirkete borcunun bulunmadığı, 06.08.2016 tarihinden itibaren davalı şirketten 66.008,96 TL alacaklı olduğu,
A. Huzurdaki davada ihtilafın vekile yapılan kısmi ödemelerin icra dosyasına bildirilip bildirilmediği ve yapılan kısmi ödemeler nedeniyle dava tarihi itibariyle borç bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Küçükçekmece ....İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasının ve Bakırköy ....İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyalarının celbi Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere yukarıda arz edilen safahat ,gerekçeler ve hesaplamalar neticesinde 27.04.2017 dava tarihi itibariyle Bakırköy ....İcraMüdürlüğü ... esas sayılı dosyasında 525,21-TL. bakiye borç bulunduğu;
5. Tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirlerine ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
28.02.2023 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;
1. Davacı şirketin 2015-2016-2017 ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğu,
2. Davalı tarafın 25.03.2022 tarihli defter inceleme günü gelmediği,
24.03.2022 tarihli dilekçesinde, defterlerinin zayi olduğunu ve ticari defterlerin ibraz edilemeyeceğini, istinaf kararında işaret edilen hususlar hakkında mevcut dosya kayıtları üzerinden inceleme yapılmasını
talep ettiği, davalı tarafın ticari defter kayıtları veya belgeleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu
husustaki takdir sayın mahkemeye bırakılmıştır.
HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki
kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf
iddiasını ispat etmiş sayılır." ifadesi yer almıştır.
3. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarda davalı şirkete borcunun bulunmadığı, 06.08.2016 tarihinden
itibaren davalı şirketten 66.008,96 TL alacaklı olduğu,
4. Huzurdaki davada ihtilafın vekile yapılan kısmi ödemelerin icra dosyasına bildirilip bildirilmediği ve
yapılan kısmi ödemeler nedeniyle dava tarihi itibariyle borç bulunup bulunmadığı noktasında ise;
4.1.-Davacı/ müvekkili ... Ltd.Şti kredi kartı ile davalı adına ... firmasına 09.09.2016
tarihinde 1.800,00-TL, 16.09.2016 tarihinde 2.025,00-TL, 21.09.2016 tarihinde 530,25-TL. ödeme
yapıldığı, dava dışı Bakırköy ....İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasına konu olduğu; toplam
4.355,25-TL ödemenin Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası borcundan mahsubu
gerekeceği;
4.2.-Alacaklı ... San.Tic.Ltd.Şti.firma adına borçlu şirket
... San.Tic.Ltd.Şirketi tarafından düzenlenmiş 06.08.2016 tarihli 75 adet 18
LT.KDV. dahil toplam 6.925,50-TL.miktarlı ... nolu irsaliyeli faturanın Küçükçekmece ... İcra
Dairesinin ... E.sayılı dosyasından 25.04.2017 tarihinde icra takibine konu edildiği ;6.925,50-
TL. miktarlı ilamsız takipte borçlunun süresinde borca/ferilerine süresinde yaptığı itiraz nedeniyle
takibin İİK.66.maddesine göre durdurulduğu; Alacaklının, itiraz dilekçesi tebliğ edilmediğinden itirazın
kaldırılması veya itirazın iptali için dava açmadığı , icra dosyasına ise ödeme yapılmadığı; takibe dayanak
belge, İİK'nin 68. maddesinde yazılı belge niteliğinde olmadığından ve borçlu tarafça borç kabul
edilmediğinden Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E.sayılı kesinleşmemiş ilamsız takibi için
takas/mahsup koşullarının oluşmadığı; davacının borçtan mahsup talebinin yerinde olmadığı;
4.3.-Bu çerçevede, davaya konu icra dosyaları ile ilgili inceleme ve hesaplamalar yeniden yapılmış, Kök
raporumuzdaki hesaplama hatası düzeltilmiş ve hükme esas olmak üzere; yukarıda arz edilen safahat
,gerekçeler ve hesaplamalar neticesinde 27.04.2017 dava tarihi itibariyle Bakırköy ....İcra Müdürlüğü
... E.sayılı dosyasında 3.955,17-TL. fazla ödeme yapıldığı;
4.4. Bakırköy ...İcra Müdürlüğü ... E.sayılı dosyasına ise 1.232,23-TL. fazla ödeme yapıldığı;
Dolayısı ile neticeten Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ...E.sayılı dosyasında ve Bakırköy ....İcra
Müdürlüğü .. E.sayılı dosyasında davacıların davalıya her iki dosyada da borçlu olmadığı;
5. Tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirlerine
ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı taraf ticari defterlerini ibrazdan imtina etmiş, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda davacı tarafın bilirkişi raporunda da bahsedildiği 27.04.2017 dava tarihi itibariyle Bakırköy ....İcra Müdürlüğü
...E.sayılı dosyasında 3.955,17-TL. fazla ödeme yapıldığı, dolayısıyla Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... E.sayılı dosyasında davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, davacının çeklerin iadesinin yönündeki talebi ise usulüne uygun çek bedelleri miktarınca harç yatırılmadığı gibi talep tamamen takipler sebebiyle borçlu olmadığı yönünde olduğundan bu talepler yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve davalının takipleri kötü niyetli yaptığı hususu ispat edilemediğinden şartlar oluşmaması nedeniyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davacıların Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine,
3-Çeklerin iadesine yönelik talebin usulüne uygun açılmış dava olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin koşullar oluşmadığından reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.280,81 TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 320,21 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 960,60 TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacılara verilmesine,
7-Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 320,21 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı, 4,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 356,21 TL harcın davalıdan alınması ile davacılara verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 4.355,50 TL yargılama giderinin (bilirkişi, tebligat, müzekkere, posta) davalıdan alınması ile davacılara verilmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2023
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır