T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
ESAS NO : 2021/929 Esas
KARAR NO : 2024/458
DAVA : Tazminat (Ayıp Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/11/2021
KARAR TARİHİ : 30/05/2024
YAZIM TARİHİ : 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı'nın gizli ayıp şeklinde ortaya çıkan ayıplı hizmeti nedeniyle, Müvekkili Şirkete ait .... plakalı .... marka -.... model aracın servis hatası nedeniyle çalışamaz duruma geldiğini, aracın rutin bakımları yaptırıldıktan sonra aniden ortaya çıkan ve aracın kullanılamaz hale gelmesine yol açan, dava konusu araçta oluşan turbonun dağılması, motorun kilitlenmesi ve egzoz sistemine yağ basması ve oluşan diğer tüm gizli ayıpların ve kusur ve zarar durumunun tespitini istediğini, aracın aynı türden ayıpsız misli ile değiştirilmesini ya da aynı türden ayıpsız bir aracın ödeme tarihindeki rayiç bedelinin ödenmesini, bunun mümkün olmaması halinde de, aracın motor ve turbo sisteminin orijinal parçaları ile değiştirilerek aracın sorunsuz ve kusursuz çalışır hale getirilmesini ve araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesini, olmadığı takdirde de aracın motor ve turbo sisteminin orijinal parçaları ile değiştirilerek aracın sorunsuz ve kusursuz çalışır hale getirilmesi için gerekli bedelin ve araçta meydana gelen değer kaybının ticari faiziyle ödenmesini istemiş ve dava etmiştir.
Davalı Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu araca verilen servis hizmetinde hukuki anlamda bir ayıp bulunmadığını, Davacı tarafın aracındaki arıza ile Müvekkili'nin arasında hiç bir şekilde uygun illiyet bağı bulunmadığını, düzenlenen delil tespiti raporunda da Müvekkili şirketçe verilen hizmet ile dava konusu araçta meydana gelen arıza arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığının belirtilmiş olduğunu, Davacı'nın araca yalnızca servis hizmeti veren Müvekkili Şirketten misli ile değişim ve/veya bedel iadesi talebinde bulunamayacağını, Davacı tarafça onarım işleminin kabul edilmediğini, yetkili servis tarafından orijinal parçalarla gerçekleştirilecek onarım işleminin değer kaybına yol açmasının söz konusu olmayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı tanığı ... Mahkememiz huzurunda, ".... plakalı araç davacı şirkete aittir, bu araç yaklaşık 2 sene önce arızalanmıştı, aracın motor arıza ikaz ışığı yanmıştı, bunun üzerine aracı Avcılar ....'de bulunan ... Otomotiv'e götürüldü, orada gerekli bakımları, incelemeleri yapılmış, bu süre zarfında aracın bakımının yapılmasını da istedik, araç yaklaşık bir buçuk gün kadar bu serviste kaldı, tüm testlerinin yapıldığını söylediler, bize arızanın .... soğutucusunun filtresinden dolayı kaynaklandığını söylediler, tüm testlerin yapıldığını söylediler, periyodik bakımına 3.000 km vardı, periyodik bakımının da yapılmasını istedik, daha sonrasında ikaz ışıkları sönmüş halde aracımızı teslim aldık, yaklaşık bir hafta sonra aracı ben kullanıyordum, şehir içerisinde ışıklarda durdum, araç birden durdu, titremeye başladı, zar zor aracı sağa çektim, stop tuşuna bastıktan sonra bir daha aracı çalıştıramadım, aracı çekici ile yine .... servisine bizzat kendim bıraktım, bu sürede pandemi yasakları devreye girdi, yanlış hatırlamıyorsam yıl 2021 idi, aracı oraya bıraktık, ondan sonra olaylar gelişti, .....'a araçta oluşan arızanın kendilerinden kaynaklandığı söyledik, çünkü araç servisten daha yeni çıkmıştı, aracımız çok kısa bir km yaptıktan sonra arızalanmıştı, araçta tekrar arıza oluştuğunu, bunun servisten kaynaklanmış olabileceğini, yaklaşık bir hafta olmadan, 150-200 km yaptıktan sonra araçta arızanın oluştuğunu ....'a ilettik, araçta servis hizmetini daha önce ... vermişti, .... 'a verdiğimiz araçta motoru açıp kontrol yapmadığını, bilgisayara bağlayarak arızayı bulmaya çalıştıklarını bildiğim için aracın motorunu açarak bunu raporlamalarını istemiştik, araçta arıza olunca pandemi yasakları devreye girmişti, 17 gün kadar sokağa çıkış yasağı olmuştu, araçtaki servis hizmetinden dolayı bu arızanın olduğunu ......'a bildirdik, ancak bu bildirim aracı teslim ettiğimiz gün müydü, 17.günden sonraki gün müydü onu çek net hatırlayamıyorum, ......'a ayıp bildiriminde bulunuldu, aracı servis hizmetinden sonra ......'dan aldıktan kısa bir süre sonra araç tekrar arızalandığı için bu bildirimi yaptık, ben aracı çekiciyle götürdüğümde mesai bitmişti, aracı otoparka bırakmak zorunda kalmıştık, ya aracın arızalandığı gün ya da 17 gün sonra bu ayıp bildiriminde bulunmuştuk, araç ......'ın otoparkına bırakılmıştı, aracın ikinci arızasından önce araçta herhangi bir olumsuz izlenimim olmadı, aracın motorundan olağan dışı bir ses gelmedi, araçta herhangi ikaz ışığı yanmadı, araçta olumsuz herhangi bir şey yoktu, birden bire ışıklarda kalkarken araç arızalanıverdi, ben araç arızalanınca ......'dan hemen çekici talep etmesi için .... isimli arkadaşımı aradım, bizden ücret talep edildi, biz de kaskodan işlem yapılmasını istedik, ben davacı şirkette satış ve pazarlama sorumlusu olarak çalışmaktayım, davacı şirkette yaklaşık 16 yıldır çalışmaktayım, araç herhangi birinin üzerine zimmetli değildir, firmaya aittir, aracı ben nadiren kullanmaktayım, aracı kullanan firma sahibidir, aracı bakıma getirirken götürürken veya firmanın bir işi olduğunda kullanmaktayız" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Küçükçekmece ..... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası getirtilmiş,.... plakalı aracın tescil bilgileri getirtilmiş, .... plakalı aracın servis kayıtları getirtilmiş, bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporları alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, ayıp nedeniyle dava konusu aracın ayıpsız misli ile değişimi, mümkün olmadığı takdirde ödeme tarihindeki rayiç bedelinin ödenmesi, bu da olmadığı takdirde aracın motor ve turbo sisteminin orijinal parçalar ile değiştirilerek aracın sorunsuz ve kusursuz şekilde çalışır hale getirilmesi ile araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi, olmadığı takdirde aracın motor ve turbo sisteminin orijinal parçaları ile değiştirilerek aracın sorunsuz ve kusursuz çalışır hale getirilmesi için gerekli bedelin ve araçta meydana gelen değer kaybının tahsili, aracın kullanılamadığı ve kullanılamayacağı süreler ile bu sürelerde doğan zararın tahsili istemlerine ilişkindir.
Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konular; davacının davalıdan ayıp nedeniyle aracının ayıpsız misli ile değişimini isteyip isteyemeyeceği, olmadığı takdirde aracın rayiç bedelinin tahsilini isteyip isteyemeyeceği, olmadığı takdirde aracın sorunsuz ve kusursuz bir şekilde onarımının yapılmasını isteyip isteyemeyeceği, bu da olmadığı takdirde aracın sorunsuz ve kusursuz bir şekilde çalışmasını sağlayacak onarım tutarının tahsili isteyip isteyemeyeceği, ayıplı hizmet olup olmadığı, varsa ayıbın niteliği ve türü, onarımın gerekli teknik ve yöntemlere uygun olarak yapılıp yapılmadığı, araçta ayıplı hizmet nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, ayıp nedeniyle aracın kullanılamadığı süre boyunca araçtan yoksunluk nedeniyle ortaya çıkan bir zararın olup olmadığı, varsa tutarının ne kadar olabileceği noktalarında toplanmaktadır.
Davacı veikili tarafından, davacıya ait ..... plakalı aracın motor arıza ışığı ve hava yastığı ışığının yanması üzerine davalıya ait servise götürüldüğü, burada araç servise alınarak motor bakımlarının ve rutin bakımlarının tümü yapılmak suretiyle sağlam ve sorunsuz olduğu belirtilerek davacıya teslim edildiği, araç tüm sorunları giderilmiş ve bakımları yapılmış olarak teslim edildikten sonra araçla yaklaşık 180 kilometre gitmeden aracın kendisini kilitlediği ve aniden durduğu, aracın çalışmadığı, aracın çekici ile yeniden davalıya ait servise gönderildiği, serviste araç üzerinde yapılan ilk tespite göre turbonun dağıldığı, motorun kilitlendiği ve egzoz sistemine yağ bastığının belirlendiği, sonrasında salgından kaynaklı yasaklar, tam kapanma ve ramazan bayramı tatili nedeniyle ayrıntılı incelemelerin ve fiyatlandırma işlemlerinin 17/05/2021 tarihinden sonra yapılacağı, 27/05/2021 tarihinde motor, turbo, intercooler radyatörü ve intercooler borusunun değişiminin gerekli olduğunun bildirildiği ve bu değişim için KDV dahil 336.828,58-TL bedelli teyid formu gönderildiği, aracın haklı istemlerine rağmen ücret karşılığı onarılmaya çalışıldığı, aracın tüm bakımlarının davalı serviste yapıldığı, aracın daha önceki tüm bakımlarının da davalı serviste yapıldığı, en son yapılan rutin bakımda araçta motor veya turbo arızasının tespit edilememesinin ve bakım sonrası kısa bir mesafede hemen araçta gizli ayıp niteliğinde ve aracın bir daha kullanılamaz hale gelmesine yol açan şekilde gerçekleşen arızadan davalının sorumlu olduğu belirtilmiş, dava konusu araçtaki arızanın davalının ayıplı iş yapmasından kaynaklandığı iddia edilmiştir.
Taraflar arasındaki ilişki dava konusu ..... plakalı aracın bakım ve onarımına ilişkin eser sözleşmesidir.
Eser sözleşmesinde ayıptan dolayı iş sahibinin seçimlik hakları TBK'nin 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu haklar, sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim ve ücretsiz onarım isteme haklarıdır. Bu seçimlik haklar yanında iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da bulunmaktadır. Tazminat isteme hakkı, iş sahibinin zarar görmesi koşuluyla belirtilen üç seçimlik hakla birlikte de istenebilir. Bu haklar sınırlı olarak sayılmış olup, genişletilemezler. Örneğin satış sözleşmesindeki seçimlik haklardan ayıpsız benzeri ile değiştirilme hakkı yasa tarafından tanınmamıştır.
İş sahibine tanınan seçimlik haklar, nitelikleri itibariyle yenilik doğuran haklar olup, tek taraflı varması gerekli, kayda ve koşula bağlanamayan irade beyanıyla kullanılabilir. Yasa ayıp nedeniyle iş sahibine seçimlik haklardan yalnızca birini kullanmak hakkını vermiş ve bu haklar kullanılmakla tükenirler.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, her ne kadar davacı vekili ayıp nedeniyle terditli olarak istemlerini ileri sürmüşse de, yasada belirtilen seçimlik haklardan yalnızca bir tanesi seçip kullanabilecektir. Davacı vekili 27/07/2023 tarihli dilekçesiyle aracın onarımını yaptırdığını beyan etmesiyle ve sonrasında da onarıma ilişkin faturaları sunmasıyla, aracın ayıp iddiasına konu arızasından dolayı servise getirildiğinde ücretsiz onarım isteminde bulunulması birlikte değerlendirilerek, davacının ayıp nedeniyle ücretsiz onarım hakkını seçtiğinin kabulü gerekmiştir. Davacının bunun yanında, ayrıca genel hükümlere göre araçtan yoksun kaldığı süreye ilişkin yoksunluk tazminatı ile ayıptan kaynaklı arıza nedeniyle uğranılan değer kaybı istemi de söz konusudur.
Ayıp nedeniyle onarım hakkının seçilmesi durumunda yüklenici bunu yapmaktan kaçınırsa, iş sahibi gideri yükleniciye ait olmak üzere onarımı üçüncü bir kişiye yaptırabilir. Bu takdirde bundan doğan giderler iş sahibi tarafından yükleniciden tazminat olarak istenebilecektir.
Davacı tarafından yargılama devam ederken dava konusu .... plakalı aracın onarımı yaptırılmış, buna ilişkin faturalar dosyaya sunulmuştur. Yapılan onarımın ayıp iddiasına konu arıza ile uyumu noktasında bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, dava konusu araca uygulanan servis işlemlerinin gerekli ve onarıma yönelik olduğu, onarım bedelinin piyasa koşullarını yansıttığı, davacının motordaki kök arızanın nedeni olan turboşarj ve bu parçanın değişiminde yenilenmesi gereken parça bedellerinden sorumlu olduğu, ayıp iddiasına konu arıza nedeniyle davalının sorumluluğunun KDV hariç 704.192,90-TL olduğu belirtilmiştir.
Otomotiv konusunda uzman bilirkişi kurulundan dava konusu ..... plakalı araçta ortaya çıkan arızaya ilişkin rapor ve ek raporlar alınmış, her ne kadar ilk raporda üretimden kaynaklı gizli ayıp olduğu değerlendirmesi yapılmışsa da, bilirkişiler tarafından istenen servis formları davalı tarafça sunulmadığından dolayı bu değerlendirmenin yapıldığı belirtilmiş, servis formları sunulduktan sonra da yapılan incelemede 27/04/2021 tarihli servis hizmetinin ayıplı hizmet kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, yetkili servisin turboşarj elemanındaki arızayı olması gerektiği gibi tespit ederek davacıya bildirmiş olması durumunda daha kapsamlı olan mevcut arızanın ortaya çıkmayacağı, bu durumda davacının yalnızca turboşarj değişimi ile aracını kullanmaya devam edebileceği ve otomobilin mevcut durumunun onarımı için davacının kullanımına bağlı ömrünü tamamlamış olan turboşarj elemanının değişim bedelinden sorumlu olduğu, servis evraklarında da turboşarj elemanının kontrol edildiği ve sorun görülmediğinin servis evrakına işlendiği, otomobilin turboşarjında meydana gelen hasarın 173 kilometre gibi kısa kullanım sonucunda ortaya çıkmasının olanaklı olmadığı, yetkili servis eliyle gerçekleştirilen tespitin hatalı olduğu, erken safhada gerçekleştirilecek müdahale ile arızanın büyümesinin önlenebileceği, gerçekleştirilen hatalı tespit nedeniyle ortaya çıkmış diğer onarım bedellerinden davalı yetkili servisin sorumlu olduğu belirtilerek dava konusu .... plakalı araçta meydana gelen arızanın davalı yetkili servisin ayıplı hizmetinden kaynaklandığı belirtilmiş, araçta meydana gelen arıza, öncesinde aracın bakım ve onarımının yapılması ve bundan kısa bir süre sonra kontrolü yapıldığı servis kayıtlarında belirtilen aksamdan dolayı arızanın gerçekleşmesi, bilirkişilerin uzmanlık alanı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi kurulunun tespiti yerinde bulunmuş, esasa etkili kanıt olarak değerlendirilmiştir.
Yine bilirkişi raporuyla dava konusu aracın gerçekleşen arızası nedeniyle değer kaybına uğramadığı, onarım süresinin 30 gün olacağı belirtilmiştir. Her ne kadar bilirkişi raporunda araçtan yoksun kalınan bir gün için 2.200,00-TL bedel belirlenmişse de, bilirkişilerin bu tespiti rapor tarihine göre yaptıkları anlaşılmakla, bilirkişiler tarafından belirlenen bedelin araçtaki arızanın meydana geldiği 27/04/2021 tarihi itibariyle TÜİK verilerinden yararlanılarak yaklaşık 700,00-TL civarında olduğu değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki ilişki göz önünde bulundurulduğunda ayıp bildirimi her türlü kanıtla ispatlanabilecektir. Dosya kapsamında dinlenen davacı tanığının aracın teslim edildiği veya 17 gün süren salgın yasaklarından sonra ayıp bildiriminde bulunulduğu beyan ettiği, davacı tarafça elmek (e-mail) ortamında ayıp bildiriminde bulunulduğunda ilişkin dosya kapsamında yazışmaların bulunduğu, ayrıca aracın arızalanması üzerine aynı gün servise götürülmesi birlikte değerlendirildiklerinde davacı tarafın süresinde ayıp bildiriminde bulunduğunun kabulü gerekmiştir.
Davalının ayıplı hizmetinden dolayı davacının aracında ortaya çıkan zarar nedeniyle, davacı aracından yoksun kaldığı süre boyunca araçtan yoksunluk bedeli isteyebilecek olup, arıza tarihi itibariyle belirlenen 700,00-TL x 30 gün = 21.000,00-TL araçtan yoksunluk bedelinden davalının sorumluluğu kabul edilmiştir.
Diğer yandan ayıplı hizmet nedeniyle araçta meydana gelen zararlar nedeniyle, davacı tarafından yaptırılan onarım kapsamında bilirkişiler tarafından belirlenen KDV hariç 704.192,90-TL onarım bedelinden davalının sorumluluğunu kabul etmek gerekmiş, bilirkişiler tarafından belirlenen tutarlar ve davacı tarafından yaptırılan onarımlar güncel olmakla dava tarihi itibariyle istemi yerinde bulunmamıştır.
Davacı her ne kadar değer kaybı isteminde bulunmuşsa da, bilirkişiler tarafından aracın değer kaybına uğramadığı belirtilmekle davacının bu isteminin kabulü olanaklı bulunmamıştır.
Bu itibarla, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-704.192,90-TL onarım bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-21.000,00-TL araçtan yoksunluk bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2- Alınması gereken 49.537,92-TL karar harcından daha önce yatırılan 426,94 TL peşin harç ile 12.726,04-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.152,98-TL harcın indirilmesi ile geriye kalan 36.384,94-TL eksik harcın Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan toplam 13.152,98-TL harcın Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 281,50-TL posta ve davetiye gideri, 6.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.090,80-TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre 6.676,51-TL'nin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine, geriye kalan tutarın Davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Arabuluculuk ücreti 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre 77,12-TL'sinin Davacı'dan alınarak, geriye kalan 1.242,88-TL'sinin Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 107.527,01-TL vekalet ücretinin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
7- Davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen tutar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin Davacı'dan alınarak Davalı'ya verilmesine,
8- Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
30/05/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪