T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/106 Esas
KARAR NO: 2023/87
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 02/02/2022
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın, sermayesinin toplam 200.500.000,00-TL olan davalı şirkette, sermayesi toplam 50.125.000.00-TL olan ve 50.125.000 adet hissenin sahibi olarak azınlık pay sahibi hissedar olduğu, davacı ...'ın vekili sıfatıyla katıldığı, davalı şirketin 16 Aralık 2021 tarihinde saat 10:00'da şirket merkezinde gerçekleştirilen olağan genel kurul toplantısında gündemin 7. maddesinde karın dağıtılması önerisinde yönetim kurulu üyesi ...'ın söz alarak: "Tüm Dünyanın ve ülkemizde şu an geçmekte olduğu ekonomik buhran sebebiyle geçmiş yıl kârlarımızı ihtiyat tedbiri olarak dağıtmamayı öneriyoruz” gerekçesiyle karın dağıtılmamasını önerdiğini ve bu öneri doğrultusunda kar dağıtımı önerisinin oy çoğunluğuyla reddedildiğini, 16.12.2021 tarihinde yapılan ... yılına ait olağan genel kurul toplantısında alınan .... numaralı kararın kanuna ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, alınan kararın TTK m. 445 uyarınca iptaline, davalı şirket'in 2020 yılı net karının davalı şirket'in hissedarlarına nakdi olarak dağıtılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, yönetim kurulu üyeleri oldukları ... Holding A.Ş.'nin 16.12.2021 tarihinde yapılan 2020 yılı olağan genel kurul toplantısında, gündemin 7. maddesi olarak görüşülüp oy çokluğu ile karara bağlanan, 2020 yılında oluşan karın dağıtılmaması yönündeki kararın yürütmesinin geri bırakılması ve TTK 445. maddesi gereğince iptaline dair dava ikame ettiklerini, kendilerinin davaya konu edilen genel kurulun yapıldığı 16.12.2021 tarihinde şirketin yönetim kurulu üyeleri olduklarını, şirketin ortaklık yapısında davacının %25 hisseye sahip olduğunu, davacı ...'ın da uzun yıllar şirketin yönetim kurulu üyeliğini yaptığını, 2014, 2015, 2016 yıllarında yapılan tüm genel kurullarda şirketin risklerini ve yatırım planlarını düşünerek, bizzat karın dağıtılmamasını öneren kişi olduğunu, kar dağıtımına ilişkin olarak her seferinde ret oyu kullandığını, 2017 ve 2018 yıllarında yapılan genel kurullara hiç katılmadığını, yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldıktan sonra yapılan 2019 ve 2020 yıllarındaki genel kurullarda kar dağıtılması konusunda birden bire ısrarcı olduğunu, 25.09.2020 tarihinde pandemi şartlarında yapılan 2019 yılı olağan genel kurulunda alınan kar dağıtılmaması yönündeki genel kurul kararı hakkında da aynı gerekçelerle, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava açtığını, 2020 yılı olağan genel kurulu için de mahkemedeki bu davayı ikame ettiğini, böylelikle davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemlerde istikrarlı bir şekilde kar dağıtılmasını istemez iken, Covid-19 salgınının ve piyasalarda oluşan olumsuz gelişmelerin olduğu riskli bir dönemde, ihtiyati hareket edeceği yerde birden bire kar dağıtımı isteyerek çelişkili davranış sergileyip kötü niyetli davrandığını açıklanan tüm bu nedenlerle davacının haksız, mesnetsiz ve kötü niyetle açmış olduğu davasının reddedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, anonim şirket genel kurul kararının iptali talebine ilişkin olup, uyuşmazlık; davalı şirketin dava konusu genel kurul toplantısında alınan 7 numaralı kararın iptali koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındandır.
TTK'nın 445 hükmü uyarınca, TTK 446 madde hükmünde belirtilen kişiler kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde iptal davası açabilirler ve iptal davası açabilecek kişiler sınırlı olarak belirtilmiş, bunlar pay sahipleri, yönetim kurulu....üyelerinden her biridir(TTK 446/1-a/b, c ve d) somut olayda, davacının şirkette pay sahibi olduğu ve yasal süresi içerisinde davayı açtığı anlaşılmıştır.
Genel kurula katılan pay sahibinin karara karşı iptal davası açabilmesi için ayrıca karara karşı olumsuz oy kullanması ve muhalefet şerhini tutanağa işletmesi gerekmekte ve dava şartı kabul edilmektedir. Davacı'nın kar payı dağıtmama kararına karşı olumsuz oy kullanıp muhalefet şerhini tutanağa geçirdiği görülmektedir.
26/10/2022 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre; 2020 faaliyet döneminde 13.372.179,75 TL net kar elde ettiği, pay sahiplerinin vazgeçilmez nitelikte olan birinci temettü (temel kar payı) hakkı dikkate alınmadığından dava konusu genel kurul kararının batıl olduğu, dava konusu genel kurul kararının -TK m. 523/2 kapsamında Şirket'in aktiflerinin yeniden sağlanması ya da şirketin gelişimi ve karlılığının artırılması için haklı bir nedenin bulunduğu gerekçesiyle Şirket tarafından elde edilen karın ihtiyari yedek akçeye ayrılmasına dair ayrıca bir genel kurul kararı bulunmadığından kanuna aykırı olduğundan bahisle iptal edilebileceği" görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Anonim şirketlerde pay sahibinin kar payı hakkı TTK m. 507 vd. hükmünde düzenlenmekte olup “Her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem kârına, payı oranında katılma hakkını haizdir.” TTK m. 509/2 hükmüne göre “Kâr payı ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir. Bir anonim şirket, TTK m. 509/2 kapsamına giren tüm karı dağıtmak zorunda olmadığı gibi, kanunda ve esas sözleşmede öngörülen yedek akçeleri ayırmakla da yükümlüdür. Bu husus TTK m. 523/1 hükmünde şu şekilde ifade edilmektedir: “Kanuni ve esas sözleşmede öngörülen isteğe bağlı yedek akçeler ayrılmadıkça pay sahiplerine dağıtılacak kâr payı belirlenemez.” ve anonim şirket, kanunda ve esas sözleşmede ayrılması zorunlu olan yedek akçelere ek olarak TK m. 523/2-3 hükümlerinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla ayrıca yedek akçe ayırma imkanına da sahiptir.
TTK m. 519/1 hükmünde ise “Yıllık kârın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır.” hükmünü amirdir. TTK 519/2-(c) hükmünde de, birinci fıkradaki sınıra ulaşıldıktan sonra, pay sahiplerine yüzde beş oranında kâr payı ödendikten sonra, kârdan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın yüzde onunun genel kanuni yedek akçeye ekleneceği ifade edilmektedir.
Dava konusu genel kurulda Şirket'in 2020 yılı faaliyet dönemine ilişkin 2020 mali yılına ilişkin finansal tabloların oy çokluğuyla onaylandığı şirketin 13.372.179,75 TL net dönem karı elde ettiği TTK m. 519 uyarınca dağıtılması zorunlu olan birinci temettünün dağıtılmasına karar verilmediği ve dava konusu karar uyarınca şirketin hiç kar dağıtmamasına karar verildiği pay sahiplerinin vazgeçilmez nitelikte olan birinci temettü (temel kar payı) hakkı dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili şirketin sermayesinin 200.000.000,00 TL olup bunun %20'si olan kanuni yedek akçe tutarı 40.000.000,00-TL'ye ulaşmadığı, TTK'nın 519. maddesinin 2. fıkrasındaki kanuni hedefe ulaşmadığı ve TTK'nın 523/1 maddesinde yer alan kar dağıtımı yasağı kapsamı dışında olduğu davalı şirketin holding olduğu ve TTK'nın 519/4 maddesinin uygulanması gerektiği ayrıca genel kurulun 4. maddesinde bilanço ve gelir tablosunun oy çokluğuyla alındığı belirtilmiş ise de TTK m. 523/2 hükmün ile dava konusu genel kurul kararı incelendiğinde aktiflerinin yeniden sağlanması yada şirketin gelişimi ve karlılığının artırılması için haklı bir nedenin bulunduğu gerekçesiyle şirket tarafından elde edilen karın ihtiyari yedek akçeye ayrılmasına dair bir genel kurul kararı da alınmadığı anlaşılmakla genel kurul kararının kanuna aykırı olduğundan iptal edilmesi gerekmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde sonuç ve istem kısmında davalı şirketin 2020 yılı net karının davalı şirketin hissedarlarına nakdi olarak dağıtılmasına karar verilmesini talep etmiş ise de kar payının ödenmesi genel kurulun devredilmez yetkileri arasında olup Mahkemece genel kurulun yerine geçerek kar payı dağıtılması mümkün olmadığı için davacının bu yöndeki talebi reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ... Holding A.Ş.'nin 16.12.2021 tarihinde yapılan 2020 yılına ait olağan genel toplantısında alınan 7 numaralı kar kullanımının dağıtımına ilişkin kararının iptaline, davalı şirketin hissedarlarına nakdi olarak dağıtılmasına ilişkin talebin ise reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
1- ... Holding A.Ş.'nin 16.12.2021 tarihinde yapılan 2020 yılına ait olağan genel toplantısında alınan 7 numaralı kar kullanımının dağıtımına ilişkin kararının iptaline,
2-Nakdi olarak davacıya verilmesine ilişkin talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan, 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 99,20 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 9.200,00 TL'nin, davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 4.132,55-TL masrafın, davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin ve 80,70-TL başvurma harcının toplamı olan 161,40-TL'nin davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine,
7-Yatırılan gider avansından artan olması halinde, kararın kesinleşmesini müteakip ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.