T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1068 Esas
KARAR NO: 2023/5
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 05/12/2022
KARAR TARİHİ: 05/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nın davalı .... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi firmasının kuruluşundan bu yana şirketin ortağı, müdürü ve aynı zamanda münferiden imza yetkilisi olduğunu ancak son yıllarda şirketin diğer müdürü olan ... tarafından başta karar defteri olmak üzere şirketin yevmiye defteri, defteri kebiri, envanter defteri, faaliyet raporları, bilanço, kar/zarar ve gelir/gider tabloları, nakit akış tablosu, detaylı mizan gibi tüm finansal evrakların müvekkilinden saklandığını ve hiçbir suretle kendisiyle paylaşılmadığını, müvekkili tarafından defalarca gerek sözlü gerekse de mesaj yoluyla hem müdür ...'ndan hem de şirket muhasebecisinden ilgili evrakların incelenmesi ve kendisiyle paylaşılmasını talep etmiş ise de tüm taleplerinin sonuçsuz ve/veya cevapsız bırakıldığını, yine müvekkili tarafından şirket merkezine gidildiğinde müdürü olduğu şirketin merkezine girişine izin verilmediğini, son olarak müvekkil tarafından İstanbul ... Noterliği'nin 21.11.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirket müdürü ...'na TTK.m.392 kapsamında bilgi alma ve inceleme talepli ihtarname keşide edildiğini ve müdürler kurulu toplantısı yapılması üzerine 01.12.2022 tarihinde saat 13.00'da şirket merkezine gelineceğinin söylendiğini ancak davalı şirket müdürü ... tarafından ihtarnamede belirtilen hiçbir talebin karşılanmadığını ve müdürler arasında yaşanan tartışma neticesinde başkan müdür ... tarafından müdür Hasan Bölükbaşı'nın şirket merkezinden kovulduğunu, davacı müvekkilinin münferiden imza yetkilisi ve müdürü olduğu davalı şirkete ait karar defteri ve diğer herhangi bir deftere erişemediğini ve inceleyemediğini, iki müdür arasında yaşanan tüm bu uyuşmazlıkların, tarafların müdürler kurulu toplantısı yapamayacağını da sabit hale getirdiğini, tüm bu sebeplerle işbu davayı açtıklarını, açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle, fazlaya dair talep, dava, tazminat, şikâyet ve sair hakları saklı kalmak kaydıyla; davacının TTK.m.392 kapsamındaki haklarının engellendiğinin tespitine, TTK.m.392 kapsamında davacının işbu davayı ikame etmekte haklı olmasından dolayı karar defteri, yevmiye defteri, defteri kebiri, envanter defteri, faaliyet raporları, bilanço, kar/zarar ve gelir/gider tabloları, nakit akış tablosu, detaylı mizan gibi tüm finansal evrakların ve defterlerin davacı ile paylaşılmasına /incelemeye açılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı şirket adına dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 Sayılı TTK'nun 437. maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına ilişkindir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı TTK 437. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1.,2.,3. fıkralarında bilgi alma hakkının kapsam ve şekli, 4. fıkrasında inceme hakkının kapsam ve şekli, 6.fıkrası ise bilgi alma ve inceleme istekleri karşılanmayan pay sahiplerinin bu haklarını mahkeme aracılığı ile kullanmalarının ve mahkemenin yapacağı yargılamanın şekil ve mahiyetini düzenlemiştir.
TTK 437/5. maddesi bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına rağmen istekleri cevaplandırılmayan her bir pay sahibinin, bu hakkının tanınması için yetkili ticaret mahkemesine dava açabileceğini öngörmektedir. Davacının davalı şirkette pay sahibi olduğu hususu taraflar arasında tartışmalı olmadığından davacının davalı şirketin pay sahiplerinden biri olarak tek başına bu davayı açabileceği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere iş bu davaların şirketin merkez adresindeki ticaret mahkemesinde açılması gerekir. Bu yetki kuralı kesin yetki kuralı niteliğinde olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Somut dava davalı şirketin merkez adresine göre yetkili olan mahkememizde açılmıştır.
TTK 437/5 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına izin verilmesi davasının bilgi alma ve inceleme talebinin açıkça ret edilmesi halinde, ret tarihinden itibaren 10 gün ve diğer hallerde ise makul süre içinde açılması gerekir. Bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir. Somut olayda davacının bilgi alma ve inceleme talebinin davalı şirkete Noter ihtarnamesi ile 24/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davacı tarafından 05/12/2022 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Somut olayda davacı bilgi alma ve inceleme hakkını önceden ihtarname göndermek suretiyle ve toplantı yapılması talebi ile davalı şirkete ve müdüre iletmiş, ancak davalı tarafından toplantı yapılmamış ve talep edilen bilgi ve inceleme hakkı davacı tarafa tanınmamıştır ve davacının talep ettiği hususlarda davalı şirket tarafından yasanın öngördüğü koşul ve kapsamda bilgi verilmemiştir. Bu sebeple davacının dava konusu talep edilen bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmaları gerektiği anlaşılmakla açılan davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE;
-6102 Sayılı TTK'nun 437 maddesi uyarınca davacının, davalı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin karar defteri, yevmiye defteri, defteri kebiri, envanter defteri, faaliyet raporları, bilanço, kar/zarar ve gelir/gider tabloları, nakit akış tablosu, detaylı mizan ve tüm finansal evrakları ile defterleri üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkını çerçevesinde inceleme yapmasına izin verilmesine, davacının gerektiğinde incelemeyi bir uzman aracılığı ile yaptırabileceğine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL maktu karar harcından peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile 99,20-TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 172,90-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 62,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalının yokluklarında, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 437/5 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.05/01/2023
Başkan ....
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.