T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1091 Esas
KARAR NO: 2024/109
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
YAZIM TARİHİ: 26/02/2024
Davacı tarafından açılan itirazın iptali davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirket nezdinde ... Ticari Paket Sigorta poliçesi ile sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Nin faaliyet gösterdiği mahalde davalı sigorta şirketinin sigortacısı sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın bahse konu riziko adresine, adres benzerliğinden dolayı giriş yaptıktan sonra durumu fark etmesi üzerine çıkış yaptığı esnada otomatik çıkış kapısına aracın sol kuyruk kısmı ile vurarak hasarlanmasına neden olması sebebiyle sigortalı mahalde maddi zarar meydana geldiğini, meydana gelen hasarda davalı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, işbu rücuen tazminat alacaklarının davalıdan tahsili için icra takibi başlattıklarını, davalıların yasal süresi içinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini, davalılar tarafından haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, yargılama harç ve giderleri ile vekaletin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini " istemiş ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının dayandığı delillerin taraflarına tebliğe çıkarılmasının gerektiğini, davaya konu talebin zaman aşımına uğradığını, 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin araştırılmasını, geçmiş ise davanın usulden reddedilmesini, dava konusu kaza kara yolunda meydana gelmediğinden poliçe teminatı kapsamında olmadığını, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacının beyan ettiği kusur oranını kabul etmediklerini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin de reddini" istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davanın zaman aşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davanın yetkisiz yerde açıldığını, müvekkilinin olayda kusurunun olmadığını, kaldı ki müvekkilinin sorumluluğunu gerektirecek somut maddi vakıa veya hukuki bir fiili bağda olmadığını, icra dosyası içeriğinde olmayan belge ve bilgilere ve delillere davacı yanın dayanamayacağını, buna muvafakat etmediklerini, mahalde keşif yapılmasını, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğinden davanın reddini talep ettiklerini, davacı yanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddini" istemiştir.
İhbar olunan ... Anonim Şirketi vekilinin ihbara karşı cevap dilekçesinde özetle; "Davaya konu talebin zaman aşımına uğradığını, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkının ortadan kaldırıldığını, daha öncesinde sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğunun getirildiğini, müvekkili şirkete herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, başvuranın kısmi dava açmakta hukuki yaranını bulunmadığını, alacak miktarı belirli olduğu halde alacağın kısmi dava ile talebinde kötü niyet söz konusu olduğundan davanın reddinin gerektiğini, davacının hasar ilişkin sunmuş olduğu belgelerde son derece fahiş fiyatların belirtildiğini" beyan etmiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Türkiye Noterler Birliğinden kazaya neden olan araca ait tescil kaydı getirtilmiş, keşif yapılmış, ... Bankası A.Ş.'den sigortalıya yapılan ödemeye ilişkin dekont getirtilmiş, poliçe ile hasar dosyası dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, sigortacının sigortalısının gerçekleşen zararını gidermesi üzerine ödediği tutarın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davalı ... Sigorta Şirketinin kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ortaya çıkan zararın ZMSS poliçesi kapsamında kalıp kalmadığı, olayın gerçekleşmesinde kusur durumu, bu kapsamda davacının ödediği zarar tutarı kadar davalılardan alacaklı olup olmadığı temelinde toplanmaktadır.
Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız davacısı, borçlularının dosyamız davalıları oldukları, 4.130,00-TL asıl alacak ve 606,08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.736,08-TL alacak için icra takibinin başlatıldığı, icra takibinin sigortalı yere verilen zarar için ödenen tutarın tahsili istemine dayandığı, davalı borçlu ... Sigorta Şirketinin 07/02/2022 tarihinde ve davalı ...'ın 14/02/2022 tarihinde icra takibine ayrı ayrı itiraz ettikleri, davacı alacaklının icra takibine yapılan itirazların iptali için süresinde dava açtığı anlaşılmıştır.
TBK'nin 49/1 maddesi uyarınca, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
TBK'nin 50/1 maddesi uyarınca, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
TBK'nin 51/1 maddesi uyarınca, hakim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
TBK'nin 61 maddesi uyarınca, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
2918 sayılı yasanın 85/1 maddesi uyarınca, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.3 maddesi uyarınca, sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür, sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.
TTK'nin 1472/1 maddesi uyarınca, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
TTK'nin 1473/1 maddesi uyarınca, sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.
Dosya arasına sunulu poliçeye göre, 31/12/2019 - 31/12/2020 tarihleri arasında sigortalının ... Mahallesi ... Caddesi ... Merkezi Apartmanı No:... .../İstanbul'daki işyerinin ticari paket sigortası ile davacı tarafından sigortalandığı görülmektedir.
Sigorta poliçesinde taşıt çarpmasının güvence kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
20/02/2020 tarihi saat 15:30 sularında ... plakalı aracın adres benzerliğinden dolayı sigortalı işyerine girdiği ve çıkış yaptığı sırada otomatik çıkış kapısına aracının sol kuyruk kısmı ile vurarak hasarlanmasına neden olduğu ve durmayarak yoluna devam ettiği iddasıyla, sigortalının işyerinde araç çarpması nedeniyle gerçekleşen hasarın yapılan ekspertiz incelemesi sonucu davacı sigortacı tarafından sigortalıya ödenen hasar tutarının hasardan sorumlulukları bulunduğundan bahisle tahsili için davalılara karşı icra takibi başlatıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
03/04/2020 tarihli ekspertiz raporunda, meydana gelen olay sonrası hasara uğrayan otomatik kapının onarımının yapılması gerektiği, sigortalı firmadan temin edilen proforma teklif üzerinde yapılan incelemelerde, KDV hariç 3.500,00-TL istendiği, yapılan piyasa araştırması ve işlemlerin mahiyeti düşünülüğünde teklif edilen fiyatın yerinde bulunduğu belirtilerek hesaplamada değerlendirmeye alındığı belirtilmiştir. Buna göre, ferforje kapı onarım işi, kapının sökülmesi, fabrikaya getirilmesi, kesim-kaynak ve boya işlemlerinin yapılması, yerine takılması dahil kısmi onarım niteliği de gözetilerek hasar tutarının KDV hariç 3.500,00-TL olacağı değerlendirilmiştir.
Dosya arasına sunulu ferforje kapı onarım işine ilişkin fatura bedelinin KDV dahil 4.130,00-TL olduğu, proforma teklifin de aynı tutarda olduğu görülmekle, ekspertiz raporuyla uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya arasına alınan ödeme belgesine göre, hasara ilişkin 18/06/2020 tarihinde davacının sigortalının onayı ile sigorta ettiren hesabına 4.130,00-TL ödeme yaptığı görülmektedir.
Davacı tarafından sigortalısının zararı karşılandığından davacının varsa sorumlulara karşı ödediği bedel kadar kadar TTK'nin 1472/1 maddesine göre sigortalısının yerine geçerek ödediği tutarı sorumlulardan isteyebilecektir.
Dosyaya sunulu fotoğraflara bakıldığında, sigortalı hasara uğrayan kapının dış cephesinde 2. ve 3. sıra parmaklıkların olduğu yerde eğilme ve içe doğru ezilme görülmektedir.
Dosya arasında yer ayan 06/03/2020 tarihli tutanağa göre,.... saat ...'da adres benzerliğinden dolayı ... plakalı aracın firmaya giriş yaptığı, çıkışı esnasında otomatik çıkış kapısına aracı sol kuyruk kısmı vurarak hasar verdiği, sürücünün durmayarak yoluna devam ettiği, hasara ilişkin kamera kaydının mevcut olduğu tutanak altına alınmıştır.
Dosya arasına getirtilen tescil kaydına göre ... plakalı aracın olay tarihinde davalı ...'a ait olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya arasına alınan 13/01/2020 - 13/01/2021 tarihleri arası döneme ilişkin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine göre ... plakalı aracın davalı ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalandığı anlaşılmaktadır.
Davalı taraflar hasara neden olan olaya ilişkin kusur itirazında bulunmuşlardır. Bu kapsamda keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporuna göre; ... plakalı araç sürücüsünün ... Caddesi üzerinde bulunan ... Merkezi büyük araç giriş çıkış kapısının bulunduğu kısımdan çıkış yaptığı esnada aracının çıkışı sırasında bölünmüş karayolundan rampa yukarı çıkışında aracını çıkış manevrası yaparken yaklaşık olarak 30 - 50 cm kadar geri kaydırması sonucunda ... Merkezinin hareketli demir kapısının kapandığını fark etmeyerek kayma neticesinde aracının arka sağ kısmı ile çarpması sonucunda hareketli demir kapı kızağından çıkması ile kapının hasarlanması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği belirtilmiş, gerçekleşen kazada sigortalı işyerinin büyük araçların giriş çıkış yaptığı yaptığı hasarlanan kapının uzaktan kumanda ile açıldığı, lazer gözün kapının iç kısmında olduğu, giriş yapılması halinde ancak bir görevlinin kapıda beklemesi gerektiği, ama görevlilerin kapı yanında durmadıkları ve uzaktan gözlem ile kapıyı açıp kapadıkları, kazanın gerçekleştiği noktanın karayolunun uzantısı olduğu, otopark giriş çıkış noktası olduğu ve görüşe engel bir cismin bulunmadığının saptanması ile ... plakalı araç sürücüsünün işyerinden çıkışına devam ederken durağan hale geldiği ve harekete geçişinde aracını geriye doğru yaklaşık 30 - 50 cm kaydırdığından aracı sevk ve idare ederken yola gereken özen ve dikkat verilmemesi, karayolunun sağına ve soluna dönüşlerde dikkatli ve özenli olunması, dönüşe başlamadan önce karayolundan gelen araçların kontrolünün yapılması ve durağan hale geldikten sonra çıkışa başlanması ve sonrasında sağa dönüşe başlanması gerekirken bu kurallara uymadığından %80 oranında asli kusurlu olduğu, karayolunun kenarına işletme yapanların karayolunun yapısına ve araçların bu tesise giriş ve çıkışında karayolunu kullananlar için tehlike arz etmeyecek şekilde çıkış yapması için tesisi bu şekilde dizayn etmesi çıkışlarda sorun yaşanmaması için bir gözetmen eşliğinde yardımcı olunması gerektiği, büyük araç giriş çıkış kapısında araçların çıkışında gerekli önlemlerin alınmadığının saptanmasıyla sigortalı işyerinin gerçekleşen kazada %20 oranında tali kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Bilirkişinin değerlendirmesi ve taraflara yüklenen kusur durumu hasarın yeri ve özelliğine göre, olaya ve oluşa uygun olmakla yerinde bulunmuş, bu itibarla bilirkişi raporu esasa etkili kanıt olarak değerlendirilmiştir. Yine bilirkişi raporuyla olayın gerçekleştiği yerin karayolu uzantısı olduğu belirtilmekle, 2918 sayılı yasa kapsamında bulunduğu belirlenmiştir.
Davalı ... vekilinin 23/11/2023 tarihli oturumda, "olayın gerçekleştiği yerde o kapı olmasaydı veya kapı otomatik olarak kapanmamış olsaydı bu olay yaşanmayacaktı, çünkü müvekkilin aracı da zarara uğramıştı, zamanı olmadığından üzerine düşememiştir" şeklindeki beyanı göz önünde bulundurulduğunda, davacıya sigortalı işyerinin kapısına çarpan aracın davalı ...'a ait ... plakalı araç olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yazılı yasa hükümleri ve genel şart uyarınca, gerçekleşen zarardan davalı Fikret Karapınar ... plakalı aracın sahibi olması nedeniyle, davalı sigorta şirketi bu aracın ZMSS sigortacısı olması nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunmaktadır.
Ekspertiz raporuyla belirlenen ve bu raporla uyumlu proforma teklif ile fatura bedeli gözetildiğinde hasara göre hesaplanan 4.130,00-TL zarar tutarı yerinde bulunmuştur.
Halefiyet ilkesi uyarınca, davacı sigortalısının ödediği zararını onun yerine geçerek hasardan sorumlu davalılardan isteyebilecektir. Ancak belirlenen kusur durumuna göre, davacı ödediği bedelin %80'ini isteyebilecektir. Davacı icra takibinde ödemeyi yaptığı tarihten takip tarihine kadar işlemiş faiz isteminde de bulunmakla, ödeme yaptığı tarih itibariyle faiz isteminde bulunabileceğinden yapılan ödeme 4.130,00-TL'nin %80'i 3.304,00-TL olmakla, bu tutar üzerinden 18/06/2020 ödeme tarihinden 26/01/2022 takip tarihine kadar geçen 587 gün üzerinden hesaplanan (3.304,00-TL x 587 x9 / 100 x 365) 478,22-TL işlemiş faiz isteminde bulunabilecektir.
Davacı tarafından davalılara karşı icra takibi başlatılmasında kötü niyetli olduğu gösterir dosyaya yansıyan bir kanıt bulunmadığından, davalı ... Sigorta Şirketinin kötü niyet tazminatı istemi yerinde bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davalıların Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına itirazlarının 3.304,00-TL asıl alacak ve 478,22-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.782,22-TL alacak yönünden itirazlarının iptaline,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Alınması gereken 258,36-TL karar harcından dava açılırken yatırılan 80,70-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 177,66-TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Dava açılırken yatırılan 80,70-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 263,50-TL posta ve davetiye gideri, 5,00-TL dosya sarf gideri, 1.912,35-TL keşif harcı olmak üzere toplam 2.261,55-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 1.806,06-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan 1.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.520,00-TL araç ücreti olmak üzere toplam 3.020,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 608,23-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, geriye kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
6- Arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin kabul ret oranına göre 2.555,51-TL'sinin davalılardan alınarak, geriye kalan 644,49-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 3.782,22-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8- Davalılar yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen tutar üzerinden hesaplanan 953,86-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9- AAÜT'nin 16/2-ç maddesi hükmü uyarınca arabuluculuk vekalet ücreti avukatla ile müvekkili arasındaki ilişkiye yönelik olmakla davacı vekili ile davalı Fikret Karapınar vekilinin arabuluculuk vekalet ücreti istemlerinin ayrı ayrı reddine,
10- Kullanılmayan avansların kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğerlerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/02/2024
Katip ...
☪e-imzalıdır☪
Hakim ...
☪e-imzalıdır☪