T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1144 Esas
KARAR NO: 2024/66
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2022
KARAR TARİHİ: 25/01/2024
Davacı tarafından açılan tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirketin uzun yıllardır soğutma sistemleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin sektörün yurt dışında düzenlenen en prestijli fuarların biri olan .... Uluslararası Soğutma ve Havalandırma Sistemleri Fuarına katılmak istediğini, standında sergileyeceği malzemelerin nakliyesi ve teslimi konusunda davalı şirketle 26/09/2022 tarihinde fuar taşıma sözleşmesi kapsamında anlaştıklarını, müvekkili şirket yetkilisinin Almanya'ya giderek fuar açılışından iki gün önce hazır bulunmasına karşın, davalının hiçbir mazeret bildirmeksizin ürünleri teslim etmemesi üzerinde davalı şirkete ulaşmaya çalışmışsa da, telefonlarına mesajlarına dönüş yapılmadığını, davalının ürünlerini iki gün geç teslim etmesinden kaynaklı olarak üç gün süren fuara iki gün gecikmeli katıldıklarını, paletleri fuar alanına geç getiren davalının bir de haksız olarak müvekkili şirket yetkilisinden, sözleşme dışı ek bir ödeme yapmadığı takdirde malların teslim edilmeyeceğini belirttiğini, davalının belirlenen ücreti ödememesi nedeniyle arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşılamaması nedeniyle anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, müvekkilinin davalı şirkete karşı tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sözleşmede kararlaştırılan bedelleri zamanında ödediğini, ancak davalı tarafın sırf işi başka bir aracı şirkete yaptırması ve kusuru nedeniyle ürünlerini fuarda gereği gibi sergileyemediğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kaymak kaydı ile, ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanmak üzere 3.306,36 Euro maddi, 100.000,00-TL manevi tazminatın, 24/10/2022 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini " istemiş ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi yönteine uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, tarafların bağlı bulundukları Vergi Dairesi Müdürlüklerinden B formları getirtilmiş, davacı tarafından bildirilen tanık talimat Mahkemesi aracılığıyla dinlinmiştir.
Davacı tanığı ... talimat Mahkemesinde, "Ben davacı firmada yurt dışı teknik satış kısmında satış pazarlama görevinde bulunuyorum, yaklaşık 19 yıldır bu firmada çalışmaktayım, bizim şirket endüstriyel soğutma yedek parça ürünleri üretmektedir, ürünlerimizi yurt dışına ihraç etmekteyiz, geçen yıl eylül ayında ürünlerimizi tanıtımını yapmak üzere Almanya'da Nünberg'de ... Fuarı'na bir arkadaşımla birlikte katıldık, fuar 3 gün devam etti, ben arkadaşımla birlikte bir iki gün önce fuar yerine gittik, fuar bitimine kadar buradaydık bizim ürünler fuar başladıktan 2. günü öğleden sonra fuar alanına geldi. Biz fuar başlayınca fuar alanındaydık, ürünlerimiz gelmemişti, bir tane masa ve sandalye vardı. Kendi ürünlerimizi tanıtamadık, kataloglarımızda malzemelerle birlikte taşıma aracındaydı, anlaşmamıza göre fuardan en geç bir gün önce fuar alanına gelmesi gerekiyordu, ancak biraz önce belirttiğim gibi fuarın 2. günü öğleden sonra fuar alanına geldi. Biz bu süre içerisinde ürünlerimizi tanıtamadık, bu nedenle yeni müşterileri kazanamadık, 2. günü öğleden sonra geldiği için 2. günü de malzemelerin standlarının kurulumunu yaptık, ancak 3. günü ürünlerimizi tanıtabildik, bu fuar dünyanın en özellikli soğutma fuarıdır, ihtisas fuarı olarak bilinmektedir, genelde 3. günleri bu fuara pek gelen olmaz ilk gün ve 2. gün çok önemlidir, hareketlidir, 3. gün ise artık fuar toplanmaya başlamaktadır, yine ilave etmem gerekirse malzemeler gelmediği için de 1. ve 2. günde fuar alanındaki yerimizden ayrılarak malzemelerin gelip gelmediğini sormak için başka bir yere gidiyorduk, fuar alanı dışına çııkıyorduk, bu sıradada fuardaki yerimizi terkediyorduk, tanıtacak kimse olmuyordu" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taşıma işinin gecikmeli olarak yapılmasından kaynaklı sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart tazminatı, taşıma esnasında malların teslimi için sözleşme ile kararlaştırılan tutar dışında fazladan ödenen tutarın geri verilmesi, ticari saygınlığın zedelenmesinden kaynaklı manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının taşıma işini gecikmeli olarak yapıp yapmadığı, taşıma işi gecikmeli olarak yapıldıysa taşıma sözleşmesi gereğince davacının cezai şart isteyip isteyemeyeceği, davacının mallarını almak için sözleşmede belirlenen tutarın dışında ödediğini iddia ettiği tutarın tarafına geri verilmesini isteyip isteyemeyeceği, gecikmeli taşıma nedeniyle fuara geç katılımdan dolayı davacının ticari saygınlığının zedelenip zedelenmediği, zedelenmişse manevi tazminat istem koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davaya konu iş, Türkiye ile Almanya arasındaki taşımaya ilişkindir. Buna göre, uyuşmazlık noktasında CMR hükümlerine değinmek gerekmektedir.
CMR Konvansiyonu'nun 19. maddesi uyarınca, yük kararlaştırılan zaman limiti içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırılmış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman, gayretli bir taşımacıya gerekli zamanı geçiyor ise teslimde gecikme var demektir.
CMR Konvansiyonu 25/3 maddesi hükmüne göre, gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.
CMR Konvansiyonu 17/2-5 maddesi hükümleri uyarınca, eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz, ancak kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır.
CMR Konvansiyonu 18/1 maddesi hükmü uyarınca, kayıp hasar ve gecikmenin madde 17 paragraf 2 de öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.
CMR Konvansiyonu 36. maddesine göre, aynı taşıma mukavelesine dayalı istekle ilgili olarak açılan bir davada ileri sürülen karşıt bir istek veya vereceğini alacağına sayışma halleri dışında kayıp, hasar veya gecikme sorumluluğu ile ilgili davalar ancak birinci taşımacının, sonuncu taşımacının veya kayıp, hasar veya gecikmenin oluştuğu sırada taşıma işini yapmakta olan taşımacının aleyhine açılabilir. Bu taşımacılardan birkaçı aleyhine aynı zamanda dava açılması mümkündür.
TTK'nin 888/1-3 hükümleri uyarınca, taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur, asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiili taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerli olup, asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar.
Dosyaya sunulu taraflar arasında bağıtlanmış 26/09/2022 tarihli fuar taşıma sözleşmesine göre, .... tarihleri arasında Nürnberg Almanya'da gerçekleşecek olan .... fuarı için davacının stantlarında sergileyeceği malzemelerin lojistik hizmetleri için 3.000,00-Avro bedelle anlaştıkları görülmektedir. Sözleşmede malların standa tesliminin sağlanacağı, taşıyıcı firmanın sorumluluğunun malların fuar alanındaki standa katılımcı hazır bulunsa da bulunmasa da teslim edilmesi ile sona ereceği belirtilmiş olup, katılımcı firmanın malzemelerini taşıyıcıdan kaynaklanan taşıma ile ilgili olarak sergileyemezse ya da katılım sağlayamazsa taşıyıcıya yapmış olduğu taşımaya ilişkin bedelin %50'sinin katılımcı firmaya fatura karşılığında iadesinin yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosya arasında yer alan ödeme belgelerine göre, davacının 3.000,00-Avro taşıma ücretini davalıya ödediği görülmektedir.
Dosya arasında yer alan yazışma görsellerinde fuarda sergilenecek ürünlerin fuar tarihinden önce teslim edilmedikleri, ürünlerin fuar olarak fuardan bir gün sonra teslim edildiği, dosyaya sunulu evraklara bakıldığında ürünlerin teslim işleminin saat 12:00 gibi bittiği, bu itibarla ürünlerin boşaltılması ve sergiye hazır hale getirilmelerinin alacağı süre de gözetildiğinde davalının sözleşmeyle yükümlendiği edimi gereği gibi yerine getirmediği anlaşılmaktadır. Fuar süresi açılış ve kapanış günleri dahil 3 olmakla, 2. gün teslim edilen ürünlerin fuarda istenilen seviyede ve sürede sergilenmediğinin, bu durumda davacının fuarda beklediği faydayı sağlayamadığının kabulü gerekir. Bu kapsamda sözleşmeye göre davacının sözleşme gereği davalıya ödediği anlaşılan taşıma ücretinin %50'si olan 1.500,00-Avro'yu davalıdan geri almaya hak kazandığı sonucuna varılmaktadır.
Dosyaya sunulu fiili taşıyıcı tarafından davacıya toplam 1.536,36-Avro bedelli fatura düzenlendiği görülmekle, yazışmalarda ürünleri alabilmesi için bu ödemenin yapılması gerektiği belirtildiğinden ve ürünler davacıya teslim edildiğine göre ve fatura üzerinde mahallinde ödendiği yazıldığı görülmekle, davacı tarafından bu ödemenin yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Sözleşmeye göre, taşıyıcının sorumluluğu ürünlerin fuar stantına teslimiyle ve fuar bittikten sonra ürünleri yeniden alarak Türkiye'ye getirmesiyle sona ereceğinden, sözleşmeyle belirtilen ekstra giderler dışında taraflar taşıma konusunda 3.000,00-Avro bedelle anlaşmışlardır. Taşıma bedeline; İstanbul - Almanya gidiş karayolu navlununun, geçici fuar giriş import işlemlerinin, fuar gümrük muayene işlemlerinin, mesai gün ve saatlerinde 3t forklift ile araçtan tahliye ve stant önün teslimin, 2 GTİP'in, 1m³ boş kap depolamanın, fuar alanındaki danışma ve idari hizmetler, muhaberatın, katılımcı firmadan gerekli evrakların toplanması, nakliye evraklarının hazırlanması ve evrak koordinasyonunun gibi işlerin Türkiye'den Almanya'ya gidişte dahil olduğu, bunun gibi dönüş için de birtakım iş ve işlemlerin taşıma ücretine dahil olduğu belirtilmiş, sözleşmede fuar varış gümrüğünde oluşabilecek ekstra gümrük masraflarınından taşıyıcının sorumlu olmadığı hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, davacının ödemek durumunda kaldığı anlaşılan bedellerden 3t forklift ile tahliyenin 2 saatte yapıldığı görülmekle bunun için alınan 260,00-Avro bedelin 1 saati sözleşmeyle taşıma ücretine dahil olduğundan 130,00-Avro bedelin davacıdan fazladan alındığı, ayrıca diğer işlere ilişkin bedellerin olağan gümrük vergileri, sigorta teminatı ve geç varış ek ücretine ilişkin olup, bunlarında davacıdan fazladan alındığı değerlendirilmiştir. Taşıyıcının gecikmesinin davacının hatası veya ihmalinden ya da verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geldiğini gösterir dosyaya yansıyan bir kanıt bulunmadığından gecikme nedeniyle taşıyıcının sorumluluğunun kabulü gerekmiştir. Yine sözleşmeye göre, davacının sorumluluğunun CMR sigortası yönünde olduğu belirtilmekle, davacıdan fazladan alınan sigorta teminat ücreti de yerinde bulunmamıştır. Bu durumda 2 saatlik taşıma nedeniyle alınması gereken 130,00-Avro'luk bedel dışında davacının ödemek durumunda kaldığı 1.406,36-Avro'yu geri alabileceği değerlendirilmiştir.
Davacı ürünlerini sergilemek, ürünlerini tanıtarak yeni müşteri kitlesi sağlamak, duruma göre satış yapmak üzere Almanya'daki uluslararası fuara katılım için ürünlerinin taşıma işini sözleşmeye bakıldığında bu işle uzmanlaşmış davalıyla vermiş, ancak davalının sorumluluğunda sözleşme gereği gibi yerine getirilemediğinden davacının fuardan beklenen faydayı sağlayamadığı, 3 gün süren fuarın, 2 günü ürünlerin gelmesi, fuar işinin özelliği de gözetildiğinde süresinde gelmeyen ürünler nedeniyle davacının fuardan elde etmeyi umduğu faydayı sağlayamadığı, ürünlerin gelmemesi nedeniyle yaşanılan durumlar, uluslararası fuar organizasyonunda davacı firma adına kurulu stantta ürünlerin sergileneceği yerde standın gecikme nedeniyle boş kalmasının fuar katılımcılarında ve potansiyel müşterilerde bırakması beklenen izlenimler, bu durumun davacı firmanın ticari saygınlığına ve işine olası olumsuz etkileri olduğu kanaatine varılmakla, davacının kişisel değerleri içinde yer alan ticari saygınlığı zedelendiği ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu sonucuna varılmış, eylemin niteliği, ağırlığı, olayın oluşu göz önüne alınarak haksız zenginleşmeye yol açmayacak şekilde davacı taşıma işini davalıya vermekle ve gecikme nedeniyle davacının ortaya çıkan zararının akdi taşıyıcı davalının organizasyon sorumluluğunda olduğunun kabulüyle davacının manevi tazminat istemi takdir edilen tutar kadar yerinde bulunmuştur.
Her ne kadar davacı tarafından tazminat istemlerine arabuluculuk sürecinin başladığı tarihten itibaren faiz işletilmesini istemişse de, son tutanağın düzenlendiği tarihte davalının davacının istemlerinden bilgi sahibi olduğunun kabulüyle arabuluculuk sürecinin sona erdiği tarih itibariyle davalının temerrüde düştüğü anlaşıldığından bu tarih itibariyle faiz işletilmesine karar verilmiş, davacı tarafça yabancı para alacağına ilişkin isteminde döviz alış kuru üzerinden dava değeri bildirildiğinden isteminde bu husus göz önünde bulundurulmuştur.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile;
2.906,36-AVRO'nun fiili ödeme günündeki alış kuru üzerinden 18/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
-20.000,00-TL manevi tazminatın 18/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Alınması gereken 5.297,16-TL karar harcından daha önce yatırılan toplam 2.734,45-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 2.562,71-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 2.734,45-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 258,00-TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 338,70-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 164,03-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul ret oranına 1.608,99-TL'sinin davacıdan alınarak, geriye kalan 1.511,01-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maddi tazminat yönünden kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca manevi tazminat tazminat yönünden kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır☪