ÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/09/2022
KARAR TARİHİ: 20/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde ..... plakalı aracın müvekkiline ait ....plakalı araca çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeni ile aracın pert olduğunu, kaza sonrası düzenlenen Trafik kazası tespit tutanağında sigortalısı olduğunuz aracın sürücüsü tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrası davalı sigorta şirketine kaza ihbar edilmiş ve davalı tarafça hasar dosyanın açıldığını, hasar dosyası işlemleri devam ederken .... plakalı aracın maliki ve müvekkilleri ..., ... murisi .... vefat ettiğini, davalı tarafça aradan 6 ayı aşkın bir süre geçmesine rağmen ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile .... hasarın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talep ettiği tazminatın türünün belirli olmadığını, davacının "netice ve talep" kısmının talep edilen tazminat türü ve bedeli çerçevesinde açıklattırılması gerektiğini genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını; tespiti halinde davanın reddini müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğini, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Kaza tespit tutanağı
2- Sigorta Poliçesi ve hasar dosyası,
3- Noterler birliği, sigorta bilgi gözetim merkezi yazı cevapları,
4- Dava ve cevap dilekçesi,
5- Veraset ilamı ve arabuluculuk tutanağı,
6- .... tarihli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu,
7-.... tarihli makine mühendisi bilirkişisinden alınan rapor.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar zararının karşı taraf aracın sigortacısından tahsili davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının, ... tarihinde meydana gelen kazada davacıların murisinin kusurunun bulup bulunmadığının tespiti ile müteveffaya ai̇t .... plakalı araçta meydana gelen hasara dayalı tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsiline ilişkin olduğu anlaşıldı.
Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan .... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı ... Dağıtım A.Ş. Arasında, ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi ve ...... tarihlerini kapsayan genişletilmiş kasko poliçesi bulunmaktadır. ZMMS poliçe limiti araç başına ... TL olup, Genişletilmiş kasko poliçe teminatı artan mali sorumluluk kapsamında sınırsızdır.
Trafik kaza tespit tutanağı, alınan bilirkişi raporu ve dosyada bulunan diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde kazanın...2 Günü Saat: ...:00 sıralarında Şoför .. ... sevk ve idaresindeki ... Çekici buna bağlı .... plakalı Yarı Römorku ile ... İli istikametinden, .. ... İli Karayoluna (21-50 il Yolunun .... Ken.si) müteakiben, ... İli istikametine seyir etmekte iken 21-50 İl Yolumun .-...km. sindeki ışıklı kavşak geldiğinde, kendi istikametinde KIRMIZI ışıkta geçtiği sırada, Çekinin sağ ön kısmma, ... İlçesi istikametinden, .. .. İli Karayoluna (21-50 il Yolunun ... Km.si) müteakiben, Karamusa mezrası istikametine YEŞİL ışıkta geçmekte olan sürücü ... ..' m sevk ve idaresindeki .... plakalı otomobilin ön kısmı ile yolun sağ şeridi üzerinde çarpması ,çarpmanın etkisiyle savrulan .... plakalı otomobilin yolun sağından yoldan çıkarak takla atarak ters vaziyette taşlık alanda durması neticesinde; yaralanmalı ve çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonunda ... plakalı otomobil sürücüsü ... .. ve aymı otomobilde yolcu olarak bulunan .. ... ve ... ...” in yaralandıkları, tedavi amaçlı olarak Ambulans ite hastaneye götürüldükleri ve kazaya karışan her iki araçta maddi hasarın meydana geldiği ,dosya kapsamının incelenmesi neticesinde tespit edilmiştir. Bu kaza oluş şekline göre de şoför ... ... (... (... Y.R.) plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47. 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157.maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) kusurlu olduğu, sürücü (.... plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı incelenmek sureti ile hasar onarım bedelinin mi yoksa pert bedelinin ödenmesinin mi makul olacağı, miktar tespiti yapması hususunda dosya makine bilirkişisine tevdi edilmiş, alınan .... tarihli raporda özetle: "... tarihinde yapmış olduğu kaza sonucu oluşan hasarda kullanılamaz durumda olduğu; araçta büyük çapta hasar meydana geldiği, kaporta ve mekanik parçaların tamamen değişmesi gerektiği, ONARIM İŞLEMLERİNİN YAPILABİLECEK DÜZEYDE OLMADIĞI; araç onarımının yapılması dahilinde araç rayiç bedelinin yüksek bir bedel ile ancak onarılacağından ekonomik olmayacağı dava konusu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu, yapılan piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın .... TL bedel ile temin edilebileceği ve sovtaj (hurda) bedelinin ise .... TL ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, gerçek zararın (..-...) =.. TL olacağı" şeklinde rapor tanzim edildiği, raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili .... tarihli ıslah dilekçesi ile; .. TL maddi tazminat alacağının davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcını aynı tarihte yatırmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .. tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Poliçelerinin teminat başlangıç tarihleri ve düzenleme tarihleri 01/06/2015 tarihinden sonra olduğundan davaya konu hasar talebinin hesaplanmasında 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ekleri esas alınmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .... kaza tarihinde davalı ... . .. Sigorta AŞ.nin ZMMS ve genişletilmiş kasko sigortacısı olduğu, dava dışı sürücü şoför . ... (.... (.... Y.R.) plakalı) ın kırmızı ışıkta geçmek sureti ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47. 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) kusurlu olduğu, makine bilirkişisinden alınan raporda hurda sovtaj değeri nazara alındığında davacı aracının onarımının ekonomik olmadığı, buna göre davacının gerçek zararının gerçek zararın (....-...) =... TL olduğu, kazanın her iki poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve hasar miktarının ... TL'lik kısmının ZMSS poliçe limiti dahilinde, geri kalanının ise genişletilmiş kasko poliçe limiti dahilinde kaldığı, davacının sigorta şirketine başvuru evrakını tebliğine dair evrakı sunmamış olduğu, davacının davasını kısmi alacak davası olarak açtığı, dava tarihinden itibaren davada gösterilen bedel üzerinden temerrüde düştüğü, kalan kısım için ise ıslah tarihi itibari ile temerrüde anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile, ... TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminatın ... TL'sine dava tarihi.... tarihinden itibaren, ... TL sine ıslah tarihi .... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Alınması gereken .. TL harçtan, peşin alınan kısmın mahsubu ile bakiye ... TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafın ödediği 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 11,50 TL vekalet harcı, posta ve tebligat gideri toplamı .. TL, bilirkişi ücreti ... olmak üzere toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim