T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/188 Esas
KARAR NO: 2022/218
DAVA: Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2020
KARAR TARİHİ: 02/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'in müvekkil aleyhine Bakırköy .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlattığını, davalı tarafın takibe dayanak olarak 14/12/2019 tanzim, 21/12/2019 vede tarihli 40.000 TL bedelli bir bono sunulduğunu, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin taraf olmadığı araç kira sözleşmesiyle müvekkilinin borçlu gösterilemiyeceğini, müvekkilinin dava konusu icra takibinde diğer borçlu olarak gözüken arkadaşı .... isimli şahsın araba kiralamak istemesi ve kefile ihtiyaç duyması nedeniyle 06/12/2019 tarihnide .... a car isimli .... iş merkezi kat:6 no: .... Esenyurt adresinde bulunan oto kiralama firmasına gittiklerini, .... isimli şahsın .... plakalı aracı kiraladıklarını müvekkilinde bu kira sözleşmesine kefil olduğunu, araç kira sözleşmesinde sözleşmenin alt kısmında yer alan teminat senedine de imza atmalarını istediklerini, talep üzerine müvekkilinin aracı asıl kiralayan şahsın imzasının yanına imza attığını, müvekkilinin kefil sıfatıyla bulunduğunu, kiralama ilişkisi 09/12/2019 tarihinde dolduğunu, .... isimli ş ahsın tekrar aynı firmadan aynı aracı kiraladığını, 15/12/2019 tarihinde araçla kazaya karıştığını, bu kaza sonucu araçta zarar meydana geldiğini, zararın bedelinin 40.000 TL olduğunu iddia eden oto kiralama firmasının önceki sözleşmede kefil sıfatıyla yer alan müvekkilin imzalamış olduğu senede güncel tarih ekleyerek müvekkili de borçtan sorumlu tutmaya çalıştığını, müvekkilinin kefillik durumunun sadece imzalamış olduğu ilk sözleşmeye sınırlı olduğunu, oto kiralama firmasının .... tarafından yapılan diğer kiralamalara da müvekkilini kefil olarak ekleme çabasının hukuka aykırı olduğunu, davalıların yaptığı hukuka aykırı işlem sözleşmede kefil olarak imzası bulunan müvekkilin senette asıl borçlu olarak gösterilmesiyle açıkça anlaşıldığını, ..... firmasının yetkilisi olarak sözleşmeye imza atan .... isimli şahıs ile bonoya lehtar olarak ismi eklenen davalı ... isimli şahısların akraba olduklarının bilgisine ulaşıldığını, kiralık araç bildirim sistemi (Kabis) hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirilmesini sağlayan bir sistem olduğunu, Oto kiralama firmasının hukuka uygun bir kiralama sistemi yürütmesi halinde araca ilişkin kabis kaydında müvekkilinin 06/12/2019 tarihli sözleşmesine kefil olduğunu ... isimli şahsın bu tarihte tekrar kiraladığını açıkça görüleceğini, Oto kiralama firmalarının kendilerini güvence almak için her araçlarına GPS sistemi yerleştirdiklerinin bilindiğini, Oto kiralama firmasınında http://www....com URL adresli resmi web sitesinde yapmış olduğu bilgilendirmede araçlarının 7/24 izlendiğini belirttiklerini, iş merkezi içinde yer alan oto kiralama firmasına ait güvenlik kamera kayıtları ve iş merkezi güvenlik kamera kayıtlarının incelenmesiyle de müvekkilinin sadece 06/12/2019 tarihinde sözleşme için geldiği .... is imli şahsın daha sonra da tek başına gelerek araç kiraladığı ve kazanın bu kiralama ilişkisine ait olduğunun açıkça anlaşıldığını, müvekkilinin hiçbir ilgisi bulunmayan araç kiralama sözleşmesinin kazayla sonuçlanması sonucu doğan zarardan müvekkilin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin iş bu senetten kaynaklı herhangi bir borcu olmadığını tespitini, müvekkilini borçlu duruma düşürmeye çalışan davalı yan tarafından müvekkile %40 oranında kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava menfi tespit istemine ilişkindir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK m.114/1-c gereğince görev dava şartı olup HMK m.115/1 uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesinde ise dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın kiralanan taşınmazların, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların sulh hukuk mahkemesinin görevinde olmakla;
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1563
KARAR NO: 2018/1984
KARAR TARİHİ: 20/11/2018
"Dava, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin teminatı olarak davalıya verilen senetten dolayı başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Kocaeli .... Asliye Hukuk Mahkemesince, "... dava konusu takip dosyası dayanağı kambiyo senedi olan bono olup, bonoya dair hükümler TTK da düzenlenmiş olduğundan ve TTK 4-5 md gereğince TTK da düzenlenen hususlardan doğan davalar mutlak ticari dava niteliğinde olduğu..." gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Kocaeli .... Asliye Ticaret Mahkemesince , "... kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Kocaeli ... Sulh Hukuk Mahkemesince, "... dava konusu takip dosyası dayanağı kambiyo senedi olan bono olup, bonoya dair hükümler TTK da düzenlenmiş olduğundan ve TTK 4-5 md gereğince TTK da düzenlenen hususlardan doğan davalar bonoya dayanak borcun niteliği önem arz etmeksizin mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmü yer almaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; davalı tarafından hakkında Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün .... esas numaralı icra dosyası için icra takibi başlatıldığını, icra takibini 24.10.2016 tarihinde tebliğ aldığını, davalıya hiçbir borcunun olmadığını, davalıdan 2014 yılında araç kiraladığını, kiraladığı araç ile Bolu da kaza geçirdiğini, kaza sonucu yaralanması sebebiyle hastaneye kaldırıldığını, daha Kocaeli hastanesine sevk edildiğini Kocaeli iline geldikten sonra davalıdan aracın yedieminden alınmasını istediğini, davalının 15 gün sonra aracın yediemin parkından aldığını ve Kocaeliye çektirdiğini, kaza yaptığı aracın kaskosunun hiç yapılmadığını öğrendiğini ve davalının aracı tamir ettirip, tamir masrafı olarak kendisinden 5.000-TL talep ettiğini, kendisinin 5.000-TL nin çok olduğunu 2.500-TL verebileceğini söylediğini, davalının kabul etmediğini, davalının kazaya konu aracı kiralarken teminat amacıyla boş olarak aldığı senedi keyfi bir şekilde doldurarak icraya koyduğunu, Kocaeli .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bu durumda; uyuşmazlığın taraflar arasında yapılan araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın çözümünde araç kira sözleşmesi hükümlerinin uygulanacağı anlaşıldığından, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir."
Dava konusu uyuşmazlık davacının kefil sıfatı ile imzaladığı ,kiracı .... kiralayan .... arasında akdedilen araç kiralama sözleşmesi ve eki niteliğinde olduğu anlaşılan bonodan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir .
Sözleşme eki niteliğinde olduğu iddia edilen iş bu senedin kiralanan aracın maliki olduğu anlaşılan davalı tarafından takibe konu edildiği anlaşılmış olup;
Yapılacak yargılamada öncelikle yapılacak iş ,fiili bir araç kiralama olup olmadığı ,araç kiralama sözleşmesinin dava dışı .... tarafından hangi sıfatla akdedildiği,yetkisiz temsilci,vekaletsiz iş görme ,vekalet ilişkisi,ticari temsilci sıfatlarına haiz olup olmadığı ,sözleşmenin geçerli olup olmadığı hususları olmakla iş bu konunun Sulh Hukuk Mahkemesi görevinde olduğu ,yukarıdaki içtihat uyarınca da sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair karşı görevsizliğe dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
3-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
4-Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesi ile Mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde dosyanın MERCİ TAYİNİ İÇİN İLGİLİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYESİ MAHKEMESİ DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır