T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/306 Esas
KARAR NO: 2023/1005
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2022
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
YAZIM TARİHİ: 21/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ... Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olan tacir olduğunu, davalı, ..,..,..,..,..,..,..,.,...,..,..,...,..,..,..,..,..,... plakalı araçları ile 02.09.2016 - 30.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı davalı şirkette olan ... Köprüsü ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirmiş olduğunu, işbu davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan davalı şirket alacakları, davanın ikamesine binaen, mahkemeye elektronik veri olmaları hasebiyle bir önyazı ekindeki CD/DVD içerisinde sunacakları/sundukları dayanak delillerinden görüleceği, delilleri olan İhlalli Geçiş Kayıtları, İhlalli Geçiş Görüntüleri ve Provizyon Sorgu Sonuçlarının içinde bulunduğu CD/DVD’yi, işbu davalarının, E-Dava olarak, UYAP üstünden ikame edilmesine binaen, bir ön yazı ekinde dava dosyasına fiziksel olarak sunacaklarını, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine yukarıda esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişilmiş olduğunu, davalı ise, hiçbir borcu bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini, delil olarak dayandıkları belgelerden, davalı borçlunun itirazının mesnetsiz olduğu ve ücretli geçiş noktasından, ücret ödemeksizin ihlalli geçiş sağlamak suretiyle, işletmeci davacı şirkete borçlu hale geldiği aşikar olduğunu, 6001 s.k. m.30/5 emredici hükmü nedeniyle, işletmeci şirketin herhangi bir seçimlik hakkı olmadığını, geçiş ücretinin kabul edilip, cezanın reddedilmesinin hukuken kabulü mümkün olmadığını, davalının davacının işletmiş olduğu ... Köprü ve bağlantılı Otoyolundan geçiş yapmadığı yönünde bir savunması da bulunmadığını, diğer taraftan geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediği de sabit olduğunu; icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğunun anlaşıldığını, alacağın likit olduğu da görülmekte olduğunu, bu nedenle, davacının lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, konuya ilişkin olarak, dava dilekçesi ekinde sundukları yüksek mahkeme kararlarının tamamında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekliliği vurgulandığını, Kanunu bilmemenin mazeret sayılamadığını, öngörülebilir ve bilinebilir bir amir hükmün mübrez olduğuna vurgu yapıldığını, icra takiplerinin dayanağı 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmü olduğunu, bu hükme göre, davacının işletmiş olduğu köprü ve otoyoldan ihlalli şekilde geçilmesi üzerine, araç sahibinden, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza tahakkukuyla beraber bu meblağın talebinin yapılması mümkün olduğunu, tahakkuk eden 4 katı tutarında ceza tamamen hukuka ve kanuna uygun olduğunu, nitekim Anayasa Mahkemesi de bu konuda vermiş olduğu emsal karar ile işletmeci şirketler lehine karar vermiş olduğunu, iddia ve taleplerinin hukuki mesnedini oluşturmuş olduğunu, icra takiplerinin ve işbu davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmünün iptali için yapılan başvuruyu reddetmiş olduğunu ve söz konusu kanun hükmünün hukuka ve Anayasaya uygunluğunu tasdik ettiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ve davalı borçlunun yapmış olduğu mesnetsiz itirazın kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle işbu davayı ikame ettiklerini, fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalmak kaydıyla; davalarının kabulü ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamını, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 7.811,80 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (271,86 TL) ve KDV (48,93 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile davacıya verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davalı şirkete ait araçlarının davacının işletme hakkı olan bazı köprü ve otoyollardan ihlalli geçişleri sebebiyle davalı şirket aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine taraflarınca süresinde itiraz edilmesi üzerine ikame edildiğini, davacının tüm taleplerine itiraz ettiklerini, davalı şirket hem ... bayi hemde bir filo araç kiralama şirketi olup uhdesinde bulunan araçlar günlük, aylık, haftalık olarak gerek şahıslara gerekse ihale yoluyla belediyelere bakanlıklara kiralanmakta aynı zamanda satıldığını, davacının dava dilekçesinde plakaları yazılı araçların ihlalli geçişlerinin tarihleri, gün/ay/yıl şeklinde yazılmadığından araçların ilgili tarihte kimin uhdesinde olduğu tespit edilemediğini, bu nedenle savunma haklarının kısıtlandığını, buna ilişkin davacı taraftan ihlalli geçiş yapan araçların plakaları ile birlikte geçişlerin yapıldığı tarihleri açıkça belirttikten sonra ilgili araçlar hakkında detaylı cevap dilekçesi ve delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, davacının eksik ve savunma haklarını kısıtlar dava dilekçesinde ki tüm beyanları mesnetsiz olduğunu davalı şirket araçlarının ihlalli geçişleri davacı tarafça detaylı bir şekilde taraflarına bildirildiğinde ilgili araçların malikleri ya da araçların kiralandıkları yerleri işbu dava dosyasına bildirildiğinde davanın ilgili kişilere ihbarı talep edileceğini, davacının somut gerekçe göstermeksizin ikame ettiği davayı külliyen itiraz ettiklerini, davalı şirket aleyhine açılan görülmekte olan işbu davanın davalı şirket yönünden reddi ile davanın davalı şirket yönünden reddi ile kiralanan kişilere ihbarını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Türkiye Noterler Birliğinden ihlalli geçişlere konu araçların sicil bilgileri getirtilmiş, Karayolları Genel Müdürlüğü .... Bölge Müdürlüğünden ihlalli geçişlere konu araçların OGS bilgi ve kayıtları sorulmuş, Karayolları Genel Müdürlüğü .... Bölge Müdürlüğünden ihlalli geçişlere konu araçların HGS bilgi ve kayıtları sorulmuş, T.C. ... A.Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı ihlalli geçişlere konu araçların HGS bilgi ve kayıtları sorulmuş ve hesap hareketleri getirtilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, 6001 sayılı Yasanın 30.maddesinin 5. Fıkrası uyarınca ödenmeyen geçiş ücreti ve Yasa'da öngörülen sürede geçiş ücretinin ödenmemesi nedeniyle gecikme cezasının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davacının icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihlalli geçişlere konu araçların ihlal tarihlerinde ödemesiz geçişlerinin bulunup bulunmadığı, ödemesiz geçişlerden araçların sahibi olan davalının sorumlu olup olmadığı, ihlalli geçiş sayısı ve tutarları ile davacının icra takip tutarı kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının dosyamız davacısı, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, icra takibinin 7.811,80-TL asıl alacak, 48,93-TL KDV ve 271,86-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.132,59-TL alacak için yapıldığı, icra takibinin borçluya ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve cezasına dayandığı, davalı borçlunun icra takibine 12/09/2019 tarihinde itiraz ettiği, dosya kapsamından davalı borçlunun itirazının davacı alacaklıya tebliğ edildiğini gösterir bir kayda rastlanmadığından davacının itirazın iptali davasını süresinde açtığı değerlendirilmiştir.
6001 sayılı yasanın 30. maddesinin 5. fıkrasında, 4046, 3465 ve 3996 sayılı yasalar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Davalı şirkete ait araçların, davalının işletmekte olduğu otoyoldan ihlalli geçişler yaptıkları, ihlalli geçiş bildiriminde belirtilen geçiş ücret(ler)inin Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanan köprü ve otoyollar ücret tarifesine uygun olduğu, otoyola girişte gişeyi geçebilmek için ya OGS/HGS sisteminin kullanılmasının gerekli olduğu, otoyolu kullanan tarafın OGS/HGS bakiyesini yeterli tutmakla en azından geçişten itibaren 15 gün içinde bakiyesini yeterli hale getirmekle yükümlü olduğu ya da OGS/HGS sistemi kullanmayan sürücü/malikin zaten ödeme yapmadan geçiş yaptığının bilincinde olduğu ve bu halde de 15 gün içinde geçiş bedelinin ödenmesi gerektiği, aksi halde gerek OGS/HGS bakiyesinin yeterli olmaması ve en azından 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemesi, gerekse de OGS/HGS sistemine dahil olmayanların nakit ödeme yapmamaları ve 15 gün içinde geçiş bedelini ödememeleri halinde ceza bedelinin tahsil koşullarının oluşacağı kuşkusuzdur.
İhlalli geçiş iddiasına konu 77 adet aracın, ihlal tarihlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları dosya arasına alınan belgelerden anlaşılmaktadır.
Bilirkişi raporuna göre, ihlalli geçişlerin nedeninin davalıya ait araçların HGS/OGS hesaplarındaki bakiyenin gişe geçişleri esnasında geçiş bedellerini karşılamaması ve HGS/OGS ürün hesabı bulunmayan geçişler nedeniyle bağlı provizyon alınamaması olduğu, her bir ihlalli geçiş tarihindeki gişe geçiş ücretlerinin araç sınıfları gözetilerek tarifeye uygun olduğu, 391 adet ihlalli geçiş olduğu, ödemesiz geçiş bedellerinin 766,35-TL ve yürürlükte olan yasaya göre 4 kat ceza bedellerinin 2.823,80-TL olduğu saptanmıştır. Bilirkişi raporu dosya kapsamıyla uyumlu olmakla esasa etkili kanıt olarak değerlendirilmiştir.
Davalıya ait araçlarla dosya arasına getirtilen araç kayıtları, PTT Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı kayıtları, Karayolları .... Bölge Müdürlüğü kayıtlarıyla ve hükme esas alınan dosya kapsamıyla uyumlu bilirkişi raporuyla ihlalli geçişler yapıldığı saptanmış, ihlalli geçişlerden sorumluluk araç sahiplerine ait olduğundan davalının belirlenen ihlalli geçiş ücretlerinden ve geçiş ücretinin 4 katı tutarında olan gecikme cezalarından sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı vekilince icra takibinde hem işlemiş faiz, hem de işlemiş faizin KDV'sinin istendiği görülmekle, dosya kapsamında davalının icra takibinden önce temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir kayda rastlanmadığından davacının icra takibi öncesi işlemiş faiz istemi ve bunun KDV'sine yönelik isteminin kabulü olanaklı görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalıya ait araçlarla ihlalli geçiş yapılması ve geçiş tarihlerinden itibaren 15 günlük süre içerisinde de herhangi bir ödeme yapılmadığı sonucuna varılarak, yasa gereği geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza ödenmesi gerekeceğinden davanın kısmen kabulü ile davalı tarafça bilinebilir ve belirlenebilir nitelikte olan ihlalli geçiş ve gecikme cezası tutarlarının kabul edilen kısmına haksız itirazda bulunulduğundan davacı lehine davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilerek, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy ....İcra Dairesinin ...esas sayılı icra takip dosyasına itirazının 766,35-TL geçiş ücreti ve 2.823,80-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 3.590,15-TL alacak yönünden iptali ile takibin bu tutar üzerinden %9,75 oranını geçmemek kaydıyla avans faizi işletilerek devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
İİK'nin 67/2 maddesi hükmü uyarınca kabul edilen alacak tutarının %20'si oranında olan 718,03-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 245,24-TL karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 138,89-TL harcın indirilmesi ile 106,35-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 138,89-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 75,00-TL posta ve davetiye gideri, 8,00-TL dosya sarf gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.363,70-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 602,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 688,66-TL'sinin davalıdan, 871,34-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 3.590,15-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 4.542,43-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatırana geri verilmesine,
Dair, dava değeri itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.21/12/2023
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪