T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/347 Esas
KARAR NO: 2023/407
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2022
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
YAZIM TARİHİ: 01/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında .... tarihleri arasında düzenlenecek ... fuarına ilişkin fuar katılım sözleşmesi kurulduğunu, fuar katılım bedeli olarak 71.676,77-TL'nin davalı şirkete ödendiğini, ancak pandemi koşulları ileri sürülerek fuarın birden fazla kere ertelendiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin davalı tarafa ödemiş olduğu 71.676,77-TL'nin iadesini istediğini, davalı tarafça istemin kabul edilmediğini beyanla müvekkili tarafından davalı tarafa ödenen 71.676,77-TL'nin ödeme tarihi olan 21/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında fuarın mücbir bir sebeple bir sonraki döneme ertelendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında fuar tarihini değiştirme hakkının bulunduğunu bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermediğini, sözleşme bedelinin iadesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını savunmuştur.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, taraflardan fuar katılım sözleşmesi istenmiş, Beyoğlu .... Noterliğinin 19/10/2021 tarihli, .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile Eyüpsultan .... Noterliğinin 05/10/2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnameleri ile muhatabına tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbataları, ... Bankasından dava konusu ödemelere ilişkin belgeler, Türkiye Odalara ve Borsalar Birliğinden davalı şirketin fuar düzenleme/katılım yetkisi olup olmadığı ve 2021 yılında iptal edilen fuarlar liste halinde getirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, fuar katılım sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle ödenen tutarın geri verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 30/04/2019 tarihinde imzalandığı anlaşılan .... tarihleri arasında düzenlenecek .... Fuarı katılımcı sözleşmesi incelendiğinde; fuarın Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği denetiminde düzenlendiği, davalı tarafından düzenlenecek fuar için davacıyla 110 m² alan için 550,00-TL birim fiyat olmak üzere vergileriyle birlikte toplamda 71.676,77-TL bedel üzerinden anlaşıldığı, sözleşmede davacının dernek üyesi olduğu ve birim fiyatın buna göre belirlendiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından sözleşmeyle anlaşılan tutarın çeklerle olmak üzere banka aracılığıyla ödendiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin 28/10/2022 tarihli yazısıyla; dava konusu fuar için davalı şirketin ilk olarak ... tarihlerinde düzenlenmesi başvurusunun İstanbul Ticaret Odasının 23/08/2019 tarihli .... sayılı yazısı ile Birliğe ulaştırıldığı ve başvurunun onaylanarak fuarın 2020 yılı fuar takvimine alındığı, Kovid-19 salgını nedeniyle T.C. Ticaret Bakanlığının Birliğe gönderdiği yazılarıyla 2020 yılında düzenlenmek üzere takvimde yer alan tüm fuarların ilk olarak 01/05/2020 sonrası döneme, sonra 01/07/2020 sonrası döneme, son olarak ise 01/07/2020 tarihinden itibaren açık alanlarda fuarların düzenlenebilmesine izin verilmekle birlikte, kapalı alanlarda düzenlenecek fuarların 01/09/2020 sonrası dönemlere ertelendiğinin bildirildiği, bu kapsamda dava konusu fuara ilişkin İstanbul Ticaret Odasının 24/03/2020 tarihli ... sayılı yazısıyla Birliğe iletilen tarih değişikliği isteminin değerlendirilerek uygun bulunduğu ve fuarın 25-29 Ağustos 2020 tarihlerinde düzenlenmek üzere 2020 yılı fuar takvimine işlendiği, davalı firmanın dava konusu fuarı 2020 yılında düzenleyemeyeceğine ilişkin beyanıyla birlikte İstanbul Ticaret Odası aracılığıyla 2021 yılı fuar takvimine alınması isteminde bulunduğu, söz konusu başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın ... tarihlerinde düzenlenmek üzere 2021 yılı fuar takvimine alındığı, davalı şirketin bu defa dava konusu fuarın .... olan tarihlerini .... olarak değiştirmek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, İstanbul Ticaret Odasının 04/05/2021 tarihli ... sayılı yazısı ile başvurunun Birliğe ulaştığı, başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın .... tarihlerinde düzenlenmek üzere fuar takvimine işlendiği, ancak daha sonra davalı şirketin dava konusu fuarı ... tarihleri arasına ertelemek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, başvurunun 14/09/2021 tarihli ... sayılı yazıyla Birliğe iletildiği, başvurunun incelendiğinde Fuarlar Komitesince alınmış kararlar doğrultusunda değişiklik başvurusuna ilişkin gerekli koşulları sağlamadığının tespit edildiği ve bu nedenle dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesinin uygun bulunmadığı, davalı şirketin son başvurusunda salgın koşullarının devam etmesi nedeniyle dava konusu fuarı 2021 yılında düzenleyemeyeceğini beyan ettiği, ayrıca iptal başvurusunda bulunmadığı, söz konusu başvurunun salgın dönemine ilişkin alınmış Fuarlar Komitesi Kararları çerçevesinde iptal başvurusu şeklinde değerlendirildiği ve dava konusu fuarın 2021 yılı fuar takviminden çıkarıldığı, kurallara uygun olarak iptal başvurusu yapılmaması durumunda Usul ve Esaslar'a göre normal koşullarda uygulanması gereken yaptırımların Fuarlar Komitesi Kararları gereği ve salgın koşulları nedeniyle uygulanmadığı, davalı şirketin 2022 yılı Fuar Takvimi'nde farklı fuarlarının bulunduğu bildirilmiştir.
Aynı fuar organizasyonuna ilişkin benzer dosyalarda da bulunan, T.C. Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 15/11/2021 tarihli, ... sayılı, ... Anonim Şirketinin .... Fuarı ile 2020-2021 yıllarındaki fuarcılık faaliyetlerinin 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi konulu raporunun değerlendirme ve sonuç kısmında özetle; dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesi isteminin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından eksik başvuru belgesi gerekçesi ile reddedildiği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yayımlanan listede dava konusu fuarın iptal edildiği bilgisinin yer aldığı, ancak 2022 yılında fuar takvimine ekleme başvurusu yapılarak dava konusu fuarın düzenlenme olasılığının bulunduğu bilgisine yer verildiği, davalı şirketin katılımcı firmalar ile sözleşme düzenlediği bazı fuarların iptal edildiği ve iptal edilen fuarlara ilişkin davalı şirketin sözleşme düzenlediği firmalara ödeme yapmadığı, mevzuatta katılımcıları bu konuda koruyucu hükümler bulunmaması nedeni ile katılımcı firmaların Borçlar Kanunu hükümlerine göre firmadan alacaklarını isteyebilecekleri, katılımcının katılım sözleşmesindeki fuarın iptal edilmesine ilişkin 2. maddesi hükmü uyarınca düzenleyici şirketten Borçlar Kanunu'nun temerrüde ilişkin hükümleri çerçevesinde katılım ücretini isteyebileceği gibi, isterse ... A.Ş.'nin 2022 yılı fuar ekleme takvimine başvuru yapması durumunda, başvuru Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından kabul edilirse fuara katılabileceği yönünde saptamalarda bulunulmuştur.
Davacı şirket tarafından, davalıya karşı düzenlenen Eyüpsultan .... Noterliğinin 05/10/2021 tarihli .... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle .... tarihleri arasında gerçekleştirilmesi kararlaştırılan .... Fuarı'nın zamanında gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle sözleşmeden dönüldüğü bildirilerek, fuar katılım ücreti olarak ödenen 71.676,77-TL bedelin tarafına 3 iş günü içerisinde geri verilmesini istemiş, söz konusu ihtarname davalıya 07/10/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Dava konusu fuara ilişkin Mahkememizin .... Esas sayılı dosyası arasında yer alan Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında, .... Derneği (....) tarafından aleyhine delil tespiti isteminde bulunulan ... A.Ş.'nin imzalanan protokol uyarınca .... Fuarı hazırlıklarına başlamamış olduğu, fuarın yapılmasına ilişkin bir çalışmanın olmadığı tespit edilmiştir.
Davalı taraf, fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, iradesi dışında doğan mücbir sebep olan salgın süreci nedeniyle fuarın ertelendiğini, salgın nedeniyle Devlet tarafından alınan kararlar ve yayımlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurtdışından misafirlerin salgın nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin istenildiğini savunmaktadır.
Geçerli olarak kurulmuş olan bir borç ilişkisinin borçlu bakımından yarattığı en önemli sonuç, borcun zamanında, yerinde ve konusuna uygun olarak ifa edilmesidir. Borçlu, borcu hiç ifa etmemiş olabilir ya da borcu ifa ettiği halde, ifa, zamanında, yerinde veya konusuna uygun değildir. Borçlunun bu davranışları birer borca aykırılık hali oluşturur.
Dava konusu fuarın belirlenen tarihlerde yapılmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.
Dosya kapsamından her ne kadar sözleşmede fuarın ... tarihleri arasında düzenleneceği yazsa da, tarafların fuarın .... tarihinde yapılması hususunda uzlaştıkları anlaşılmaktadır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında dava konusu fuarın söz konusu tarihe kadar, 3 kere ertelendiği ve son olarak .... tarihinde de dava konusu fuarın yapılamayacağından davalı şirketin erteleme isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak son erteleme istemi usul ve esaslara uygun bulunmayarak ve davalı şirketin iptal istemi de bulunmadığı gözetilerek Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından reddedilmiş, istem iptal olarak değerlendirilmiş, bu nedenle dava konusu fuar 2022 yılı fuar takvimine alınmamıştır. Bu husus hem Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında hem de dosya alınan T.C. Ticaret Bakanlığının Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının inceleme raporunda yer almaktadır. Davacı şirket tarafından, dava konusu fuarın belirlenen tarihlerde gerçekleştirilmemesi nedeniyle sözleşmeden döndüğünü bildirdiği 05/10/2021 tarihli ihtarname tarihinde ve dava tarihinde dava konusu fuarın fuar takviminde yer almadığı görülmektedir. Dava konusu fuarın ertelenmesi istemi yöntemine uygun yapılmadığından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından reddedilerek, erteleme istemi iptal istemi olarak değerlendirilerek dava konusu fuarın iptal edilerek fuar takvimine alınmamasında davacıya yüklenebilecek bir kusur söz konusu olmayıp, birçok kez ertelenen ve son olarak iptal edilen ve ihtarname tarihinde bile tarihi belli olmayan fuar nedeniyle davacının içinde bulunulan belirsizliğe katlanması hakkaniyete uygun olmayacaktır. Bu kapsamda, fuar tarihinin değişikliği yönünde taraflarca mutabık kalındığı da dosyadan anlaşılamadığından, davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelin tarafına geri verilmesini isteyebileceği sonucuna varılmış, davalının savunmalarına itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının fuar katılım ücreti olarak davalıya ödediği bedeli ihtarnamenin tebliğ edildiği 07/10/2021 tarihinden itibaren 3 iş günü sonrası olan 13/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan isteyebileceği kanaatiyle, davanın kabulü ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ ile; 71.676,77-TL'nin 13/10/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 4.896,24-TL harçtan peşin alınan 1.224,07-TL harcın indirilmesiyle geriye kalan 3.672,17-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.224,07-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 113,75-TL posta ve davetiye gideri, 4,00-TL dosya sarf gideri olmak üzere toplam 198,45-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 11.468,28-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra davacıya geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır