T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/378 Esas
KARAR NO: 2023/28
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bilgi alma hakkının engellenmesi ve kullandırılmamasına istinaden, Türk Ticaret Kanununun 614 ve ilgili diğer maddeleri gereğince müvekkilinin davalı şirkete ilişkin bilgi alma hakkının Mahkeme eliyle kullandırılmasına, davalı şirkete ilişkin tüm gelir, gider, kar ile ilgili tüm hesap ve bilançoların, finansal tablolar ve banka kayıtlarının, ticari sözleşmelerin, vergi beyanlarının ve sair şirketin mali durumuna ilişkin her türlü bilgi ve belgenin müvekkili ve finansal uzmanlarınca incelenmesine ve varsa usulsüzlüklerin tespitine, davalı şirkete dava kesinleşinceye değin tedbiren kayyım atanmasına, arar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının bilgi alma hakkını şirket merkezinde istediği zaman kullanabileceğinin açık olması sebebiyle, öncelikle davacı tarafın kayyım atama talebinin reddine karar verilmesine, haksız ve mesnetsiz açılan işbu davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK 437. maddesine dayalı Bilgi Alma ve İnceleme hakkının Tanınması talebine ilişkindir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı TTK 437. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1.,2.,3. fıkralarında bilgi alma hakkının kapsam ve şekli, 4. fıkrasında inceme hakkının kapsam ve şekli, 6.fıkrası ise bilgi alma ve inceleme istekleri karşılanmayan pay sahiplerinin bu haklarını mahkeme aracılığı ile kullanmalarının ve mahkemenin yapacağı yargılamanın şekil ve mahiyetini düzenlemiştir.
TTK 437/5. maddesi bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına rağmen istekleri cevaplandırılmayan her bir pay sahibinin, bu hakkının tanınması için yetkili ticaret mahkemesine dava açabileceğini öngörmektedir. Davacının davalı limited şirkette pay sahibi olduğu hususu taraflar arasında tartışmalı olmadığından davacının davalı şirketin pay sahiplerinden biri olarak tek başına bu davayı açabileceği anlaşılmaktadır.
İş bu davaların şirketin merkez adresindeki ticaret mahkemesinde açılması gerekir. Bu yetki kuralı kesin yetki kuralı niteliğinde olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Somut dava davalı şirketin merkez adresine göre yetkili olan mahkememizde açılmıştır.
TTK 437. maddesi hükmü gözetildiğinde bilgi alma ve inceleme hakkının söz konusu olabilmesi için bu hakkı kullanan pay sahibinin pay sahibi olması yanında istenen bilginin, pay sahibinin genel kurulda kullanacağı oya etkisinin bulunması, ayrıca şirketin iş ve işlemleri ile ilgili bulunması da gerekir. TTK 437/2. maddesinde pay sahibinin yönetim kurulundan hangi konularda bilgi alabileceğini düzenlemiştir.
Diğer yandan paydaşın bu davayı belirli bir süre içinde açması gerektiği de öngörülmüştür. Bu süre bilgi alma ve inceleme talebinin açıkça ret edilmesi halinde, ret tarihinden itibaren 10 gün ve diğer hallerde ise makul süre içinde açılması gerekir. Bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir. Somut olayda davalı vekilinin sunduğu Ticaret Sicil Gazetesi nüshası ve davacı yerleşim adresine genel kurulun 06/04/2022 tarihide yapılacağı iadeli taahhütlü tebligatın tebliğ edilemediği şerli sureti ve davacının genel kurula katılmadığı beyanıyla davanın süresinde olduğu kabul edilmiştir.
TTK 437/2. maddesinde pay sahibinin yönetim kurulundan hangi konularda bilgi alabileceğini düzenlemiştir. Somut olayda davacını Kartal .... Noterliğinin 07/03/2022 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle genel kurul yapılması ve bilgi alma hakkını kullanmak istediğini davalı şirkete bildirdiği, dosyaya sunulan Ticaret Sicil Gazetesi nüshası ile genel kurulun 06/04/2022 tarihinde yapılacağının ilan edildiği davacıya çıkarılan iadeli taahhütlü tebligatı her ne kadar iade ile dönmüş ise de davacının adresine çıkarıldığı , iadesinde davalının kusuru olmadığı vekili adına çıkarılması gerektiğine ilişkin TTK hüküm bulunmadığı ayrıca genel kurul yapılacağı tarihin ilan edilmesi nedeniyle (TTK 414) davacının toplantıya katılma imkanı varken katılmadığı anlaşılmıştır.
Bu değerlendirme ile davacı tarafa bilgi edinme hakkının kulladırılmadığı ve şirketin işleyişiyle ilgili herhangi bir bilgiyi edinemediği hususunun kanıtlanamamış olduğu, anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL karar harcının peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, oy birliğiyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.