T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/382 Esas
KARAR NO: 2022/594
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 07/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2022
Davacı vekili tarafından açılan zayi belgesi verilmesi davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2019 yılına ait defter ve belgelerinin zayi olduğunu, Müvekkil şirket yetkilisi ..., babası ...'ın yaşının ilerlemesi sebebiyle .... İplik'in işlerini yürütmeye başladığını, bu durumu fırsat bilen ...'ın yeğeni ..., ...'a yakınlaşarak birlikte ticaret yapmak istediğini böylece işleri büyütebileceğini ifade ederek ...'ın iradesini etkilediğini, Müvekkil şirketin yetkilisi ... ise ...'ın akrabası olması ve muhasebe alanında uzman olması sebebiyle iradesi yanılarak birlikte ticaret yapmayı kabul ettiğini, bu süreçte ... daha önce muhasebecilik yaptığını, bu konuda uzman olduğunu beyan ederek müvekkil şirket ... San. Ltd. Şti. ile birlikte babasına ait ... İplik ve kardeşi ....'a ait .... İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nin muhasebesi de ... tarafından tutulduğunu, ancak anılan dönemde ...; müvekkilinin ve ailesinin güvenini kötüye kullanarak ve iradelerini sakata uğratarak muhasebeyi gerçeğe aykırı olarak tuttuğunu ve kendisi ile suç ortakları lehine hayali faturalar oluşturarak müvekkili ve ailesine ait şirketleri kendisine borçlu hale getirdiğini, Daha sonra ise sözde borçların ödenmediğinden bahisle şirket yetkilisi ..., kardeşi ... ve babası ...'a karşı canlarına, mallarına ve hürriyetlerine karşı uygulamış olduğu tehditler ile müvekkilin akrabası ... şirketlerin iç muhasebesini tutmakta iken ayrıca şirketlerin yönetimini de ele geçirerek şirket yönetimiyle birlikte şirketlerin çalıştığı mali müşavirliği de değiştirerek şirketleri bütünüyle kontrolü altına aldığını, bu doğrultuda mali müşavir ...'tan ticari defter ve belgelerin gönderilmesi talep edildiğini, ... da söz konusu ticari defter ve evrakları müvekkilinin babası ...'a ait ... İplik ticari işletmesinin ilgili süreçteki ticaret merkezi olan ... Mah. .... Sok. No:... Bağcılar/İstanbul adresine gönderdiğini, Şirketleri tamamen kontrolünde tutan ..., tüm muhasebe işlerini kendi kontrolü altında tutarak ayrıca müvekkil şirket yetkilisini tehdit altında tutarak tehditlerin etkisi ile tüm talimatlarının yerine getirilmesini sağlayarak adeta şirket kendisine aitmiş gibi yöneterek kendi ve suç ortakları lehine gelir elde ettiğini, Öyle ki ...; hayali faturalar ile müvekkil ve ailesini kendisine karşı borçlu olarak göstermesini tehdit aracı olarak kullanarak müvekkil ve ailesinden tüm çek koçanlarına, cebir ile imzalatmış olduğu boş senetlere, kredi kartları ve banka hesaplarına el koymuş olup bununla yetinmeyerek müvekkilinin ve ailesinin tüm malvarlıklarını yağmalamak istediğini, Bu hususlarla ilgili olarak dilekçede adı geçen ... hakkında Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile senedin yağması, Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile malvarlıklarının cebir ve tehdit ile ele geçirilmesinden dolayı yağma suçundan kamu davası açılmış olmakla birlikte, ayrıca, Örgütlü Suçlar ve Terör Suçları Soruşturma Bürosu nezdinde incelenmekte olan şu aşamada gizlilik kararı alındığını, Bakırköy CBS .... Sor. numaralı dosya ile yine ... ile ilgili ve müvekkil şirketin yetkilisi ve ailesi ile birlikte ayrıca pek çok kişinin mağdur olduğunu ve pek çok şüphelinin bulunduğu dosya kapsamında soruşturma yürütüldüğünü, İşbu silahlı tehditlerin etkisi altında müvekkilinin tüm özen ve itinayı göstermiş olmasına karşın canlarına ve hürriyetlerine gelecek zararın korkusu etkisi altında ticari defter ve belgelerin .... Mah. .... Sok. No:... Bağcılar/İstanbul adreste olduğunu sandıklarından ve başlarına gelen vahim olaylardan sonra ticari defterlerinin çalındığını/yağmalandığını düşünmediklerini, müvekkilinin kardeşi ...'a ait ... Sanayi Limited Şirketi'ne 22.03.2022 tarihli Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen yazı vesilesiyle kendi ticari defter ve belgelerini incelemiş olmakla birlikte 2019 yılı defter ve belgelerinin çalınması sebebiyle zayi belgesi verilmesi talebinde bulunduklarını, Müvekkil şirkete ait 2019 yılı ticari defter ve envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon ve sair belgelerinin ziyaa uğraması sebebiyle zayi belgesi verilmesine, aksi düşünülse dahi iddialarımızı kanıtlayacak deliller bulunduran ve gizlilik kararı olan Bakırköy CBS ...Soruşturma numaralı dosyanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 Sayılı TTK 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
Somut olaya dava tarihi itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun uygulanması gerekir.
Büyükçekmece ... Noterliği, Kocasinan Vergi Dairesi Müdürlüğü, Kadıköy Vergi Dairesi Müdürlüğü, Maslak Vergi Dairesi Müdürlüğü, Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğü, Bağcılar SGK tarafından gönderilen müzekkere cevapları incelenmiştir.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçları Soruşturma Bürosunun ... CBS Sorusturma Dosyası uyap ortamından istenilmiş olup, gizlilik kararı bulunduğundan gönderilemediği mahkememize bildirilmiştir.
6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca davacının zayi belgesi talep edebilmesi için defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut davada; davacı vekili davacı şirketin zayi istenen defter ve belgelerinin davacı şirket yetkilisinin akrabası olan ve şirketin muhasebesini tutan ... tarafından hırsızlandığını/yağmalandığını düşündükleri gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından dava konusu şirketin defter ve belgelerinin yapılan kontrollerde bulunamadığını ve bu defter ve belgelerinin muhasebesini tutan ... tarafından tehdit edilerek davacı şirket yetkililerine verilmediğini ve onun tarafından hırsızlandığını ve yağmalandığını düşündüklerini ve bu nedenle şikayette bulundukları beyan etmiştir. Davacı vekili tarafından düşünce üzerine dava açılmış, defter ve belgelerin ...'da olup olmadığı, bu şahıs tarafından zorla alıkonulup konulmadığı, defter ve belgelerin var olup olmadığı, zayi olup olmadığı somut deliller ile ortaya konulmamıştır. Kaldı ki defter ve belgelerin bu şahısta olması ve var olması halinde zayi olduğundan bahsedilemeyecektir. Davacı şirket defter ve belgelerini kontrol etmeyerek çok sonra yapılan kontrolde defter ve belgelerinin bulunduklarını sandıkları yerde bulunmadığını fark etmiş ve defter ve belgelerin ... tarafından çalındığı düşüncesi ile iş bu dava açılmıştır. Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak defter ve belgelerinin uzun süre kontrol etmemiş, kontrol altına almamış, muhasebecini seçerken gerekli dikkat ve özeni göstermemiştir. Bu husular dikkate alındığında davacı tacir defter ve belgelerini saklama ve korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi ve İİK 263. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.07/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır