T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/460 Esas
KARAR NO: 2023/70
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/05/2022
KARAR TARİHİ: 23/01/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2023
Davacı vekili tarafından açılan menfi davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan, ... Bankası ... Bakırköy şubesine ait, 25.01.2021 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00- TL. meblağlı çekin istirdatı talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, ayrıca dava konusu mahkeme yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazında bulunduklarını, bu sebeple işbu davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalının davacıyı tanımadığını, davalı dava konusu çeki arkadaşı ...'dan ciro yoluyla aldığını, borca mahsuben arkadaşı tarafından çek kendisine teslim edildiğini, davalı çeki tahsil edebilmek adına süresi içerisinde bankaya başvurmuş olduğu ve neticesinde çek üzerinde şerh olduğunu ve çekin ödemesinin yapılamayacağını öğrendiğini, neticesinde davalı borca mahsuben verilen bu çeki arkadaşına yeniden iade ederek borcunun karşılığını başka bir çek almak suretiyle çeki yedinden çıkarmış olduğu ve arkadaşına teslim ettiğini, b çek ... Bankası'na ait başka bir çek olduğunu , ... Bankasına ibraz edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğunu, Dava konusu çekin davalıda olmadığı gibi çek bedeli davalı tarafından davacıdan tahsil edilmemiş olduğu, her ne kadar dava konusu çek bakımından istirdat davasının açılması yönünde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yetki verilmişse de davanın mahiyeti gereği işbu davanın açılması usule aykırı olduğunu, davada hukuki yarar yoksunluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, belirtilen nedenlerle öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkili Ankara Mahkemelerinde görülmesine, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı, aralarındaki ticari ilişkiye binaen dava dışı ... San.ve Tic .Ltd Şti den ciro yolu ile almış olduğu çekin yetkili hamili olduğunu hırsızlığa konu çekten dolayı davalının çeki iktisabında kötüniyetli olduğunu ileri sürmüş, dava konusu çekin iadesini talep etmiştir.
Davacı Bakırköy ....ATM ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali talepli dava açmış,dava konusu çek üzerinde ödeme yasağı konulmuştur.
Dava konusu çek incelendiğinde,... çek nolu 25/01/2022 tarihli 60.000,00 TL bedelli keşidecisi ... ,lehdarı ... İNŞAAT SANAYİ ve TİC.LTD.ŞTİ . olan çekin davalı tarafından ödeme tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı nedeni ile ödenmeyerek kendisine iade edildiği ,davacının ciro silsilesinde yer almadığı görülmüştür.
Davalı taraf TTK 792 maddedeki koşulların oluşmadığından davanın reddini talep etmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.
Davacı taraf yetkili hamil olduğuna dair ibraz ettiği dava konusu çekin tahsiline yönelik fatura ibraz etmiş olup, davacının, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir. Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.
Ancak iş bu dava çeki elinde bulundurana karşı açılması gerekmekle; cevap dilekçesi doğrultusunda davanın ihbar edildiği ,ihbar olunan ... duruşmadaki beyanında ; davalı ... benim damadımdır, çekin keşide tarihinden yaklaşık 10 gün önce ben kendisine ciro ettim, savaş bankaya ibraz ettikten sonra çek karşılıksız çıkınca bana çeki geri verdi ancak bir tutanak ile teslim almadım, bende çeki kendisinden aldığım köylüm olan ... 'a elden verdim, buna yönelikte tutanak yoktur, ... çeki bir önceki ciranta ... verdiğine dair bilgim vardır, ancak bilgim yoktur şeklinde beyanda bulunduğu davalının aynı yöndeki beyanı doğrultusunda çekin davalı uhdesinde bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davanın davalıya karşı yöneltilemeyeceği anlaşılmakla anılan davanın pasif dava ehliyeti noksanlığı sebebiyle REDDİNE dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın pasif dava ehliyeti noksanlığı sebebiyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının peşin alınan 1.024,65 TL harçtan mahsubu ile 844,75 TL bakiye harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili, ihbar olunan ... ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
23/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır