T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/495 Esas
KARAR NO : 2022/883
DAVA: İstirdat (Kambiyo Hukukundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/06/2022
KARAR TARİHİ: 11/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :11/11/2022
Davacı vekili tarafından açılan istirdat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... E. Sayılı dosyasında çek iptali yargılaması devam eden çalıntı .... Bankası AŞ'ye ait, ...... seri numaralı, 62.500,00-TL bedelli, 31.04.2022 tarihli çekin, davalı elinde olduğunun davalı vekili tarafından ilgili dosyaya bildirmesi nedeniyle; öncelikle, dava konusu çekin ödenmemesi veya icra kasasına yatan paranın alacaklısına verilmemesi için tedbir kararı verilmesi ve dava konusu çekin icrasının durdurulması; sonrasında çek istirdatı ile çekin müvekkiline iadesine karar verilmesi, aksi halde ise dava konusu çek bedelinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, dava konusu çekin TTK 792.maddesi uyarınca istirdadını talep etmiş ise de ; davacının çekte cirosunun olmadığını, davacının, aktif husumet ehliyeti bulunduğunu ispat etmesi halinde; davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin kötüniyetli ya da ağır kusurlu olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, davacının basiretli davranma yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini, yukarıda açıkladıkları nedenlerden ötürü açılan davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava konusu çekin çalınması sebebiyle ve davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu iddiası ile çekin istirdatı, bedelinin tahsil edilmesi halinde çek bedelinin istirdatına ilişkindir.
İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası uyaptan celp edilmiş, incelenmesinde; davalı takip alacaklısı tarafından davacı takip borçlusuna karşı 30/04/2022 tanzim ve 30/04/2022 ibraz tarihli 62.500 TL bedelli bononun tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüştür.
..... Bankası tarafından dava konusu çekin ..... Bankası A.Ş uhdesinde olduğu ve 05/05/2022 tarihinde ..... T.C. Kimlik numaralı ..... tarafından Bankaları ..... Şubesine ibraz edildiği bildirilmiştir.
..... Bankası ..... Şubesi tarafından ..... nolu çek için Takas Merkezlerinden alınan bilgilere göre, çekin .....'ye ait olduğu ve ...... tarafından ..... Bankası'na ibraz edildiği mahkememize bildirilmiştir.
Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası uyaptan celp edilmiş, incelenmesinde; 37 adet çekin davacı .... Şti işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı sebebiyle ziyaı nedeni ile iptalinin talep edildiği görülmüştür.
Somut uyulmazlıkta; davalı vekili tarafından yetki ilk itirazında bulunarak Mahkememizin yetkisiz olduğu, davalının dava açıldığı tarihteki ikametgahının bağlı bulunduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu ve yetkisizlik kararı verilmesi talep edilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nun "Genel yetkili mahkeme" başlıklı 6. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü düzenlenmiştir.
2004 Sayılı İİK'nun 72/ son maddesi uyarınca menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.
Somut davamıza konu talepte; davacı vekili tarafından dava konusu çekin çalındığını ve davalının kötü niyetli hamil olması sebebiyle çekin veya çek bedelinin ödenmesi halinde bedelinin istidadı talep edilmiştir. HMK'nun 6. maddesine göre düzenlenen genel yetki kuralı gereğince istirdat davasında da genel yetkili mahkemeler davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalının dava açıldığı tarihteki ikametgah adresi ..... /İstanbuldur. 2004 Sayılı İİK'nun 72/ son maddesinde düzenlenen özel yetki hükmü uyarınca menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davalı tarafından davacı aleyhine dava konusu çeke dayalı olarak İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlatılmıştır. Davacı vekili tarafından her iki yetki kuralı gereğince de yetkili Mahkemede dava açılmamıştır. Bu sebeple davalı vekilinin yetki itirazı kabul edilerek Mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın 6100 Sayılı HMK'nun 116. ve 117. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkili Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
3-6100 Sayılı HMK nun 20. Maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde aynı madde gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4-6100 Sayılı HMK 331/2 maddesi gereği harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/10/2022
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim ......
e-imzalıdır