T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/602
KARAR NO : 2024/517
DAVA : Banka Teminat Mektubunun Geri Verilmesi
DAVA TARİHİ : 28/12/2021
KARAR TARİHİ : 14/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan banka teminat mektubunun geri verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; akaryakıt istasyonu işleten Müvekkili ile toptan akaryakıt ürünleri satıcısı olan Davalı arasında bir tanesi ..... İstasyonu ile ilgili 22/05/2019 tarihinde, diğeri ise ..... Garaj İstasyonu ile ilgili olmak üzere 28/06/2019 tarihinde akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeler gereğince Davalı'ya ..... Bankası A.Ş. ...... Şubesine ait her biri 25.000,00 TL bedelli iki adet kesin ve süresiz teminat mektubu verildiğini, sözleşmelerin geçerlilik süresi 2 yıl olduğundan Müvekkili'nin Kemalpaşa ...... Noterliğinin ..... yevmiye sayılı 21/04/2021 tarihli ve ..... yevmiye sayılı 24/05/2021 tarihli ihbarnameler ile sözleşmelerin yenilenmeyeceğini ve ..... Bankası A.Ş. ..... Şubesine ait 2 adet teminat mektubunun iade edilmesinin ihbar edildiğini, fakat teminat mektuplarının Davalı tarafça iade edilmediklerini, teminat mektuplarının konusuz kaldıklarını, Müvekkil'inin Davalı'ya her ne ad altında olursa olsun bir borcu bulunmadığını, Davalı'dan herhangi bir demirbaş alınmadığını, açıklanan nedenlerle ...... Bankası A.Ş. ..... Şubesi'ne ait her biri 25.000,00TL bedelli iki adet teminat mektubunun geri verilmesine, mümkün olmadığı takdirde bedellerinin tahsiline karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
duğu anlaşıldığından, yetki itirazının kabulü ile yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, Mahkemelerinin yetkisizliğine ve yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilerek dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, ...... Bankası A.Ş.'den dava konusu ..... mektup numaralı ve ..... mektup numaralı teminat mektuplarının ibraz edilip edilmedikleri sorulmuş, 26/07/2010 tarihli ve 06/06/2015 tarihli asgari mal alım ve cezai şart taahhütnameleri sunulmuş, 28/06/2019 tarihli ekleri ile birlikte 2 yıl süreli sözleşme ve 22/05/2019 tarihli ekleri ile birlikte 2 yıl süreli sözleşme sunulmuş, T.C. Kemalpaşa ..... Noterliğinin 21/04/2021 tarihli ..... yevmiye sayılı ihbarname ile T.C. Kemalpaşa ...... Noterliğinin 24/05/2021 tarihli ...... yevmiye sayılı ihbarnamesi sunulmuş, 12/07/2021 tarihli ürün montaj formu ve 28/05/2021 tarihli ürün montaj formu sunulmuş, bilirkişi raporları alınmıştır.
Mahkememizde yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taraflar arasında bağıtlanan bayilik sözleşmesinin sona ermesinden dolayı borçlu olunmadığından bahisle sözleşmenin güvencesi olarak verilen banka teminat mektuplarının geri verilmesi, olanaklı olmaması durumunda bedellerini tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; Davacı'nın bağıtlanan sözleşmeler nedeniyle Davalı'ya borçlu olup olmadığı, sözleşmelerin süresinden önce sonlandırılıp sonlandırılmadıkları, Davacı'nın sözleşmeler gereği üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, teminat mektuplarının geri verilmesinin koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
..... Bankası A.Ş. yazı yanıtında, Davacı lehine düzenlenmiş, muhatabı Davalı olan dava konusu ..... mektup numaralı 26/03/2007 vade başlangıç tarihli kesin ve süresiz 25.000,00-TL tutarlı teminat mektubu ile ..... mektup numaralı 26/05/2008 vade başlangıç tarihli kesin ve süresiz 25.000,00-TL tutarlı teminat mektubunun henüz ibraz edilmedikleri bildirilmiştir.
Taraflar arasında iki ayrı yerde kurulu akaryakıt istasyonları için 22/05/2019 tarihli ve 28/06/2019 tarihli sözleşmeler imzalandığı, sözleşmelere bakıldığında aynı hükümleri içerdikleri, sözleşmelerin 11. maddesi uyarınca, sözleşme ve eklerinin imzalandıkları tarihten itibaren yürürlüğe gireceği ve 2 yıl süre ile yürürlükte kalacakları, tarafların süre bitiminin en az 30 gün öncesinden yazılı şekilde noter kanalıyla fesih ihbarında bulunmadıkları takdirde sözleşme ve eklerinin aynı hüküm ve şartlarla her seferinde 1 yıl daha yürürlükte kalmak üzere yenilenmiş sayılacağı, süresinden önce fesih ihbarında bulunmama nedeniyle uzayan sözleşme süresi hiçbir şekilde sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 yılı aşamayacağı ve bu süre sonunda sözleşmenin kendiliğinden münfesih olacağı düzenlenmektedir.
T.C. Kemalpaşa ...... Noterliğinin 21/04/2021 tarihli ...... yevmiye sayılı 22/05/2019 tarihli sözleşmenin süre sonunda yenilenmeyeceğine ilişkin ihbarnamesinin Davalı'ya 22/04/2021 tarihinde, T.C. Kemalpaşa ..... Noterliğinin 24/05/2021 tarihli ..... yevmiye sayılı 28/06/2021 tarihli sözleşmenin süre sonunda yenilenmeyeceğine ilişkin ihbarnamesinin Davalı'ya 26/05/2021 tarihinde tebliğ edildikleri dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Sözleşmelerin tarihlerine bakıldığında Davacı'nın sözleşmenin 11. maddesine uygun bir şekilde noter aracılığıyla sözleşmelerin yenilenmeyeceği Davalı'ya bildirilmiştir. Bu yönden Davalı'nın sözleşmelerin süresinden önce sonlandırıldığı savunmasına itibar edilmemiştir.
22/05/2019 tarihli ve 28/06/2021 tarihli sözleşmelerle birlikte imzalanan herhangi bir taahhütname veya protokole dosya kapsamında rastlanmamış, Davalı'nın dayandığı asgari mal alım ve cezai şart taahhütnameleri 26/07/2010 tarihli ve 06/06/2015 tarihlidirler. Söz konusu taahhütler sözleşmelerden önce imzalanmış olup, sözleşmelerde bu taahhütlere herhangi bir yollama bulunmadığı gibi taahhütnamelerin bağlı bulundukları sözleşmelerin yenilenmesi durumunda taahhütlerin geçerli olacakları vurgulanmıştır. 22/05/2019 tarihli ve 28/06/2019 tarihli sözleşmeler Davalı'nın dayandığı taahhütlerden sonra imza altına alındıklarından taraflar arasında baştan yeni bir sözleşmenin düzenlendiğinin kabulü gerekmiş, dolayısıyla mevcut bir sözleşmenin yenilenmesinin söz konusu olmaması, ayrıca sözleşmelerde taahhütnamelere yollamada da bulunulmaması ve sözleşmelerin 18. maddesindeki işbu sözleşmeye ek olarak akdedilecek protokol, sözleşme, taahhütnameler, muvafakatler vb bayilik sözleşmesinin ayrılmaz parçaları olacağı ibaresinden söz edilmekle sözleşmeler ile yeni taahhütnamelerin düzenlenmesinden bahsedilmesi birlikte değerlendirildiğinde Davalı'nın dayandığı asgari mal alım ve cezai şart taahhütnamelerinin 22/05/2019 tarihli ve 28/06/2019 tarihli sözleşmelerin eki olarak kabulü olanaklı bulunmamış, bu taahhütlere dayalı olarak Davalı'nın kar yoksunluğu ve cezai şart bedeli alacağı bulunduğuna ilişkin savunması yerinde bulunmamıştır.
28/05/2021 tarihli ürün montaj formunda demirbaşların 01/06/2021 tarihinde demonte edilerek teslim alındıkları, 12/07/2021 tarihli ürün montaj formunda demirbaşların 15/07/2021 tarihinde demonte edilerek teslim alındıkları, ürün montaj formlarında dağıtım firmasının ..... olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafın söz konusu teslime ilişkin ürün montaj formlarına ilişkin dosyaya yansıyan itirazına rastlanmamıştır. Demirbaşların eksik veya hasarlı olduklarına ilişkin dosyaya yansıyan bir tespit de bulunmamaktadır. Ürün montaj formlarında dağıtım firması olarak Davalı'nın adının da yer aldığı gözetildiğinde, demirbaşların Davalı adına teslim alındıkları kabul edilmekle, Davalı'nın bu yöne ilişkin savunmasına da itibar edilmemiştir.
Davalı taraf ayrıca Davacı'dan açık cari hesap ilişkisi kapsamında alacaklı olduğunu da iddia etmekle, bu iddia karşısında taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmıştır. Davacı'nın kayıtlarına göre Davalı'ya borçlu bulunmadığı, Davalı'nın kayıtlarına göre Davacı'ya 47.789,13-TL borçlu bulunduğu saptanmakla, Davalı'nın alacaklı olduğu iddiası da kanıtlanamadığından yerinde bulunmamıştır.
Bu itibarla Davacı'nın 22/05/2019 tarihli ve 28/06/2019 tarihli sözleşmelerden dolayı Davalı'ya borçlu bulunmadığı ve bu sözleşmelerin güvencesi olmak kaydıyla Davalı'ya verilen banka teminat mektuplarından dolayı bir yükümlülüğünün bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile;
- ..... Bankası A.Ş ...... Şubesinden davacı lehine düzenlenen ve muhatabı davalı .... Ürünleri Pazarlama A.Ş olan, 26/03/2007 vade başlangıç tarihli, ..... numaralı, 25.000,00-TL tutarlı, kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- ..... Bankası A.Ş ..... Şubesinden davacı lehine düzenlenen ve muhatabı davalı ..... Ürünleri Pazarlama A.Ş olan, 26/05/2008 vade başlangıç tarihli, ..... numaralı, 25.000,00-TL tutarlı, kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Alınması gereken 3.415,50-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 853,88-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 2.561,62-TL eksik harcın Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 853,88-TL peşin harcın Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 96,10-TL posta ve davetiye gideri, 70,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 225,40-TL yargılama giderinin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6- Arabuluculuk ücreti 1.320,00-TL'nin Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
8- Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere Davacı Vekili'nin ve Davalı Vekili'nin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
14/06/2024
Katip.....
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ....
☪ e-imzalıdır. ☪