T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/683 Esas
KARAR NO: 2023/371
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 17/04/2023
Davacı vekili tarafından açılan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Şubesi ile davalı kredi lehtarı .... arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, yine diğer davalı .... ile müvekkili banka arasında taşıt rehni sözleşmesi imzalandığını, İşbu .... plakalı taşıt üzerinde rehin tesis edildiğini, işbu rehin sözleşmesi tahtında asaleten ve/veya kefaleten açılacak olan kredilerin teminatını teşkil ettiğini, davalıya taksitli kredi, KMH kredisi ile kredi kartı kredileri kullandırılmış olduğunu, Kullandırılan kredi borçlarının ödenmemesi üzerine Beyoğlu ....Noterliği'nin 19.01.2015 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile kredi hesapları kesilip kat edildiğini, borç ödemediği gibi ihtarnameye de itirazda bulunmamış olduğundan, Gaziosmanpaşa ... İcra Md. .... E. sayılı dosyası ile “ Taşınır Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla “ icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlunun, asıl borca ve takibin tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olduğu beyan edilerek, 58.310,32-TL alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 1 yıllık süresi içinde açılmadığını, hesap kat ihtarı müvekkiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, hesap kat ihtarının tebliğ ile gerçeğin ortaya çıkacağını, keşide edilen ihtarnamede ... plakalı rehinli taşıt aracından söz edildiğini, halbuki rehin sözleşmesi diğer müvekkili ... tarafından imzalandığını, müvekkil ... taşıt rehni dışında başkaca bir teminat vermediğini, müvekkili bir an için kefalette bulunsa bile kefaletin TBK'nun 583 m. şartları taşımadığını, dolayısıyla Demet İspir'in diğer davalının kullandığı kredi borcundan sorumlu tutulamayacağını, talep edilen faizin fahiş olduğunu, taşıt rehni sözleşmesinin hukuken geçersiz olduğunu, rehinli taşıtın 02.09.2016 tarihinde çalınması nedeniyle TMK 943 m. uyarınca rehnin sona erdiğini, sözkonusu taşıtın trafik tescilinden terkin edildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava bankacılık hizmet sözleşmesin ve taşıt rehin sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf davalılar aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesinin .... E. Sayılı takip dosyası ile asıl alacak,faiz, BSMV toplamı 58.310,32 TL üzerinden taşınır rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığı ,davalıların borcu olmadığı savı ile süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde ve dava değeri 58.310,32 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ;
Davacı banka ile davalı .... arasında akdedilen Genel Kredi sözleşmesi ve iş bu sözleşme ve akdedilecek sözleşmeleri de kapsar biçimde davalı ....'in maliki olduğu ... plakalı aracın 50.000,00 TL bedelle taşıt rehni sözleşmesi akdettiği görülmüştür.
Davalılar borçlu olmadıklarını beyanla ,taşıt rehnine konu aracın 02/09/2016 tarihinde çalındığını zilyetliğin kaybedilmesi sebebi ile de borçlu olmadıklarını davanın reddini istemişlerdir.
Taşıt rehninin taşınır rehni olup olmadığına yönelik yapılan değerlendirmede ;
Taşınır rehni, temin ettiği alacağın ödenmemesi halinde alacaklıya rehinli malın satış bedelinden alacağını tahsil etme yetkisi veren ve başkasına ait taşınır bir mal yada hak üzerinde tesis edilen sınırlı bir ayni haktır. Taşınır rehni kural olarak teslime bağlı biçimde, yani rehin konusu taşınır malın ya alacaklıya yada tarafların üzerinde mutabık kaldıkları üçüncü kişiye teslimi ile birlikte kurulmakla beraber, bazı hallerde bu anlamda bir teslim koşulu aranmaksızın sadece belli bir sicile yapılan tescille ve hatta böyle bir tescile dahi gerek olmaksızın kurulabilmektedir. Bir sicile tescili zorunlu olan taşınırlar üzerinde rehin, zilyetliğin devri yoluyla kurulabileceği gibi kayıtlı bulunduğu sicile yapılacak tescille de kurulabilir. Toplumsal hayatın gelişmesi ve ekonomik ilişkilerin yeni boyutlar kazanması karşısında teslim şartlı rehinden başka taşınır rehninin çeşitli türleri ortaya çıkmış ve hukuk sistemine dahil olmuştur. Motorlu taşıtlar, borç ilişkisinin tarafları arasında yapılan bir rehin sözleşmesi ile birlikte trafik siciline yapılacak tescil sonucunda kurulan taşınır rehni ile alacaklının alacağına güvence olarak rehne konu edilebilirler. Taşınır rehninin kurulması anlamında motorlu taşıtların teslim şartından ayrık tutulmasının sebebi, trafik siciline kayıtlı motorlu araçların rehni nedeniyle ortaya çıkan sorunları bir anlamda gidererek teslim şartına tabi olmaksızın trafik siciline rehin şerhi düşülmek suretiyle de motorlu taşıtlar üzerinde rehin tesis edilmesinin yolunu açmaktadır. (Deynekli - Alacakların Sırası, s.194; Deynekli - değişiklikler, s.506 ). (T.C.İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2020/819 KARAR NO: 2022/815) taşınır rehni olduğunun kabulü ile;
Davalı borçlular hakkında başlatılan taşınır rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip dolayısı ile zorunlu dava arkadaşlığı noktasında yapılan resen değerlendirmede;
İcra takibinin asıl kredi borçlusu (lehine rehin verilen) hakkında açılması ve yürütülmesi asıldır. Ancak takip sonunda üçüncü kişinin taşınırının paraya çevrilmesi söz konusu olduğundan, o kişi hakkında da takip yapılması ve devam edilmesi gerekir. Şu hale göre rehin veren üçüncü kişi ile asıl borçlu arasında zorunlu takip arkadaşlığı vardır. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır.(T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 19. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2021/1226 KARAR NO: 2022/1143) iş bu dava konusu taleplerin davalılara yöneltilmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
18/01/2023 tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı banka ile davalı kredi lehtarı (asıl borçlu) .... şahıs firması arasında Genel Kredi sözleşmesi akdedildiği, kullandırılan kredilere ait delil mahiyetindeki bilgi ve belgeler dosyada mevcut olduğundan, davacı bankanın davalılar hakkında takip ve dava hakkının bulunduğu kanaati edinildiği, Davacı Bankanın Takip Tarihi İtibariyle Hesaplanan Alacağı;
Alacak kalemleri Talep edilen Hesaplanan Talep edilmesi gereken
Asıl alacak-Kredili mevd.(%33) 5.017,97 5.017,97 5.017,97
Asıl alacak-Taksitli kredi (%27) 26.064,51 26.064,51 26.064,51
Asıl alacak-Taksitli kredi (%28,08) 23.520,80 23.520,80 23.520,80
Asıl alacak-Kredi kartı (%33)0,01 0,01 0,01
İşlemiş akdi faiz 134,94 379,60 134,94
İşlemiş temerrüt faizi 3.566,41 3.342,41 3.342,41
işlemiş faizin %5 BSMV 5,68 39,23 5,68
TOPLAM ALACAK 58.310,32 58.364,53 58.086,32
Mahkemece raporun benimsenmesi halinde; fazlaya ilişkin 224,00-TL (58.310,32 -58.086,32) reddi durumunda, takip tarihinden itibaren asıl alacak tutarı (Kredili mevduat için) 5.017,97-TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %33 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 26.064,51-TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %27 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 23.520,80-TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %25,02 oranında ve asıl alacak tutarı (Kredi kartı için) 0,01-TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %33 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden %5 gider vergisi (BSMV) ile birlikte istenilebileceği, taşıt aracı rehin sözleşmesindeki rehin limiti tutarı 50.000,00-TL olduğu, bu durumda rehin borçlusu davalı ....'in azami 50.000,00-TL'den sorumlu tutulabilecekleri, diğer davalı asıl borçlu ....'in bir an için yukarıda hesaplanan kredi borcunun tamamından sorumlu tutulabileceği düşünülse de, mezkur takip rehnin paraya çevrilmesi yoluyla açılmış olduğu gönüne alındığında, kanımca asıl borçlu ....'inde 50.000,00 TL İle sınırlı olarak borçtan sorumlu tutulabilecekleri söylenebileceğini, rehin limiti anapara toplamı 54.603,28-TL'yi bile karşılamaktan uzak olduğu, davalı yan savunmasında ve konuyla ilgili olarak sunmuş oldukları delillere göre takibin dayanağı rehinli taşıt aracının çalındığı ve bulunamadığı için trafik tescil kayıtlarından terkin edilmiş olduğu izlenimi edinildiği, bu durumda rehne dayalı takibin akıbetinin ne olacağının hukuki takdiri sayın mahkemeye ait olduğu (TMK'nun 943 m) görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek itiraz noktalarında tek tek inceleme yaparak ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, alınan 06/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatinde bir değişiklik olmadığını beyan etmiştir.
Genel kredi sözleşmesi ve taşınır rehni mahiyetindeki taşıt rehni sözleşmesinin azami limiti belirli olup geçerli olduğunun anlaşıldığı ,bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda asıl borçlu kredi lehtarı ....'in Asıl Alacak 5.017,97 TL + Asıl Alacak 26.064,51 TL + Asıl Alacak 23.520,80 TL + Asıl Alacak 0,01 TL + işlemiş akdi faiz 134,94 TL + işlemiş temerrüt faizi 3.342,41 TL + işlemiş faiz BSMV 5,68 TL toplamı 58.086,32 TL üzerinden borçlu olduğu anlaşılmakla;Kredi mevduat için 5.017,97 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 33 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 26.064,51 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 27 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 23.520,80 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 25,02 oranında ve asıl alacak tutarı (Kredi kartı için) 0,01 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 33 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden % 5 gider vergisi (BSMV) uygulanarak borçludan tahsiline,diğer borçlu ....'in asıl hükme esas alınan kabul miktarı ve faiz oranları üzerinden toplam 50.000,00 TL rehin bedeli tutarı kadar sorumluluğuna dair davanın kısmen kabul kısmen reddine ,İİK 67/2 uyarınca alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddi ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davalı borçluların Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesinin .... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın;
Asıl Alacak 5.017,97 TL + Asıl Alacak 26.064,51 TL + Asıl Alacak 23.520,80 TL + Asıl Alacak 0,01 TL + işlemiş akdi faiz 134,94 TL + işlemiş temerrüt faizi 3.342,41 TL + işlemiş faiz BSMV 5,68 TL toplamı 58.086,32 TL üzerinden davalı borçlu ....'in itirazının iptali ile;
Kredi mevduat için 5.017,97 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 33 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 26.064,51 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 27 oranında; asıl alacak tutarı (Taksitli kredi için) 23.520,80 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 25,02 oranında ve asıl alacak tutarı (Kredi kartı için) 0,01 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık % 33 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden % 5 gider vergisi (BSMV) uygulanarak borçludan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
Diğer Borçlu ....'in asıl hükme esas alınan kabul miktarı ve faiz oranları üzerinden toplam 50.000,00 TL rehin bedeli tutarı kadar sorumlu olmak üzere itirazının iptali ile, davacının fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 3.967,88-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 704,25-TL harcın mahsubu ile 3.263,63-TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.293,81-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar ve tarifenin 13/2 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 224,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı,7,80 TL vekalet harcı ve 704,25-TL peşin harç olmak üzere toplam 766,45 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.947,10-TL yargılama giderinden(bilirkişi,tebligat) haklı çıkmış olduğu orana göre hesaplanan 2.935,90-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2023 11:09:40
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır