T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/688 Esas
KARAR NO : 2024/384
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/08/2022
KARAR TARİHİ : 06/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde; .... Sanayi Sitesinde işyeri olan ..., vekili Av.... vasıtasıyla, kooperatife, (Beyoğlu ....Noterliği, 7 Nisan 2022 tarih ve .... yevmiye nolu) ihtarname keşide ederek, "16.03.2022 - 17.03.2022 tarihinde işyerine hırsız girmesi nedeniyle, 1 adet laptopunun ve 2 adet araç anahtarının çalındığını, işyerindeki mallarına zarar verildiğini, işyerinin 2 gün çalışamadığını, kooperatifin üyelerine güvenlik hizmeti sağlamakla yükümlü olduğu, güvenliğin sağlanamamasından kusurlu olduğundan, uğramış olduğu zararın karşılanması amacıyla, 50.000 TL nin, 2 hafta içinde (ihtarnamede belirtilen) banka hesabına ödenmesini" talep ettiğini, davacı kooperatif, davalıya, "Sanayi sitesinin, kat mülkiyeti kanunu ve yönetim planına göre yönetilmediğini, ihtarnamede iddia edilen olaydan ve zarardan Kooperatifin kesinlikle sorumlu olmadığını" bildirdiğini, sonuç alamayan davalının icra takibi başlattığını, davalı da davalının işyeri sahibi de, müvekkil kooperatifin ortağı olmadığını, sanayi sitesindeki işyerlerinin güvenliğini sağlama, işyeri sahiplerine ve kiracılarına ait olduğunu, davalının "zarar iddiası" da, hiçbir kanıta dayanmayan, soyut bir iddiadan ibaret olduğunu, davalının iddia ettiği hırsızlık olayı tamamen davalının kusurundan kaynaklandığını belirterek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı ..., Başakşehir, .... Bankalar Cad. ... No:25 Başakşehir/İSTANBUL adresinde faal olan işletmesinin mevcut olduğunu, müvekkiline ait işletmede, araçların airbag tamiratı ve araçların elektrik aksanı ile ilgili tamirat hizmeti verildiğini, müvekkiline ait işletmede, belirtilen faaliyetlerin görülmesi için müşterilerin araçlarını müvekkile ait tamirhanede belirlenen tamirat süresi içerisinde de müvekkiline teslim etmesi gerektiğini, netice itibariyle müvekkili arabaların airbag tamiratı ile elektrik aksanı ile ilgili tamirat hizmeti sunduğunu, davalıya ait işletmede 16.03.2022-17.03.2022 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, işletmede müvekkiline ait işletmenin dış kepengi kırılarak hırsızlık olayı meydana geldiğini, işbu hırsızlık olayının meydana gelmesi ile birlikte, işletmenin dış kepengi kırılmış, işletmede bulunan 2 adet araç ve 1 adet dizüstü bilgisayar çalınmış, araba anahtarlarının saklı tutulduğu kasadan araba anahtarların da çalındığını, işletmede bulunan güvenlik kameraları kırılmış ve işyerindeki diğer menkul mallara zarar verildiğini, müvekkil hırsızlık olayını öğrenir öğrenmez kolluk kuvvetlerine durumu ihbar ettiğini, kolluk kuvvetlerince tutulan zabıtta açıkça, hırsızlık olayı neticesinde meydana gelen zararın belirtildiğini, davalının işletmesinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde çalınan arabalar olayın gerçekleşmesinden sonra bulunmuş ve maliklerine teslim edildiğini davalı kooperatifin, müvekkiline ait işletmenin kooperatifin ortağı olmadığı ve sorumluluğu kabul etmediği hususu dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, müvekkil ilgili kooperatife aidatlarını ödemekte ve yapılan ödemelerin karşılığında sağlanan hizmetlerden biri de güvenlik hizmeti olduğunu, davalı kooperatif işbu hırsızlık olayından dolayı sorumlu olduğunu, müvekkiline ait işletmenin dış kepengi kilitli olup güvenlik kameralarıyla da gözetlendiğini, davalının sorumluluğunun söz konusu olmadığını, davalı tarafın dilekçede belirtmiş olduğu "zarar iddiasının soyut olduğu" iddiasının izahtan vareste olduğunu belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava 2004 Sayılı İİK'nun 72. Maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.
Davalı .... Bölgesinde ..... Sitesinde yer alan iş yerine hırsız girdiği ve davacı kooperatifin güvenlikten sorumlu olması sebebi ile uğradığı zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek davacıya tazminat istemini ihtar etmiş ve icraya konu etmiştir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası incelendiğinde; 50.000,00-TL asıl alacak 813,70-TL faiz toplamı 50.813,70-TL üzerinden davalı tarafından davacı tarafa icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
Davacı taraf ,davalının ve de kiracısı olduğu iş yeri sahibi .... Firmasının kooperatif ortağı olmadığını,kendilerinin güvenlik hizmetinden sorumlu olmadığını,şlyerinin bulunduğu yerin Kat Mülkiyeti Kanununa göre yönetildiğini, bu sebeple 63.864,00 TL üzerinden iş bu menfi tespit davasını ikame etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ;.... sitesi, Bankalar caddesi, ... İş Merkezi No:25 F İç Kapı No: 16' da davalının işlettiği anlaşılan, .... isimli iş yerinde 16/03/2022 - 17/03/2022 tarihlerinde gerçekleştiği iddia olunan hırsızlık eylemi neticesinde davalının maddi hasarının oluşup oluşmadığı, 3 adet aracın anahtarının yenilenmesi işlemlerinin, araçların yedek anahtarlarına yönelik savcılık ifadeleri nazara alınarak gerek olup olmadığı, yapılan işlemlere yönelik tutarın kadri maruf olup olmadığı, kepenk kırılması ve sonrasında onarım işlemi sonrasında ki ödemenin kadri maruf olup olmadığı, iş yerinin kooperatif yönetimi planına göre, kat mülkiyeti kanuna göre mi yönetildiği, davalının davacı kooperatifin üyesi olup olmadığı, aidat ödeyip ödemediği, davacının güvenlik hizmeti verip vermediği, davalıya karşı hırsızlık konusunda sorumluluğu bulunup bulunmadığı, davalının hırsızlık olayında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, davacının menfi tespit talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmakla ;
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
Tapu kayıtları,güvenlik koruma planı,vaziyet planı,icra dosyası celp edilmiş,mahallinde keşfen yapılan inceleme neticesinde ;
25/10/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
a) Yukarıda gerekçeleri ile birlikte arz ve izah olunan nedenlerle; hırsızlık olayının meydana gelmesinde Davacı .... Çevresi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifin %100 ORANINDA KUSURLU OLDUĞU,b) Yukarıda gerekçeleri yukarıda arz ve izah olunduğu üzere, Davalı ...'ın KUSURUNUN OLMADIĞI,c) Davacı tarafın dava konusu döneme ait 2022 hesap yılı defterlerinin usulüne uygun olup, birbirini doğruladığı, kayıtları ile uyumlu tutulduğu, Davacı tarafın dava konusu döneme ait defterlerinin açılış ve kapanış Noter onaylarının zamanında yapıldığı, usulüne uygun tutulduğu, mevcut hali ile HMK 222 Madde ve 6102 s. TTK 64/3 Uyarınca davacı taraf defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,d) Davacı tarafın incelenen ticari defter ve belgelerine göre; “Davalı yan ile ilgili (Üye olmadığı) herhangi bir kayıt , borç/alacak ilişkisinin tespit edilmediği,e) Bahse konu hırsızlık olayı sebebiyle, davalı tarafça beyan edilen masraflardan toplam 29.750. TL harcama yapılmış olduğu, söz konusu olan toplam 29.750. TL bedelin dava tarihi itibariyle piyasa rayiçlerinde makul ve mantıklı olduğu, kadr-i maruf kabul edilebileceği kanaati ile rapor düzenlenmiştir.
Davacı kooperatif bünyesinde verilen güvenlik hizmetine yönelik,Özel Güvenlik İzin Belgesi ,Valilik Komisyon Kararı ,Sİtenin Güvenlik ve Koruma Planı Personel puantaj çizelgesi ,devriye kontrol kayıt çizelgesinin temini ile keşfen yapılan incelemede;davalının iş yerinin elektronik kepenk sistemi olduğu ,iş yerini önünü ve içerisini gören kameraların olduğu ,alarm sistemin ise hırsızlık olayından sonra takıldığı anlaşılmıştır. Site içerisinde ,Beyaz Tower 'da bulunan 121 adet iş yerinin ,ortak alan kameralarından davacı kooperatifin kendi bünyesinde görevli olan özel güvenlik görevlileri tarafından canlı takip edildikleri anlaşılmıştır.
Davalının iş yerinin kepenkli elektronik sistem olduğu,hırsızların iş yeri içerisine iş yeri kapısının kilit kısmının kesilerek ,kapı kilidinin kastırılarak açılması suretiyle girdikleri,kameraları etkisiz hale getirerek hırsızlığı gerçekleştirdikleri anlaşılmıştır.
16/03/2020 hırsızlık günü davalının elektronik kepengi kapattığı, kapıyı kilitlediği ,kamera sisteminin kurulu olduğu bu hali ile davalının özen yükümlülüğünü yerine getirmekle müterafik kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı,davalının da iş yerinin bulunduğu sanayi sitesinin güvenliğinin kendi bünyesinde çalıştıracağı güvenlik personelince sağlanması yönünde Valilik tarafından komisyon kararı alınmış ise de,olay günü eksik personel ile güvenlik hizmetinin sağlandığı ve yetersiz olduğu bu sebeple hırsızlık olayının fark edilmediği tam kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
Davacının sunduğu belgeler ve ticari defterleri incelenmekle yapılan emtia/zarar yönünden yapılan değerlendirmede ise ;dış asma kilit mekanizması kesilmesi sonrası alüminyum doğrama (kapı) ve kepengin kastırılarak açıldığı ancak değişim gerektirmeyecek şekilde hasara uğradığının değerlendirildiği,güçç kaynağının(kumanda beyni ile birlikte) değiştirildiği ,malzeme ve işçilik tutarı 7.000,00 TL 'nin kadri maruf olduğu,çalınan 3 araç için yedek anahtarı yapılması,iki aracın kapılarının gece vakti açılması işleri için ibraz edilen belge gibi 22.750,00 TL 'nin kadri marufunda olduğu, toplam davalının piyasa rayicine göre tespit ve ispat edilen zararının 29.750,00 TL olduğunun kabulü ile bu tutarı aşan ihtara ve takibe dayanak asıl alacak 50.000,00-TL den mahsubu ile bakiye 20.250,00-TL 'nin davalı tarafça ispatı yapılamadığından Davanın kısmen kabul-kısmen reddine,Bakırköy ... İcra Dairesi'nin .... esas sayılı icra takibine konu asıl alacak miktarı talebinin 50.000,00-TL olduğu görülmekle, 20.250,00-TL yönünden menfi tespit isteminin kabulü ile bu miktar kadar davacının borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,davacının ve davalının tazminat istemlerinin koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
2-Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibine konu asıl alacak miktarı talebinin 50.000,00-TL olduğu görülmekle, 20.250,00-TL yönünden menfi tespit isteminin kabulü ile bu miktar kadar davacının borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacının ve davalının tazminat istemlerinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.383,28-TL karar harcının daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 1.090,64-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 292,64-TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 80,70-TL başvurma harcı, 1.090,64- TL peşin harç olmak üzere toplam 1.171,34-TL'nin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça sarf edilen 12.925,15-TL yargılama giderinin kabul (% 40,50) red (% 59,50) oranına göre hesaplanan 5.234,69-TL'nin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,
9-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır