T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/695 Esas
KARAR NO: 2023/530
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09/08/2022
KARAR TARİHİ: 12/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket nezdinde nakliyat emtia abonman sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı .... Sanayi A.Ş. Tarafından ABD'de yerleşik dava dışı firmadan fatura muhteviyatı üç adet ölçümle aleti satın aldığını, söz konusu emtianın ABD-Türkiye taşımasının davalı şirketin üstlendiğini, emtianın taşınması için davalının New York ofisine teslim edildiğini akabinde Washington'a sevk edildiğini ve oradan .... uçağı ile Türkiye'ye sevkiyatının yapıldığını; ancak Türkiye'deki teslimat akabinde yapılan kontrollerinde satın alınan ..... numaralı fatura muhteviyatı iki adet emtianın eksik olduğunun tespit edildiği sonrasında yapılan araştırmadan netice alınamadığı ve hangi aşamada kaybolduğunun anlaşılamadığı, davalının kaybolma durumuna herhangi bir izahat getiremediği, müvekkili şirketin bu nedenle sigortalısına 30.06.2021 tarihinde 14.382,80 USD karşılığı 125.096,47 TL ödeme yaptığını; ödenen tazminatın davalıdan talep edilmesine rağmen davalının ödemediğini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibine borca ve ferilerine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptali ile %20'den az olmak üzere icra inkar tazminatı davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın esasın Montreal 1999 Konvansiyonunun uygulanması gerektiğini, davalının sigortalısının süresinde zayi durumunu derhal ve/veya 14 günlük süre içinde ihbar etmediği, davacının bu ihbara ilişkin herhangi bir delil ileri sürmediği ve dava ile talep hakkının düştüğünü, kayıp olduğu ileri sürülen iki emtianın daha sonra bulunduğunu ve davalının sigortalısına ve davacıya tesliminin teklif edildiğini, davacının sigortalısına ait emtianın ABD'deki acentede yanlış sevkiyat nedeniyle kaybolduğu, sonrasında acenteye iade edilmesi üzerine davacının sigortalısına teslimat teklifi yapıldığını ancak sigortadan ödeme aldığı gerekçesiyle bu teklifi reddettiğini, aynı şekilde davacı sigorta şirketine de teklif yapılmasına rağmen reddedildiğini, hasar halinde sovtaj indirimi gibi bu hususunda değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun taraflar arasındaki sözleşmeye göre kg başına 2 SDR ile sınırlı olduğunu, eşyanın 20,41 kg olduğunu, bu nedenle fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava, TTK'nın 1472. maddesi gereğince nakliyat sigortacısı tarafından fiili hava taşıyıcısı aleyhine, sigortalıya ödenen bedelin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf davalı aleyhine Küçükçekmece .... İcra Dairesinin .... E. Sayılı takip dosyası ile 125.096,47 TL asıl alacak 3.559,25 TL işlemiş faiz toplamı 128.655,72 TL üzerinden takip başlattığı ,davalının borcu olmadığı savı ile süresinde takibe ve icra dairesinin yetkisine itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde ve dava değeri 128.655,72 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ;
Davacı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi dosya arasında yer almaktadır.
Davacının sigortalısı .... Sanayi A.Ş. İle davalı arasında yapılan sözleşme uyarınca, davacının fiili ve akdi taşıyıcı olduğu ve taraflar arasındaki taşınan emtia konusunda uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmakla ;
Davalı ... davadışı sigotalı adına iki adet fatura karşılığı 3 adet makineye ilşkin ABD-TÜRKİYE havayolu nakliye taşıması yaptığı ,sigortalıya ait 1617417 numaralı fatura muhteviyatı iki adet emtianın (ölçüm aleti) eksik olduğu iddia edilmektedir.
Davacı sigortalısına 30/06/2021 tarihinde 14.382,80 USD karşılığı 125.096,47 TL ödeme yaptığına ilişkin belgeyi dosyaya sunmakla ;
Davalı süresinde hasar ihbarı yapılmadığı,emtiaların sehven ABD 'deki depoda kaybolan eşyaların bulunarak sigortalıya ve sigorta şirketine vermeyi teklif ettiklerini ,ancak davacı sigorta tarafından sigortalısına ödeme yapıldığı gerekçesi ile reddedildiğini davanın reddini istemiştir.
Davacı sigortacısı ile davalı arasındaki hava taşıması sözleşmesi kapsamında 11617417 numaralı fatura konusu 2 adet ölçüm aletinin taşıma esnasında kaybolup kaybolmadığı, davacı sigortalısının süresinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirip getirmediği,davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı,
Faturalar ,ekspertiz raporu ,konşimento ,poliçe ,ödeme ve ibra dekontları,navlun faturası,talep yazıları ve taraflar arasındaki talimat yazışmaları ve tüm dosya içeriği üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış olup;
21/03/2023 Tarihli Bilirkişi .... Raporunda;Dava konusu taşıma ilişkisinin karayolu havayolu ve karayolundan oluşan değişik tür araçlarla yapılan taşıma ilişkisi olduğu ve TTK m.902 vd hükümlerine tabi olduğu, ancak hasarın meydana geldiği taşıma türünün havayolu süreci başlamadan önceki karayolu taşıması sürecinde olduğunun anlaşılmasına göre davanın esasının CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu (TTK m.903; CMR m.1);Davalı şirketin navlun faturasına göre akdi taşıyıcı (TTK m.921) olmasına göre işbu davanın kendisine karşı yöneltilmesinin mümkün olduğu;
Davacının geçerli ve yürürlükte olan bir poliçe kapsamında sigortalısının uğradığı zararı tazminat olarak ödediği ve TTK m.1472 gereği ödeme miktarını gerçek zarar miktarına kadar rücuen tazmini amacıyla işbu davayı aşma yetkisi kazandığı; ayrıca ibraname ve temlikname alarak TBK m.183 gereği işbu davayı açmaya hak kazandığı;Dava dosyasındaki eksper raporunda belgelerine dayanarak beyan edilen tespite ve davalı şirketin emtianın bulunduğuna ilişkin mail ve beyanları emtianın taşıma süreci içinde kaybolduğunu açıkça gösterdiği; Dava dosyasında 07.05.2021-... tarih ve sayılı noter ihtarnamesinden başka davalı taşıyıcıya ihbar yapıldığına dair açık bir veri bulunmadığı, sadece eksper raporunda bu yönde beyanların olduğu; ancak emtianın kaybolmak suretiyle zayi olmasından dolayı teslimatının yapılmaması, yapılan kısmı teslimatında hava yük senedine uygun olması karşısında CMRm.29'un uygulanmasının mümkün olmadığı; ayrıca hava yük senedine uygun kısmi teslimat dolayısıyla taşıma sürecinde kaybolma durumunun alıcı tarafından tespitinin zorlaştığı ve Yargıtay uygulamasına göre kaybolmanın makul gerekçelerini sunamayan taşıyıcının pervasızca davranış kusurlu kabul edilmesi karşısında davalı şirketin CMR Konvansiyonu gereği sorumluluğu sınırlayan veya kaldıran hükümlere dayanamayacağının (CMR m.29) değerlendirildiği;Davalı şirketin, hem eşyanın taşıma sürecinde kaybolmak suretiyle zayi olması hem de hava yük senedini yanlış doldurması sebebiyle pervasızca davranış kusuruyla (CMR m.29) sınırsız olarak sorumlu olduğu, ancak mahkemenin aksi yönde takdirde bulunması halinde davacı sigortacının sigortalısına ödeme tarihindeki (30.06.2021) TCMB kurlarına göre sorumluluk sınırının 242,58 USD'ye karşılık geldiği; Eksper raporunda emtianın ticari faturası ve belgelerine göre yapılan tespite göre hasar miktarının 14.342,80 USD olduğu, bu hesaplamanın tarafımızca da yerinde olduğunun değerlendirildiği; davacının TL üzerinden takipte bulunmasına göre takip tarihi (08.06.2022) itibariyle TCMB kurlarına göre (1 USD 17,0925 TL) davacının ödendiği tazminatın TL olarak karşılığının (14.342,80x17,0925)-245.154,31 TL olduğu; ancak davacının 125.096,47 TL asıl alacak için takip başlatmasına göre taleple bağlılık ilkesi gereği bu miktarı için itirazın iptalinin Mahkemenin Takdirinde olduğunun değerlendirildiği;Sayın Mahkemenin takdirine göre karar verilmek üzere fiili ödeme tarihi (30.06.2021) ile takip tarihi (08.06.2022) arasında 125.096,47 TL için hesaplama yapıldığında toplam işlemiş faiz alacağının 19.091,78 TL olarak hesaplandığı, ancak davacının 3.559,25 TL işlemiş faiz talebinde bulunmasına göre taleple bağlılık ilkesi gereği takdir ve değerlendirmenin Mahkemede olduğunun değerlendirildiği;CMR m.20 gereği taşıma sürecinde kaybolduktan sonra buluna eşyanın alıcı tarafında reddedilmesi sebebiyle taşıyıcının tazminat yükümlülüğünde indirim yapılmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği;
Anılan rapor ve tüm dosya kapsamına göre davalının karma taşıma (hava-kara)edimi esnasında iki adet emtianın kaybolduğunun anlaşıldığı,iş bu durumun akdi ve fiili taşıyıcı davalının kabulünde olduğu iş bu sebeple davalının CMR Konvansiyonu gereğince kusurluluğunu ve de sorumluluğunu kaldıran ya da sınırlayan hükümlere dayanamayacağı, davacının ödediği bedel karşılığı TL bazında rücu talebi uyarınca taleple bağlı kalınarak 125.096,47 TL asıl alacak ve hesaplanan 3.559,25 TL işlemiş faiz talebi yerinde görülmekle davanın kabulüne ve İİK 67/2 uyarınca alacağın likit oluşu ve borçlunun itirazında haksız çıkması sebebiyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalı borçlunun Küçükçekmece .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
3-Hüküm altına alınan asıl alacak yönünden 128.655,72 TL üzerinden davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.778,47 TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 1.553,84 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.234,63 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 20.298,36 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 1.553,84 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı,11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.646,04 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.870,75 TL yargılama giderinin(bilirkişi,tebligat) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.600,00 TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin e-duruşma ile davalı vekilinin ise yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2023
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır