T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
ESAS NO: 2022/699 Esas
KARAR NO: 2023/905
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 11/08/2022
KARAR TARİHİ: 16/11/2023
YAZIM TARİHİ: 16/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili ... San. ve Tic. Ltd Şti hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E. Dosyasından takip başlattığını, müvekkili hakkında takibin kesinleştirilmiş olduğunu, dosyada plakalı aracın 23.09.2021 tarihinde dava dışı müteveffa ... isimli şahsın ölümüne sebebiyet vermesi ve sigorta şirketi tarafından müteveffanın varislerine ödenen bedelin rücuen tahsiline dair olduğunu, davalı taraf, Karayolları Trafik Kanununun 95. Maddesi hükmü ve Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları 4/C maddesi gereğince, sürücünün olay yerini terk etmesini gerekçe gösterdiğini, takip dayanakları arasında yer alan kaza tespit tutanağında sürücünün beyanının alındığı belirtilmiş olup, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. Nolu dosyadan sürücünün olay sonrası alınan 23.09.2021 tarihli ifadesinde, aracın teknik veya mekanik sorunlarından dolayı frenin tutmamasından dolayı kazanın gerçekleştiğinin ifade ettiğini, söz konusu beyan taraflarınca kabul edilmemekle birlikte, sürücü herhangi bir delil karartma ya da kimlik gizleme yollarına başvurmaksızın beyanda bulunduğunu, kazada bir kişinin vefat ettiği de göz önüne alındığında, sürücünün can güvenliği sebebine dayanarak karakola gitmesi, olay yerini terk ettiği anlamına gelmediğini, bu durum yukarıda yer aldığı üzere zorunlu hal kapsamında olduğunu, oysaki davalı ..., teminat dışı hallerin varlığını ispatlamakla yükümlü olmasına karşın, dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı ve diğer belgelerde bu yönde bir delil bulunmadığını, aksine gerek kaza tespit tutanağı gerekse de ifade tutanağı, olayın hemen ertesinde tutulduğundan davalının isnatları hukuki mesnetten yoksun olduğunu, menfi tespit davalarında arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmadığından arabulucuya başvurulmadığını, belirterek davalı aleyhine açtığımız menfi tespit davanın kabulü ile 334.483,89 TL takip çıkışlı Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığının tespitini, dava konusu bedelin tahsili halinde, müvekkilinin ileride telafisi imkânsız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan, yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar teminatsız ya da belirlenecek teminat karşılığında, icra takibinin müvekkili bakımından tedbiren durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu tarihe kadar icra edilen tüm hacizlerin fekkini, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamındaki haciz işlemlerinin ve takibin iptalini, takip haksız ve kötüniyetli olduğundan lehimize %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunu, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı, davaya konu kazada %100 kusurlu olması ve olay yerini terk etmiş olması sebebiyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, davacının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddi gerektiğni, fazlaya dair tüm dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla; davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddini, haksız davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Büyükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Büyükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, Türkiye Noterler Birliğinden sigortalı aracın tescil kaydı getirtilmiş, Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkezinden ölen adına herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, ... Sigorta A.Ş.'den rücu ödemesi sorulmuş, davacı tarafın bildirdiği tanıklar dinlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, davalının trafik kazası nedeniyle ölenini yakınlarına ödemiş olduğu destekten yoksun kalma tazminatı ile kazaya karışan araçta oluşan hasarın giderilmesi için ödenen tazminat ve ferilerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde davacının borçlu olmadığının saptanması, tarafların karşılıklı kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir.
Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konular, sigortalı olan davacının sigortacısına borçlu olup olmadığı, davalının ödediği hasar tutarlarının sigortalısı davacıya rücu edip edemeyeceği, hasar ödemesine konu olan trafik kazasında sigortacı davalının sigortalısı davacıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, tarafların birbirlerinden kötü niyet tazminat istemlerinin koşullarının oluşup oluşmadığı noklarındadır.
Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; borçlularının dosyamız davacısı ve dava dışı ..., alacaklısının dosyamız davalısı olduğu, icra takibinin 317.127,77-TL asıl alacak ve 17.356,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 334.483,89-TL alacağa ilişkin olduğu, icra takibinin sigortacının poliçe kapsamında ödediği hasar tutarlarının rücuen tahsili istemine dayandığı, borçluların süresinde itiraz etmediklerinden icra takibinin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının sigortalı, davalının ise zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.
Dosya arasında bulunan poliçeye bakıldığında; 25/02/2021 - 25/02/2022 tarihleri arasına ilişkin olduğu, ... plakalı aracın sigortalandığı görülmektedir.
Dosya arasına getirtilen tescil kaydına göre, ... plakalı aracın davacı şirkete ait görülmektedir.
23/09/2021 tarihinde davacıya ait, davalıya sigortalı ... plakalı araç dava dışı ... sevk ve idaresindeyken ... isimli kişinin ölümüne neden olduğundan ve dava dışı ... plakalı araca çarpması sonucunda zarar görene ve ölenin desteklerine poliçe kapsamında toplam 317.127,77-TL hasar ödemesi yaptığı dosyaya sunulan dekontlardan anlaşılmaktadır.
Davalı ..., kaza sonrası sigortalı araç sürücüsünün olay yeri terk nedenine dayalı olarak poliçe kapsamında ödediği tutarı sigortalısı olan davacıya rücu yoluyla icra takibine girişmiştir.
2918 sayılı Yasa'nın 95. maddesi uyarınca, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin yasa hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin yasa hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı başlıklı B.4. maddesinin
2. fıkrasının f bendine göre, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin yasa hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya neden olan sigortalıya rücu edebilir.
Yukarıda değinilen hükümler uyarınca, davalı ... şirketinin poliçe kapsamında zarar görene ve desteklere ödenen hasar tutarınının davacı sigortalıdan rücuen tahsilini, koşulları bulunması halinde isteyebilecektir.
Dosya arasına alınan ceza dosyasında dava dışı sürücü ...'in alınan ifadesinde kaza sonrası olayın etkisi ile şoka girdiğini yaya olarak olay yerini terk ettiğini ve polis merkezine gelerek teslim olduğunu beyan ettiği görülmektedir.
Tanıklar anlatımlarında dava dışı sürücünün kaza sonrası çarptığı kişinin akrabalarından korkarak olay yerini terk ettiğini duyduklarını beyan etmişlerdir.
Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında olay saatinin 00.27 olarak belirtildiği görülmektedir.
Dosya arasına UYAP aracılığıyla getirtilen ceza dosyasında yer alan kolluktan gelen fezleke yazısında suçun saatinin 00.20 olduğu, müracaat saatinin 01.00 olduğu, gözaltına alma kararında dava dışı sürücü ...'in saat 01.00'de yakalandığının tutanak altına alındığı, Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen talimatların tutanağa bağlandığı saatin 02.00 olduğu, saat 02.39'da alkol raporunun düzenlendiği görülmektedir.
Dosya kapsamından dava dışı sürücünün genel şartlarda belirtilen haller dışında bir nedenle olay yerini terk ettiği anlaşılmaktaysa da, dava dışı sürücünün dosya kapsamından gerekli sürücü belgesine sahip olduğu ve alkolsüz olduğu, olay yerini kimliğinin belirlenmesini engellemek için kaza yerinden ayrıldığı ve sürücü değişikliği yapıldığına ilişkin dosyada kanıt bulunmadığı gibi davalı tarafın bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı, dava dışı sürücünün olayın yarattığı şok ile olay yerini yaya olarak terk ederek kısa süre içerisinde polis merkezine gittiği, kaza tespit tutanağının düzenlendiği, olaya ilişkin beyanda bulunduğu, olay yerinden ayrılmasının zararın artmasına neden olduğunu gösterir bir kanıt da bulunmadığı, böylelikle olay saati ile polis merkezine gelerek teslim olduğu zaman aralığı göz önünde bulundurulduğunda olay yerini kısa süreli terk etmesinin tek başına hasarın teminat dışında kalmasını kabul etmek için yeterli olmadığı kanaatine varılmaktadır. Bu kabulden hareketle, olay yerini terk nedenine dayalı olarak davacı yönünden rücu koşulları oluşmadığından, davacının hasar ödemesi nedeniyle, davalıya borçlu bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne ilişkin, dosya kapsamından tarafların kötü niyetini gösterir bir kanıta da rastlanmadığından karşılıklı kötü niyet tazminatı istemlerinin reddi ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasından davalıya BORÇLU BULUNMADIĞININ SAPTANMASINA,
Davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
Davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
2-Alınması gereken 22.848,59-TL karar harcından daha önce yatırılan 5.712,15-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 17.136,44-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 5.712,15-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 146,50-TL posta ve davetiye gideri, 5,00-TL dosya sarf ücreti olmak üzere toplam 232,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 52.172,58-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/11/2023
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪