T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/789 Esas
KARAR NO: 2022/789
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı beyan edilen adresinde uzun yıllardır ... isimli şahıs firmasının sahibi olduğu, davacının, hafta sonunda işleri toparlamak için iş yerine gidip kasa evraklarını incelemek için kasayı açtıktan sonra ... Şubesine (....) ait çek karnesinin yerinde olmadığını farkettiği, davacının kasasında gerek şahıs firmasına ait gerekse şahsi çek karneleri bulunduğu, isteme konu çek karnesinin bir iki yaprağını imzalayarak şahsi ödemelerin çocuklarının yapması için kasaya bıraktığı, iptal istemine konu çek karnesinin üç yaprağını bu şekilde ödendiği, kaybolan ya da unutulduğu yerde çalınmak suretiyle kaybolan çek karnesinde iki yaprağı imzalı olmak üzere toplam yedi yaprak boş çek bulunduğu, çek karnesini kasada bulamayan davacı aynı iş yerinde birlikte çalıştığı iki çocuğunu arayıp çekleri sorduğunu, şehir dışında bulunan oğlunun davacının boş olarak ikisini imzalayıp kasaya bıraktığı o çek karnesini davacının bir borcunu ödemek için kasadan aldığını ve üzerini doldurarak, alacaklı kişiye verdiğini hatırladığını, ancak daha sonra nereye bıraktığını hatırlamadığını, İstanbul'a döndüğünde bir de evine bakacağını söylediğini, ancak .... isimli şahsın İstanbul'a gelip evinde çekleri aramasına karşın bulamadığını, bu nedenlerle ikisi imzalı olmak üzere toplam yedi adet boş çekin iptali ile davacının ... A.Ş. .... Mahallesi şubesinde bulunan hesap numarası 557 114-1 TL. Cari hesap; davacının şahsi hesabına ait olan ve nerede olduğu/kimin aldığı bilinmeyen ikisi imzalı olmak üzere toplam yedi adet çek yapraklarının seri numaraları ise sırasıyla ..,..,...,...,..,...,...,...,... olduğu istem konusu çekler, davacının iş yerinde ve evlerinde arandığını, ancak bulunamadığı, dava konusu çekler ya bir yerlerde unutulmak/düşmek suretiyle ya da bilinmeyen başka bir şekilde kaybolduğunu, kaybolan çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde davacının mağdur olacağı, bu nedene kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve davacının mağdur olmaması için öncelikle teminatsız, aksi takdirde mahkemece takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek; söz konusu çekler hakkında ödeme yasağı ve yasal ilanlar ile diğer prosedürlerin tamamlanmasından sonra çeklerin zayii iptaline karar verilmesini istemiştir.
Dava, kıymetli evrak iptali isteğine ilişkindir.
Bilindiği üzere; dava şartlarını düzenleyen HMK 114/e maddesi "davacının dava takip yetkisine sahip olmasını" bir dava şartı olarak ön görmüş bulunmaktadır. Dava takip yetkisi ise HMK 53/1. maddesinde "talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisi" olarak tanımlanmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 757 ve devamı maddelerine göre ve TTK'nın 651/2. maddesine göre kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahsın senedin iptalini isteyebileceği, zayi nedeniyle iptal davasını ancak son hamilin isteyebileceği, senedin keşidecisinin zayi sebebiyle iptal davası açamayacağı gerekçesiyle çek iptali davasını ancak çek hamili açabilir. Kanunumuzun düzenleme şekline göre keşideciye çek iptali davası açma hakkı tanınmamıştır. Davacının dava konusu çekleri keşideci olarak imzaladığı dava dilekçesinin içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu nedenle ve yukarıda açıklandığı üzere davacı dava konusu çeklerin hamili olmayıp keşidecisi olduğundan çek iptali talebi hakkında hüküm alabilme yetkisi yoktur. Bunun yanında kıymetli evrak niteliğinde olmayan boş çek yaprağının iptalinin istenilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.
Davacı vekili tarafından karar tarihinden sonra verilen 26/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile ...,.... nolu boş çeklerin iptali talep edilmiş ise de; söz konusu talebin dava dilekçesinin sonuç kısmında yer aldığı ve söz konusu çeklerin iptali talebi için de Mahkememizce boş çek yaprağının iptalinin istenilmesinde hukuki yarar bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hal böyle olunca, HMK 115/2. maddesi gereğince davanın dava şartının noksan bulunması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın dava şartı eksikliği nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi ve İİK 263. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.15/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır