T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/81 Esas
KARAR NO: 2022/688
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 26/01/2022
KARAR TARİHİ: 07/07/2022
YAZIM TARİHİ: 18/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalı olan davalı şirkete ait ... plakalı aracın 28/05/2021 tarihinde ... plakalı araç ile kazaya karıştığını, ... plakalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçerek kazaya sebebiyet verdiğini, kaza sonrasında araç sürücüsünün kaçtığını, kaçan sürücünün kazanın meydana gelişinde kusurlu olduğunu ve ... plakalı araçta meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucu ... plakalı araç sahibine ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin rücu alacağının doğduğunu beyanla öncelikle ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, rücuen tazminat alacağı olan 30.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 09/08/2021 tarihinden ve 7.692,00-TL'nin ödeme tarihi olan 10/09/2021 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait araçta yer alan sürücünün kırmızı ışıkta geçerek kazaya sebebiyet verdiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, sürücünün ışıklar yeşil iken geçtiğini kazadan habersiz olarak yoluna devam ettiğini, kaza yerinden kaçma gibi bir durumun bulunmadığını, ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait araca çarpmamak için manevra yaptığını, manevra esnasında aracın sol ön kısımları ile cadde üzerinde duraklama yapan ... plakalı aracın sol ön teker-çamurluk kısımlarına çarptığını, çarpmadan sonra da duramayarak ön ve alt kısımları ile orta refüje ve işaret levhasına çarptığını, daha sonra savrularak ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığını ve daha sonra kaldırıma çıkarak kaldırımda bulunan beton mantarlara çarparak durabildiğini, kaza tespit tutanağında da açık olduğu gibi kazaya sebebiyet veren kişinin müvekkili şirket aracını kullanan kişi olmadığını, ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kazaya sebebiyet verdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Yapılan yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığından ... plakalı aracın tescil kayıtları, sigortalı ... plakalı araca ait Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi, hasar dosyası ve dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı, ... sigorta A.Ş.'den zarar gören araca ilişkin hasar dosyası, ... Sigorta A.Ş'den .... numaralı hasar dosyası getirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, trafik kazası nedeniyle zarar görenlere yapılan ödeme tutarının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartlarındaki olay yerini terk nedenine dayanılarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda sigortacının, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız nedenler olup, rücu nedenlerinden herhangi birisinin bulunması duumunda sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından isteyebilir.
Çözümlenmesi gereken sorun ZMMS poliçesi bulunan dava konusu araç bakımından meydana gelen işbu trafik kazası neticesinde olay mahallinin terk edilmesinin tek başına poliçeyi teminat kapsamından çıkarıp çıkarmadığına ilişkindir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin yasaya veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat dışında tutulan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI" başlıklı B.4/f maddesinde düzenlenen "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.
Buna göre, "bedeni hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Bedeni hasara neden olan bir trafik kazası sonucu sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk nedeninin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal nedenine dayanması gerektiği açıktır.
ZMMS genel şartlarının B.4/f maddesi kapsamında, sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki nedenin bir arada bulunması gerekmektedir.
Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni hasar"ın doğmasıdır. Poliçe genel şartlarında maddenin kapsamı "bedeni hasar" ile sınırlandırılmış olup, düzenleyici, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazaları özellikle rücu kapsamına almamıştır. Kural, riskin gerçekleşmesi halinde zararın karşılanması olduğundan ve teminat dışı olan durumlar istisna olduklarından, maddi hasarlı trafik kazalarında, sigortalı sürücüsü tarafından olay yeri terkinin genişletici yorumla rücu kapsamına alınması olanaklı değildir.
Somut olayda ise bedeni hasar meydana gelmemiştir. Tarafların bu yönde bir iddia ve savunması da bulunmamaktadır.
ZMMS genel şartları B.4/f maddesi düzenlenirken zarar gören 3. kişilere yapılan ödemenin türü ve niteliği dikkate alınmamış, aksine "trafik kazası"nın türü esas alınmıştır. Davacı ... şirketinin dava dışı zarar görene maddi hasar nedeniyle ödeme yapmış olması sigortalısına rücu hakkını engellemeyecektir.
Rücu için gerekli olan ikinci neden ise, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk nedeninin ZMMS genel şartları B.4/f maddesi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir.
Somut olayda; sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk nedeninin ZMMS genel şartları B.4/f maddesi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk nedeninin yukarıda belirtilen zorunlu hallerden olmadığı anlaşılmış ise de; yine yukarıda belirtilen ve rücu koşullarından biri olan ZMMS genel şartlarının B.4/f maddesi kapsamında meydana gelen trafik kazasının bedeni hasara neden olmaması, kazanın maddi hasarlı olması, (KONYA BAM 3 HD 2022/68-240 E-K) davacının rücu hakkı veren başka bir nedene dayanmaması ve buna ilişkin dosyaya yansıyan bir kanıt da bulunmadığı anlaşılmakla, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terki nedeniyle davacı ... şirketinin, dava dışı zarar görene ödediği maddi hasar bedelini sigortalısına rücu hakkının bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 643,69-TL peşin harçtan indirilmesiyle geriye kalan 562,99-TL fazla harcın istem halinde davacıya geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 11,50-TL vekalet harcı ve 18,15-TL vekalet pulu olmak üzere toplam 29,65-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.653,80-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra davacı tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır