T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/971 Esas
KARAR NO: 2023/317
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/11/2022
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
YAZIM TARİHİ : 18/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... San. Ve Tic. A.Ş tarafından Almanya'da mukim ... firmasına bakır tel cinsi emtia satıldığını, söz konusu emtianın Almanya'da bulunan alıcısına nakliyesini davalı ... Taşımacılık'ın üstlendiğini, fiili taşımanın ise diğer davalı ... A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğini, söz konusu emtianın nakliyeyi gerçekleştiren aracın kaza yapması sonucu yükün hasar aldığını, bu hasar nedeniyle emtianın kullanımı mümkün olmadığından alıcısı tarafından iade edildiğini, nakliye esnasında meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına 2.860,00 Euro tazminat ödendiğini, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini amacıyla davalılar aleyhine Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçluların yetki itirazı üzerine dosyanın tefrik edilerek davalılardan ..... Nakliyat yönünden Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı dosyası ile diğer davalı .... Lojistik yönünden Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile davalılara ödeme emri gönderildiğini, her iki davalının da ödeme emrine itiraz ettiğini beyanla davalı ..... Uluslararası Taş. Hiz. Tic A.Ş'nin Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ..... E sayılı takip dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin devamına, davalı .... Tic. A.Ş.'nin Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin devamına, davalıların %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..... Uluslararası Taşımacılık Hizmetleri Tic. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımadan sigortalı yükte hasar meydana gelmiş olsa bile, hasarın meydana gelmesinde taşıyıcı- davalının kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, davalının taşıma yaptığı .... Plakalı aracın Almanya-Pasau 'da seyir halinde iken, ..... plaklı araç tam kusurlu olarak arkadan davalı aracı çarptığını, çarpma neticesinde hem araçta hem de araç yükünde hasar meydana geldiğini, kazanın bir başka aracın tam kusurlu bir şekilde arkadan çarpması sonucu meydana geldiğini, bu nedenle gerek CMR 17/2. Maddesinde yer alan " taşıyıcının önlenmesine olanak bulunmayan durumdan " kaynaklanması itibariyle, hem de TTK'nun 876. Maddesi hükmüne göre hasardan sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan teslim CMR'sindeki kayıtların örtüşmediğini, sigortalının hasarla ilgili yaptığı masrafların ve işçilik için 175,00-EURO talep ettiğini, bu doğrultuda hasarın 175,00-EURO harcama ile giderilebileceğinin kabul edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; CMR Konvansiyonu 32. Madde 1. Fıkrası ilk cümlesine göre CMR sözleşmesine göre yapılan taşımalardan doğan davaların bir yıl içinde açılması gerektiği belirtilerek zamanaşımı süresinin bir yıl olduğu, aynı maddenin 1/a bendine göre zamanaşımı süresinin, emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden itibaren işleyeceği düzenlendiğini, bu nedenle davanın zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirketin uluslararası nakliye ve araç kiralama şirketi olduğunu, ... plakalı çekici ve ... plakalı dorse aracını 02/10/2015 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile ..... Uluslararası Taşımacılıkhiz. Tic. A.Ş.’ye kiraladığını, uzun süreli araç kirasında “işleten sıfatı” kiracıya ait olduğundan kazada müvekkili şirketin işleten sıfatının bulunmadığını, işleten sıfatı bulunanın meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiğini beyan ederek yargılama sonunda davanın husumet ve zamanaşımı yönünden usulden ve esastan reddi ile mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı ve Gaziantep İcra Dairesinin .. Esas sayılı icra takip dosyaları UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ...bank A.Ş.'den davacı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödemeye ilişkin dekont getirtilmiş, taraflardan dava konusu taşıma işine ilişkin belgeler istenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, uluslararası karayolu taşıma işinde ortaya çıkan zarar nedeniyle nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortacı tarafından sigortalıya ödenen hasar tutarının taşımacılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Aynı takip talebi ile Küçükçekmece .... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibine takip borçlularının yetki itirazı üzerine, Büyükçekmece .... İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra takip dosyası ile yürütülen icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız davacısı olduğu, borçlusunun dosyamız davalısı .... Anonim Şirketi olduğu, 2.860,00-Avro asıl alacak ve 8,23-Avro işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.868,23-Avro alacak için ilamsız takip yapıldığı, davalının icra takibine 15/08/2022 tarihinde itiraz ettiği, Gaziantep İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takip dosyası ile yürütülen icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız davacısı olduğu, borçlusunun dosyamız davalısı ... Tic. A.Ş olduğu, 2.860,00-Avro asıl alacak ve 8,23-Avro işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.868,23-Avro alacak için ilamsız takip yapıldığı, davalının icra takibine 28/10/2021 tarihinde itiraz ettiği görülmekle, davacının davalılar tarafından icra takip dosyalarına ayrı ayrı yapılan itirazların iptalleri için süresinde dava açtığı anlaşılmıştır.
TBK'nin 99. maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir.
İİK'nin 58. maddesinin üçüncü fıkrasında ise; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Buna göre, alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu eksiklik kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında resen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12/05/1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K.sayılı kararı).
Davacı tarafından, davalılar aleyhine girişilen icra takip dosyaları incelendiğinde, hem takip talebinde hem de ödeme emirlerinde, davacının alacağını yabancı para cinsinden istediği, herhangi bir şekilde harca esas değer veya yabancı paranın Türk Lirası karşılığının gösterilmediği, yabancı paranın aynen tazmininin istendiği, TBK'nin 99. ve İİK'nın 58/3 maddeleri uyarınca icra takibinin usulsüz olduğu anlaşılmaktadır.
HMK'nin 114/1 maddesinde dava şartları sınırlı olarak sayıldıktan sonra anılan maddenin ikinci fıkrasında da "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü ile diğer kanunlardaki dava şartlarına ilişkin düzenlemelerin de dikkate alınması gerekliliğine vurgu yapılmıştır.
Sözü geçen Kanun'un 115. maddesi hükmü de "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde olup buna göre Mahkemenin dava şartı eksikliği durumunda yapacağı işlemler düzenlenmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından davalılar aleyhine sigortalısına ödediği tazminat alacağının tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, davacı alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmekte iken bu zorunluluğa uyulmadığı, buna göre davacı vekili tarafından yöntemine uygun başlatılmış bir icra takibinden söz edilemeyeceği, yöntemine uygun bir icra takibinin bulunması itirazın iptali davalarında özel dava şartı olduğundan davanın, HMK'nin 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca yöntemine uygun icra takibine ilişkin özel dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90-TL karar harcının peşin alınan 910,28-TL peşin harçtan indirilmesi ile geriye kalan 730,38-TL fazla harcın davacıya geri verilmesine,
3-Davacı tarafın yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına, ,
4-Arabuluculuk masrafı olan 3.200,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra davacıya geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... A.Ş.'nin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır