T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1144 Esas
KARAR NO : 2024/434
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/04/2021
KARAR TARİHİ : 21/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... ün babası ... e ait olan .... e 749.000 TL kumaş ticaretinden kaynaklı borcu bulunduğunu, bu borç karşılığında müvekkilinin, ...bank ... Sitesi 31/08/2018 tarihli ... seri nolu, 270.000 TL bedelli, ....bank .... şubesi .... seri nolu, 15/09/2018 tarihli, 209.000 TL bedelli, ...bank ... Sitesi ... seri nolu, 270.000 TL bedelli çekleri davalı ... ün babası ... e ait olan ... e teslim ettiğini, davalı ...’e olan 749.000 TL borcuna karşılık verilen çeklerden ...bank ... sitesi 31/08/2018 tarihli ... seri nolu 270.000TL bedelli çekin yazılmaması ve ticari itibarının sarsılmaması için müvekkilinin kendisine ait olan ... ilçesi ... Mah. ... mevki ... parsel C Blok Zemin 4 Nolu dükkanı davalı ...’e teminat olarak 03/09/2018 tarihinde verdiğini, Tapu verildikten 1 gün sonra müvekkilinin çeklerin kendisine iadesini beklerken çekin ... tarafından 04/09/2018 tarihinde yazıldığını ve ...’ün 04/09/2018 tarihinde avukata vekalet verdiğini ve bu yazılan çek ile ilgili İstanbul ...İcra müdürlüğü ... Esas numarası ile 04/09/2018 tarihinde ihtiyati haciz ile işleme başladığını, 07/09/2018 tarihinde dosyada hacizlerin yapıldığını, davalılar ile yapılan bu işlemden sonra karşılıklı görüşme sonucu 18/09/2018 tarihinde davalı ...’ün almış olduğu taşınmazın ... ve ....’ya satıldığını, tapu satış bedeli için davalılara ...., müvekkili ...’nın borcuna karşılık 133.000 USD Bedelli 31/05/2019 tarihli senet verdiğini, bu senede müvekkili ... nın kefil olarak imza attığını, senet tarihinde yani 30/05/2019 tarihinde tapuyu alan ... ve ..., ...’ün ... Bankası ... şubesi .... şube kodu ... nolu hesaba tapu bedeli olan parayı yatırdığını, bu paradan 48.000 USD.yi ... nın yatırdığını, ...’te aynı hesaba 66.500 USD tapu bedeli olarak para yatırdığını, ... bakiye 18.500 USD yi 15/06/2019 tarihinde elden davalılara verdiğini ve ... vermiş olduğu senedi geri aldığını, davalıların, müvekkil ...’dan kumaş bedeli için almış oldukları çekler karşılığında alacaklarını, tapunun satılması sonucu ...’dan ve ...’ten hesaba yatırılan para ile tahsil ettiklerini, davalıların kumaş borcu karşılığı, müvekkilinden almış olduğu çeklerden 30/09/2018 tarihli 270.000 TL bedelli çeki bankaya yatırarak ödediklerini, 15/9/2018 tarihli 209.000-TL bedelli çekin de bankadan ödendiğini, davalıların kumaş borcu için müvekkilinden aldıkları 31/08/2018 tarihli ve 270.000 Tl bedelli çeki, İstanbul ... İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile tapuyu teminat olarak almalarına rağmen haksız yere takibe koydukları gibi tapu bedeli ödendiği ve kumaş borcu bittiği halde davalıların haksız olarak müvekkilinden İstanbul ... İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosya alacağını 25/07/2019 tarihinde tekrar 296.930 TL olarak tahsil ettiklerini, bu tahsilattan sonra davalı ... vekili Av...., 25/07/2019 tarihinde haricen tahsil bildirim yazısı gönderdiğini, müvekkilinin bu yazıdan sonra icradan çekini aldığını ve dosyanın kapandığını, davalıların, müvekkilinden çek bedelini hem tapu satışı karşılığı aldığını hemde icradan tekrar tahsilat yaparak aldığını, bu nedenle icra dosya borcu olan ve davalıya tekrar ödenen 296.930 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadı için işbu müraacatın zorunlu olduğunu, müvekkili tarafından davalılara, İstanbul ... İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile fazla ödenen 296.930,00 TL’nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istridadına, % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce arabulucuya başvurma şartının yerine getirilmediğini, davacının yaptığı arabuluculuk başvurusu dosyası olan ... esas sayılı arabuluculuk tutanağına binaen Bakırköy .. .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyadan menfi tespit davası açıldığını, tek arabuluculuk tutanağıyla 2 ayrı dava açılmasının usulen kabul edilemeyeceğini, istirdat davası açma zamanaşımı süresinin, ödemeden itibaren 1senelik süre içerisinde gerçekleşmesi gerektiğini, davaya konu dayanak edinilen İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ... esassayılı dosyası için yapılan haricen tahsil bildiriminin 25/07/2019 tarihi olduğunu, dosyanın bu tarihte kapatıldığını, mahkememizde açılmış olan iş bu dava tarihinin 01/04/2021 olduğunu, süresinde açılmayan davanın doğrudan zamanaşımı sebebiyle usulden reddine karar verilmesini, davacının açmış olduğu istirdat davasının dayanağını oluşturan İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyanın alacaklısının ..., borçlularının ise ... ve ... olduğunu, takibe dayanak olan çekte ... TEKSTİL'in kaşe ve cirosunun da olmadığını, dolayısıyla bu davayla ilgilisi olmayan 3.kişi olan müvekkili ... Tekstil'in bir husumeti bulunmadığını, davanın sadece ...'e açılmış olması gerektiğini, ... Tekstil yönünden iş bu davanın husumet yokluğundan reddini karar verilmesini, esas yönünden ise davacı tarafın kötü niyetli olarak hareket ettiğini, davalı müvekkillerini zarara uğratmak amaçlı mesnetsiz ve dayanaksız şekilde açılan iş bu istirdat davasının esastan reddine, davacı taraf aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava 2004 Sayılı İİK 72/7.madde kapsamında açılmış istirdat talebine ilişkindir.
Davacı tarafça İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında; davacı aleyhine takibe dayanak çekler sebebiyle borcunu davalı tarafa daha önce ödemesine rağmen davalının kendisi hakkında tekrar takip başlattığı ve bu icra takibi tehdidi altında borcunu ikinci kez ödediği iddiası ile ödenen fazla bedelin istirdatı için iş bu dava açılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 08/07/2021 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile davanın Davalı ... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden hak düşürücü süre sebebiyle ve davada pasif taraf ehliyeti olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davalı ... yönünden ise davanın hak düşürücü süre sebebiyle reddine karar verilmiş, Mahkememiz ilamının İstinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 17/11/2021 tarih, ... esas ve .... karar sayılı ilamı ile; Davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş bu kerre kararın temyizi üzerine Yargıtay ....HD'nin ... E.- .... K. Sayılı ve 03.10.2023 tarihli ilamı ile " ...İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince, 2004 sayılı Kanun'un 72 inci maddesinin yedinci fıkrasında öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin 25.07.2019 tarihi itibariyle başladığı ve davanın bu tarihten itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra 01.04.2021 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de Yargıtay (kapatılan) .... Hukuk Dairesinin 20.11.2019 tarihli, ... E., ... K. ve 24.04.2017 tarihli, ... E., ... K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere icra dosyasındaki borç, tahsil harcı da dahil olmak üzere tüm ferileriyle birlikte tamamen kapatılmadığı sürece anılan Yasa hükmüyle öngörülen hak düşürücü süre işlemeye başlamaz. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının anılan dilekçesinden sonra senedi icra dosyasından aldıklarını beyan etmiş ise de bu işlemin hangi tarihte gerçekleştiğini belirtmemiş, iddiasını tesvik eder herhangi bir belge de sunmamıştır. Keza dosya arasında bir sureti bulunan icra takip dosyasından da, davalı vekilinin anılan beyanından sonra davacı borçlu tarafından tahsil harcının yatırılıp yatırılıp yatırılmadığı ve dolasıyla dosyanın infazen işlemden kaldırılıp kaldırılmadığı anlaşılamamaktadır. Bu itibarla, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince, davaya konu icra takibine konu borcun tüm ferileriyle birlikte kapatılıp kapatılmadığı tespit edilip, kapatılmadıysa 2004 sayılı Kanun'un 72 inci maddesinin yedinci fıkrasında öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin işleme başlamayacağı, kapatılmış olması halinde ise anılan Yasa hükmünde öngörülen hak düşürücü sürenin kapatılma tarihi itibariyle başlayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamından sonra yargılamaya devam olunmuştur.
İstanbul .... İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılarak infazen kapatılma tarihi ve çekin iade edilme tarihleri sorulmuş olup verilen cevabi yanıtta takibe konu çek aslının Davacıya 22.09.2019 tarihinde iade edildiği, dosyanın 23.09.2019 tarihinde kapatıldığı, tahsil harcının 27.09.2019 tarihinde ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya ve yargıtay bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde, İİK'nın 72/7. maddesi uyarınca; ''Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir,'' düzenlemesi mevcut olup, eldeki davanın istirdat davası olduğu hem istinaf hem de yargıtay ilamındaki tespitlerle sabittir.
Davanın istirdat davası niteliği göz önünde tutularak öncelikle İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra takip dosyasının alacaklısının ..., borçlularının ... ve ... olduğu, borçlular aleyhine kambiyo senedine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, icra takip dosyasında davalı ... Tekstil Kuyumculuk ve İnşaat San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklı olarak yer almadığı ve bu nedenle istirdat davasının tarafı olamayacağı ve pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmadığından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı ... yönünden ise her ne kadar davacı tarafça Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında aynı konuda dava açtıklarını ve arabuluculuk dava şartı sebebiyle davanın reddine karar verildiğini ve bu dava tarihinin 1 yıllık süreyi kestiğini iddia etmiş ise de; 2004 Sayılı İİK'nun 72/7 maddesinde düzenlenen 1 yıllık sürenin zamanaşımı süresi olmayıp, hak düşürücü süre olduğu ve zamanaşımını kesen ve durduran sürelerin hak düşürücü süreyi kesmediği ve durdurmadığı, bu sebeple Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasının dava tarihinin 1yıllık hak düşürücü süreyi kesmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca İstanbul ... İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından verilen cevabi yanıt ile Yargıtay bozma ilamındaki kıstaslar birlikte dikkate alındığında takibe konu çek aslının Davacıya 22.09.2019 tarihinde iade edildiği, dosyanın 23.09.2019 tarihinde kapatıldığı, tahsil harcının 27.09.2019 tarihinde ödenmiş olmasına rağmen eldeki davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçirildikten sonra 01/04/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır Buna göre Davalı ... gül hakkında açılan davanın da hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-Davalı ...nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
B-Davalı ... hakkında açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60- TL harcın 5.070,83 peşin harçtan mahsubu ile fazla kalan 4.643,23-TL bakiye harcın davacıya iadesine,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı ... davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
-Kullanılmayan gider avansın 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/05/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪