T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D K A R A R
ESAS NO : 2023/261 Esas
KARAR NO : 2024/327
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 19/03/2023
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekilinin dava dilekçesinde; Müvekkili Şirket ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., yaklaşık 37 yıldır otomotiv, yapı-inşaat, çelik kapı, mobilya ve parke üretim ve ticareti gibi çeşitli sektörlerde faaliyet göstermekte olduğunu sektörün önde gelen firmalarından olduğunu, bu doğrultuda müşterilerinden almış olduğu ve müvekkili firmanın yetkilisi tarafından cirolanan ; müvekkilinin hamili, .... Bankası ... Mahallesi şubesi (Şube Kodu : ...) nezdinde ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (MERSİS No : ....) adına kayıtlı .... IBAN numaralı hesaba bağlı ve yine ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin keşidecisi olduğu ... Seri Numaralı, Keşide Yeri İstanbul, 55.000-TL bedelli, 30.7.2023 keşide (vade) tarihli çek, müvekkili şirket yetkilisi ....'in, iş sebebiyle Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Üsküp şehrinde bulunduğu esnada aracının arka sağ kelebek camı kırılmak suretiyle çalındığını, söz konusu hırsızlık olayına ilişkin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti yetkili merciilerine suç duyurusunda bulunulduğunu ilgili suç duyurusu dilekçe eklerinde yer aldığını, söz konusu çekin müşteriden tahsilatın yapılabilmesi ve bankaya söz konusu çek yaprağının kaybolduğunun ispatı doğrultusunda hukuki yararımız olduğundan iptalini istediklerini, davacı Şirket'in adresi ... Mah. ... Sk. .... No:25/3 K.Çekmece/İST. olduğundan ve Asliye Ticaret Mahkemesi görevli bulunduğundan davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerince görülmesi gerektiğini, davaya konu çekin vadesinin 30.07.2023 tarihli olması ve kötüniyetli kişilerce bulunması durumunda çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek amacıyla müvekkilinin ve çeki keşide edenin, müşterilerinin ve/veya 3. kişilerin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için iş bu davanın açıldığını, başvuru konusu kayıp 55.000-TL bedelli çek hakkında, dilekçe eklerinde sunulan suç duyurusu da dikkate alınarak öncelikle teminatsız biçimde, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde uygun bir teminat öngörülerek ödemeden men yasağı yönünde tedbir kararı verilmesini, kararın bir örneğinin gecikmeksizin bankaya ve diğer ilgililere iletilmesini, ... Bankası ... şubesi (Şube Kodu : ....) nezdinde .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (MERSİS No : ...) adına kayıtlı ... IBAN numaralı hesaba bağlı ve yine ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin keşidecisi olduğu ... Seri Numaralı, Keşide Yeri İstanbul, 55.000-TL bedelli, 30.7.2023 keşide (vade) tarihli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava et miştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
TTK'nin 818/1-s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757. vd maddelerine göre elden çıkan çekin iptali istenebilecektir.
Kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, TTK'nin 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın kaybolduğu veya kaybolduğunun öğrenildiği anda senet üzerinde hak sahibi olan kişiye, yani hamile aittir. TTK'nin 652. maddesine göre ise, kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin kaybolması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteme olanağı tanınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; talep, kaybolan çekin iptaline ilişkindir.
Mahkememiz tensip tutanağı ile, TTK'ye göre ticaret sicil gazetesinde birer hafta arayla 3 kez kayıp ilanı yaptırılmış, ticaret sicil gazetesinde istem konusu çeklere ilişkin 31/03/... tarihli ... sayılı, 10/04/...23 tarihli ... sayılı, 18/04/... tarihli .... sayılı ilanların yapılmış olduğu, çekin düzenlenme tarihinden itibaren beklenen yasal 3 aylık süre içerisinde ibraz edilmediği ve ... bankası Genel Müdürlüğü'nün 11/12/2023 tarihli yazı yanıtına göre istem konusu çekin bankaya da ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen çekin istemde bulunan elinde iken zayi olduğu kanaatine varıldığından, çekin iptali isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile;
BANKA VE ŞUBESİ : ... Bankası .... Şubesi
KEŞİDECİSİ : ... San. ve Tic. Ltd. Şti.
ÇEK NO : ...
KEŞİDE TARİHİ : 30/07/2023
MEBLAĞ : 55.000,00 TL çekinin zayi nedeniyle İPTALİNE,
Ödeme yasağı konulduğundan karar kesinleştiğinde yatırılan teminatın talep halinde iadesine,
İhtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştikten sonra ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığına ilişkin bankaya yazı yazılmasına, masrafın gider avansından karşılanmasına,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harcın alınması ile eksik kalan bakiye 247,7-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine müteakip bakiye gider avansının derhal ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı tarafça yatırılan teminatın karar kesinleştikten 1 ay sonra tazminat davası açılmadığı ve talep edildiği takdirde HMK.392(2) gereğince teminatın davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) ilgili vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır