T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/273 Esas
KARAR NO: 2023/633
DAVA: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ: 25/07/2022
KARAR TARİHİ: 13/07/2023
YAZIM TARİHİ: 20/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde özetle; bir kısım teminat mektubunun tehiri icra kararı alabilmek için icra müdürlüklerine teslim edildiğini, icra takibine konu ilamların kesinleştiğini, teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi için icra borcunun nakit yatırılarak iade alındığını, alınan teminat mektuplarının müvekkillerinin murisi ...' e teslim edildiğini, murisin 24/12/2021 tarihinde vefat ettiğini, bu nedenle teminat mektuplarının bulunamadığını ve bankanın her ay komisyon kestiğini, icra dosyalarının infazlarının yapıldığından teminat mektubuna konu riskin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığından bankanın icra müdürlüğü tarafından düzenlenmiş bir ibraname istediğini, icra müdürlüğünün bu talebi yerine getiremediğini, bu sebeple müvekkillerinin haksız olarak her ay komisyon ödemeleri bakımından ... Bankası A.Ş' ye ait Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün 11 ayrı dosyasına sunulan 10/06/2019 tarihli 11 ayrı teminat mektuplarının iptaline ve bankanın komisyon talebinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; teminat mektubuyla riski üstlenen müvekkilinin riskin doğması halinde ödemeyi garanti ettiğini, sorumluluktan kurtulabilmesi için teminat mektubunun bankaya iade edilmesi veya muhatap tarafından bankanın ibra edilmesi gerektiğini, aksi halde müvekkili bankanın tazmin yükümlülüğünün devam edeceğini, davanın müvekkiline değil temel ilişkideki teminat mektubu lehtarına karşı açılması gerektiğini, müvekkilinin ilgili olayda husumetinin bulunmadığını savunarak davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini mahkememizden talep etmiştir.
Mahkememizce, yapılan yargılamada; banka teminat mektupları üçüncü kişinin fiilini taahhüt mahiyetinde bulunduğundan ve zamanaşımı süresinde bankaya başvurulması halinde bankanın teminat mektubu bedelini tazmin etmesi söz konusu olacağından teminat mektubunun iptali veya hükümsüzlüğü davasının muhataba karşı açılması gerektiği, davacıların teminat mektuplarından dolayı sorumlu olmamaları için, muhatabı tarafından iptali veya geri verilmesi, muhatabın teminat mektuplarından dolayı bankayı ibra etmesi veya teminat mektuplarının iptalleriyle ilgili olarak kesinleşmiş mahkeme kararı sunması gerektiği, mektup muhatabının bulunmadığı bir davada teminat mektuplarının hükümsüzlüğü ve iptali isteminin dinlenebilmesi olanaklı olmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 13/03/2023 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, davalı banka tarafından düzenlenmiş davacılar mirasbırakanının icra dosyalarındaki borcunu teminen verilen banka teminat mektuplarının icra dosyalarındaki borçların ödenmesi nedeniyle banka açısından risk kalmadığından hükümsüzlüklerinin saptanması ve iptalleri istemlerine ilişkindir.
Davacılar vekili tarafından, dava konusu teminat mektuplarının tehiri icra kararı almak için Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı, ... Esas sayılı dosyaları için İcra Dairesine teslim edildiğini, icra takibi konusu ilamların istinaf incelemesinde kesinleştiklerini, bunun üzerine teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi için icra borçlarının nakit olarak yatırıldığını ve teminat mektuplarının iade alındığını, alınan teminat mektuplarının mirasbırakana teslim edildiğini, mirasbırakanın 24/12/2021 tarihinde vefat ettiğini, mirasbırakan vefat ettiği için teminat mektuplarının bulunamadığını, bankanın her ay komisyon kestiğini, icra dosyaları infaz edildiğinden teminat mektubuna konu riskin gerçekleşme olasılığı olmadığını, bankanın icra müdürlüğü tarafından düzenlenmiş bir ibraname istediğini, icra müdürlüğü ile yapılan görüşmede resmi yazışma tipleri arasında olmadığından ibraname düzenlenmeyeceğinin belirtildiğini, bankanın ibraname dışında bir evrakı kabul etmediğini, haksız olarak her ay komisyon ödendiğini iddia ederek dava konusu banka teminat mektuplarının iptalini istemiştir.
Davacılar mirsabırakanının aleyhine Bakırköy .... İcra Dairesinde başlatılan icra takip dosyalarına karşılık verilen dava konusu teminat mektuplarının, söz konusu icra dosyalarındaki borçların ödenmesi üzerine borçlu mirasbırakanın vekiline verildiği, dosya arasına alınan yazı yanıtlarından anlaşılmaktadır.
Niteliği gereği teminat mektubu hangi somut olaya ilişkin ve neyin teminatı olarak verilmiş ise, ancak o nedenden kaynaklanan riskin gerçekleşmesi durumunda paraya çevrilebilecektir. Teminat mektuplarında muhatap dışında biri tazmin talebinde bulunamayacağından, muhatabın riskin kalmadığını bankaya bildirmesi halinde, mektup ibraz edilmese dahi, gayrinakdi riskin sona ereceği kabul edilmekle beraber, bankalar fiziki mektubu teslim almadan, komisyon tahsilatına devam etmektedir. Böyle durumlarda teminat mektubuna konu riskin sona erdiğinin tespit ettirilmesi gerekmektedir.
Dava konusu teminat mektuplarının, mirasbırakana karşı başlatılan Bakırköy .... İcra Dairesinin icra takip dosyalarına tehiri icra kararı almak için verilmiş, mirasbırakan tarafından icra takip dosyalarındaki borçların ödendiği gelen yazı yanıtlarından anlaşılmıştır.
Dava konusu teminat mektuplarının mirasbırakan uhdesinde bulunduğu ve teminatı olarak verildiği icra takip dosyalarındaki borçların ödenmesi nedeniyle paraya çevrilmesi riskinin kalmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın kabulüyle davalı banka açısından teminat mektuplarının paraya çevrilme risklerinin kalmadığı kanaatiyle ayrı ayrı hükümsüzlüklerinin tespiti ile iptallerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 37.921,11-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 36.464,79-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 38.248,65-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
- Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 18.126,66-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 25.160,45-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli .... referans nolu 22.159,47-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
- Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 25.617,83-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere .... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans rolu 20.526,60-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 18.863,89-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli ... referans nolu 37.371,05-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
-Bakırköy ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak verilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli
... referans nolu 38.748,04-TL tutarlı kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün saptanması ile iptaline,
2-Alınması gereken 21.805,13-TL karar harcından peşin alınan 5.451,46-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 16.353,67-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan toplam 5.451,46-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 171,00-TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 251,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 47.689,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacılar yatırılan ve kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra davacı tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma ile), davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır