T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/402 Esas
KARAR NO : 2024/568
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/04/2023
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olduğu şirketin hamili bulunduğu, ...... bank ...... Şubesinde bulunan hesaptan ....... tarafından keşide edilen; ...... çek seri numaralı, 30.09.2023 tarihli, 40.000 TL bedelli çek, ...... bank ..... Şubesinde bulunan hesaptan ....... tarafından keşide edilen; ..... çek seri numaralı, 30/11/2023 tarihli, 70.000 TL bedelli çek, ..... bank ..... Şubesinde bulunan hesaptan ....... tarafından keşide edilen; ..... çek seri numaralı, 30/12/2023 tarihli, 40.000 TL bedelli çek, ...... bank ..... Şubesinde bulunan hesaptan ....... tarafından keşide edilen; ...... çek seri numaralı, 31/08/2023 tarihli, 60.000 TL bedelli çek ile, müvekkilinin şirket yetkilisi ...... 'nun hamili bulunduğunu, ..... tarafından keşide edilen, 30.03.2022 düzenleme tarihli, 5.000 Amerikan Doları (USD) bedelli, 16.11.2023 ödeme tarihli senet 15.04.2023 tarihinde çalındığını, müvekkili olduğu şirket yetkilisi .......'nun ..... Polis Merkezi Amirliği'nde vermiş olduğu ifadesinden anlaşıldığı üzere, müvekkili olduğu şirket adresinde 15.04.2023 günü 02.46 sularında hırsızlık olayı vuku bulmuş olduğu ve müvekkiline ait kasa ile işbu kasa içerisinde bulunan bilgileri yer alan senet ve çekler hırsızlar tarafından çalındığını, dosyaya taraflarınca sunulan keşideciler ile müvekkili olduğu şirket arasındaki cari hesap dökümleri, taraflar arasında ticari bir ilişki olduğunu, dosyaya sunulu ilgili senet ve çeklerin görüntüsü ile diğer deliller doğrultusunda, taraflarınca iptali istenen çeklerin müvekkili olduğu şirket lehine, senedin müvekkili lehine keşide edildiği açık bir şekilde ortada olduğunu, Mahkeme tarafından dosyaya sunulan deliller incelendiğinde ödeme yasağı konulması için yaklaşık ispat şartlarının oluştuğunu, bilgileri yer alan senet ve çeklerin çalınmasından ötürü tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durum müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, senet ve çek bedelinin meşru olmayan hamiller tarafından talep edilmesini önlemek bakımından ve dolayısıyla müvekkillerinin hak kaybına uğramasının önüne geçebilmek adına ödeme yasağı konulması ile senet ve çeklerin iptaline karar verilmesi için işbu davanın açıldığını belirterek müvekkillerinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından kaybolan senet ve çeklerin iptaline ve bankaca ödeme yapılmaması için ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
TTK'nin 818/1-s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757. vd maddelerine göre elden çıkan çekin iptali istenebilecektir.
Kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, TTK'nin 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın kaybolduğu veya kaybolduğunun öğrenildiği anda senet üzerinde hak sahibi olan kişiye, yani hamile aittir. TTK'nin 652. maddesine göre ise, kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin kaybolması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteme olanağı tanınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; talep, kaybolan çekler ve senedin iptaline ilişkindir.
Mahkememiz tensip tutanağı ile, TTK'ye göre ticaret sicil gazetesinde birer hafta arayla 3 kez kayıp ilanı yaptırılmış, ticaret sicil gazetesinde istem konusu çeklere ve senetlere ilişkin 11/05/2023 tarihli 10829 sayılı, 22/05/2023 tarihli ...... sayılı, 30/05/2023 tarihli ...... sayılı ilanların yapılmış olduğu, çeklerin 2 tanesi hariç düzenlenme tarihinden itibaren beklenen yasal 3 aylık süre içerisinde ibraz edilmediği ve ...... bak Genel Müdürlüğü'nün ve ..... bank'ın yazı yanıtlarına göre istem konusu çeklerin bankaya da ibraz edilmediği anlaşılmış fakat ..... bank'a ait ..... seri numaralı 60.000,00-TL bedelli ve ..... bank'a ait ...... seri numaralı 40.000,00-TL bedelli çekler yönünden ibraz gerçekleştiği ve ..... bank'a ait ..... seri numaralı 40.000,00-TL bedelli çek için davaya müdahale talep edilmiş olduğu, ayrıca bu çekler yönünden verilen süre içerisinde istirdat davalarının açıldığı anlaşılmış olmakla söz konusu çekler yönünden çekin kimin elinde bulunduğu sabit olup istirdat davası açılmış olduğundan davanın konusuz kalması nedeniyle bu çekler için karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, ayrıca ibraz edilmeyen çekler ve senet yönünden ise tüm dosya kapsamına göre, istemde bulunan elinde iken zayi olduğu kanaatine varıldığından, bu çekler ve senedin iptali isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
A-Davaya konu ..... BANK'a ait ..... seri numaralı 60.000,00-TL bedelli ve ...... bank'a ait ..... seri numaralı 40.000,00-TL bedelli çek yönünden dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B-Diğer 2 çek ve 1 senet yönünden açılan davanın kabulü ile;
BANKA VE ŞUBESİ : ...... bank ..... Şubesi
KEŞİDECİSİ : .......
ÇEK NO : .......
KEŞİDE TARİHİ : 30/11/2023
MEBLAĞ : 70.000,00 TL
BANKA VE ŞUBESİ : ..... bank ....... Şubesi
KEŞİDECİSİ : .......
ÇEK NO : .......
KEŞİDE TARİHİ : 30/12/2023
MEBLAĞ : 40.000,00 TL
DÜZENLEME TARİHİ: 30/03/2022
ÖDEME TARİHİ :16/11/2023
MEBLAĞ : 5.000,00 USD senet ve çeklerin zayi nedeniyle iptaline,
Ödeme yasağı konulduğundan karar kesinleştiğinde yatırılan teminatın talep halinde iadesine,
İhtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştikten sonra ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığına ilişkin bankaya yazı yazılmasına, masrafın gider avansından karşılanmasına,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar harcının peşin alınan 5.241,09-TL peşin harçtan indirilmesi ile geriye kalan 4.813,49-TL fazla harcın davacılara geri verilmesine,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine müteakip bakiye gider avansının derhal ilgili tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip......
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim .......
☪ e-imzalıdır. ☪