T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/466 Esas
KARAR NO: 2023/426
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 23/08/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
YAZIM TARİHİ: 11/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı .... Yapı Kooperatifinin kuruluşundan beri üyesi olduğu, kooperatif üyeliğinden doğan vecibelerini aksatmadan yerine getirdiği, kooperatif üyelerinden bir kısmı kooperatif ödemelerini hiç yerine getirmediği, kooperatif üyelerinin ödemeleri ve ihtiyaç fazlası olan dairelerin üçüncü kişilere satış vaadi sözleşmesi ile satılması ile toplanan paralarla Üsküdar, .... Mahallesi, ... Ada ... Parsel sayılı taşınmaz satın alındığı ancak bu taşınmazın tapusunun 1993 yılında iptal edilerek Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, kooperatif tüzel kişiliği tarafından tapusu iptal edilen taşınmaz üzerinde toplam 11 adet blok üzerine 392 adet daire yapılması planlandığı, halen 220 adet dairenin inşaatı tamamlanmadığı, 172 adet dairenin de beton temelleri atılmış şekilde bırakıldığı, kooperatifin, 2B yasası ile arsasını Maliye Hazinesinden bedelsiz olarak geri aldığı, müvekkili ile aralarında bulunduğu kooperatif üyelerine aidatlarını düzenli olarak ödedikleri ve kooperatife borçlarının olmaması sebebiyle kooperatifin inşa ettiği konutlardan bir adedinin tahsis edildiği ve kendilerine teslim edildiği, müvekkilinin kooperatifin emanet usulü yaptırdığı dairelerden A 2 Blok A 21 nolu dairenin kendisine verildiği, kooperatif yönetim kurulu 12/11/2018 tarihinde müvekkili hakkında ortaklıktan ihraç kararı alındığı, bu kararın 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16. maddesine göre 10 gün içinde notere tevdi edilmesi gerekirken edilmediği, iki sene dörte ay sonra notere verildiği, ihraç kararının taraflarına 15/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, karada müvekkilinin 10 yıldan fazla süredir genel kurula katılmadığının ve aidat ödenmediğinin belirtildiği, ancak kooperatif tarafından genel kurula çağrılmadığını, borcun ödenmesi için ihtarname gönderilmediğini, kaldı ki kooperatife borcunun bulunmadığını, ihraç kararının kanuna ve sözleşmeye aykırı olduğunu, ihraç kararının iptaline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ticaret sicil kayıtlarında merkezinin Gaziosmanpaşa olduğu, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, davacının üye olarak 10 yılı aşkın süredir aidat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği, kooperatife olan borçlarını ödemediği ve genel kurullara katılmadığı, kooperatifle fiili ve hukuki bağını koparmadığı, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...Karar sayılı kararında; davanın kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkin olduğu, HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca, yetkinin kesin olduğu durumlarda mahkemenin yetkili olmasının dava şartı olduğunu, HMK'nin 14/2 maddesi uyarınca, özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunu, uyuşmazlıkta davacı kooperatif üyesi tarafından üyelik ilişkisinden kaynaklı olarak davalı kooperatife dava açıldığını, davalı kooperatifi'n merkezinin Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu, bu nedenle davaya bakma yetkisinin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde olduğundan bahisle dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce yapılan incelemede; davanın, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
HMK'nin 14/2 maddesi uyarınca özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu hüküm uyarınca kooperatif üyesi davacının davalı kooperatife veya kooperatif üyelerine karşı açacağı davalarda kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkeme kesin yetkilidir.
HMK'nin dava şartlarını düzenleyen 114/1-ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükmü, aynı yasanın dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1 maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2 maddesindeki "Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri göz önüne alındığında, işbu davada HMK'nin 114/1-ç maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı bulunduğu ve bu noksanlığın da giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere davalı Kooperatifin merkezinin Gaziosmanpaşa İlçesi olması, Gaziosmanpaşa İlçesi'nin de İstanbul Adliyesi yargı çevresi içerisinde olması nedeniyle Mahkememiz işbu yargılamada yetkili olmadığından Mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nin 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
Yetkili mahkemenin İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
2-Karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,
4-HMK'nın 20/1. maddesi gereğince süresinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılması yönünde karar verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.
11/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır