T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/615 Esas
KARAR NO : 2024/331
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/01/2022
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Tic. Ltd. Şti. ünvanlı firmanın ortağı ve hakim hissedarı olduğunu, davalının ise ... Tic. Ltd. Şti ünvanlı firmanın ortağı ve hakim hissedarı olduğunu, müvekkilinin şirketinin ... Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi İnşaatının sahne mekaniği, konferans ve seminer salonları işleri, elektrik-elektronik işleri ve mekanik işlerinin yapımı için işvereni olan ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. firması ile sözleşme aşamasında iken, davalının müvekkilini arayarak firması için elinde iş/proje bulunup bulunmadığını sorduğunu, bunun üzerine müvekkilinin bu projeden bahsederek "elektrik işlerini" kendisine verebileceğini belirttiğini, davalının kabul etmesi üzerine müvekkilinin bu projeden almış bulunduğu elektrik işlerini davalının şirketine verdiğini, müvekkilinin kendi yapacağı 3 kalem işin proje teminat bedeli olarak alt yüklenici .... firmasına, sahibi bulunduğu "..." firmasının 400.000,00-TL'lik çekini verdiğini, davalının ise kendi yapacağı işlerin proje teminatı olarak, firmasının çek karnesi olmadığı için 150.000,00-TL nakit parayı yükleniciye ulaştırmak üzere müvekkiline havale ettiğini, müvekkilinin de bu meblağı yüklenici Sözsan Şti’ne havale ettiğini, müvekkilinin ayrıca müteahhidin yakıt alımı, işçilik ödemeleri ve benzer ödemeleri için parça çekler ve nakit paraları da müteahhite verdiğini, müvekkilinin davalıya projede kullanılacak elektrik malzemesinin alımında finansman temini amacıyla kullanılmak üzere ... Bankası ... Şubesinin 17.06.2016 tarihli 83.965 USD'lik ve 24.06.2016 tarihli ... Bankası ... Şubesinin 5.000 USD’lik ileri tarihli çeklerini davalıya verdiğini, bunun akabinde işveren firmanın battığını ve taahhütlerini yerine getiremediği gibi, müvekkilinin proje teminatı olarak verdiği çekleri ve davalının kendi yapacağı işler için verdiği 150.000,00-TL'yi iade etmediğini, işin yapılamayacağı ortaya çıktığında, müvekkilinin malzeme alımı için davalıya verdiği iki adet çekin iadesini davalıdan talep ettiğini, davalının müvekkilini oyalayarak bu çekleri iade etmediğini ve daha sonra hiçbir alacağı olmadığı halde bu çekleri Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu, mallarını muhafaza altına aldığını, bankalara ve müvekkilinin şirketine 89/1 haciz ihbarnameleri gönderdiğini, bununla da yetinmeyerek müvekkilinin iş yaptığı şirketlere gerek şahsen giderek ve e-postalar yollayarak müvekkilinin ticari itibarına ciddi zararlar vermeye başladığını, müvekkilinin bu eylemleri sona erdirmesi yolundaki talebi üzerine davalının "bana ileri tarihli senetler ver, yeni alacağın projelerden bana iş verirsin, ben de senetleri peyderpey sana iade ederim" dediğini, müvekkilinin haciz baskısından ve ticari itibarının zedelenmesi riskinden kurtulmak için aslında borcu bulunmadığı halde alacaklısı davalı, borçlusu ... olan 30.08.2017 vadeli 40.000,00-TL bedelli, 30.09.2017 vadeli 20.000,0-TL bedelli ve 30.10.2017 vadeli 105.000,00-TL bedelli olmak üzere 3 adet bono verdiğini, bonoların vadesi geldikten sonra davalının bonoları işleme koymadığını, bu sırada müvekkilinin işler almaya çalıştığını, davalının da taahhüdünü yerine getirmeyerek davaya konu 30.10.2017 tarihli 105.000,00-TL bonoyu takibe koyduğunu, gerçek bir borç söz konusu olmadığı için şekli unsurları eksik olarak davalıya verilen bonoya istinaden takip yaptığından dolayı müvekkilinin İcra Hukuk Mahkemesine başvurusu sonucu kambiyo senetlerine mahsus yolla yapılan icra takibinin iptal edildiğini, bunun üzerine davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile bu kere ilamsız takip yaptığını, yargılama sonunda davalıya borcu bulunmadığının tespitini, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip ve 105.000,00-TL'lik bononun iptaline, haksız takip sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mahkemenin görevsizliğine, yargılamaya devam edilirse ödenmiş bir borç ve kapalı bir icra takibi sonucu menfi tespit davası açıldığından hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Küçükçekmece .... Asliye hukuk Mahkemesinin 27/01/2022 tarihli .... Esas sayılı ... Karar sayılı görevsizlik kararı verilmiş, dosya mahkememize tevzi edilmekle işbu esasa kaydı yapılmıştır.
Dava; dava ve takibe konu kambiyo senedi vasfında olmayan senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
HMK'nun 1.maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. " hükmünü içermekte olup görev hususu dava şartlarındandır. HMK'nun 115.maddesi " Mahkeme ,dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmüne haizdir.
TTK'nun 4.maddesinde bentler halinde sayılan ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın belirtilen tür davaların mutlak ticari davaya vücut vereceği ve Ticaret Mahkemelerinin görev alanına gireceği, havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlığın taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması koşulu aranmayacağı (TTK 4.1,son cümle) nispi ticari davalarla ilgili olarak ise TTK 4.1 maddesinde yer alan hükme göre "her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının" ticari dava sayılacağı, taraflardan yanlız birinin ticari işletmesi ile ilgili olarak yasada sayılanlar dışında sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların, ticari davaya vücut vermeyeceği, taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendiren bu tür sözleşmelerin, her ne kadar TTK 19.2 uyarınca diğer taraf içinde ticari iş sayılırsa da bu durumun, davanın TTK 4.1'e göre nispi ticari dava sayılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır.
Açıklanan kanun hükümleri doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, açılan davada önce İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak yapılan 30/10/2017 tanzim tarihli, 105.000 TL bedelli bononun lehtar kısmının boş olduğundan kambiyo vasfına haiz olmadığı anlaşılmakla İstanbul ....İcra Hukuk Mahkemesi'nin .. E.- ... K. Sayılı ilamı ile takibin iptaline karar verildiği, İstanbul BAM ... HD'nin ... ... E-K. Sayılı ilamında da takibe konu senette lehtarın ad ve soyadının yazılı olmaması nedeniyle takibe konu senedin bono olarak kabul edilmeyeceği açıkça belirtilmiş olduğu, bu nedenle davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile bu kere ilamsız takip yaptığı, davaya ve takibe konu belgenin zorunlu unsurları ihtiva etmediğinden kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı, bu belgeye dayalı olarak açılan menfi tespit davasının ticari davaya vücut vermediği,, netice itibariyle açılan davada davaya Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Dosyanın görevli ve yetkili mahkemesinin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
4-Yargı yerinin belirlenmesi için Asliye Hukuk Mahkemesi ile aramızda görev uyuşmazlığı çıkmış olduğundan dosyanın doğrudan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪