Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/743 Esas 2023/859 Karar

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/743 Esas
KARAR NO: 2023/859

DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 01/08/2023
KARAR TARİHİ: 25/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilleri dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ..., ... ve ...'in, ...nde pay sahibi olduklarını, müvekkilleri ..., ... adına Beyoğlu ... Noterliği 11.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ve müvekkili ... adına Beyoğlu .... Noterliği 10.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile bir kısım bilgi ve belgelerin incelemeye hazır edilmesinin talep edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkilleri ..., ... adına Beyoğlu .... Noterliği 11.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevaben keşide edilen Bakırköy ... Noterliği 18.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “bilgi alma hakkının genel kurulda kullanılacağı ve pay sahiplerinin genel kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında bilgi isteyebileceği” belirtildiğini, ancak ... adına keşide edilen ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, davalı şirketin genel kurul tarihinin 16.03.2023 tarihinde yapılacağının Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, bunun üzerine Genel Kurul öncesi keşide ettikleri Beyoğlu .... Noterliği 06.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve Beyoğlu .... Noterliği 10.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "TTK 437/2 uyarınca her iki şirketin 16.03.2023 tarihli Genel Kurulunda şirketin işlerine ilişkin sorularımızın genel kurulda cevaplandırılarak şirketlerde pay sahibi olan müvekkillerin bilgilendirilmesini ve 16.03.2023 tarihinde şirketin işlerine dair olan sözleşmelerin, ticari defterler ve kayıtlar ile faturaların da sorularımızı ilgilendiren kısımlarının hazır edilerek genel kurulda pay sahipleri tarafından incelenmesine imkân tanınması gerektiği"nin ihbar ve ihtar edildiğini, davalı şirketin 16.03.2023 tarihli Genel Kurul toplantısı azınlık pay sahiplerinin talebi üzerine TTK madde 420/1 uyarınca 02.05.2023 tarihine ertelendiği,, 02.05.2023 tarihli Genel Kurul toplantısından önce Beyoğlu ... Noterliği 06.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve Beyoğlu .... Noterliği 10.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesindeki sorularının cevaplandırılması ve sözleşmelerin, ticari defterler ve kayıtlar ile faturaların da sorularını ilgilendiren kısımlarının hazır edilmesinin talep edildiğini, 02.05.2023 tarihli Genel Kurul toplantısında davalı şirketin Yönetim Kurulu başkanı ... ihtarnamede belirttikleri soruların cevabına dair yazılı bir takım açıklamalar yapmışsa da bu açıklamalara ilişkin hiçbir sözleşme, ticari defter ve yazışmaları inceletmediğini, yapmış olduğu açıklamaların da soyut, eksik ve denetime elverişsiz olduğunu, ayrıca pay sahibinin talebinin cevapsız bırakılması hususu yetersiz hesap verme ilkesine uymayan cevapları da kapsadığını, bu noktada davalı şirketin Yönetim Kurulu başkanı olan ...'in hesap verme ilkesine de aykırı hareket ettiğini, tüm bu sebeplerle müvekkilleri ..., ... adına Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından TTK 437/5 uyarınca bilgi edinme ve inceleme istemli dava ikame edildiğini ve işbu davanın derdest olduğunu ayrıca müvekkili ... adına da Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası altında TTK 437/5 uyarınca bilgi edinme ve inceleme istemli dava ikame edildiğini, usul ve yasaya aykırı olarak da davanın reddedildiğini, yine taraflarınca müvekkilleri ..., ... ve ... adına yasal süresi içerisinde 02.05.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan bazı kararların iptali için dava açıldığını; Türk Ticaret Kanunu 437. Maddesinde pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkının düzenlendiği özel denetçi isteme hakkının da pay sahiplerine tanınan bu bilgi alma ve inceleme hakkının devamı olarak nitelendirilebileceği özel denetçi isteme hakkının amaçlarının pay sahibinin haklarını korumak ve pay sahibinin haklarını kullanırken bilinçli olmasını sağlamak olması sebebiyle özel denetçi istenebilmesi için daha kolay bir yol olan bilgi alma ve inceleme hakkı 437.maddenin 1.fıkrasında ön koşul olarak öngörüldüğü, her pay sahibinin genel kurulda gündem maddeleri arasında yer almasa bile özel denetçi atanmasını isteyebileceğini, bu durumun TTK madde 413/2’de düzenlenen “gündemde bulunmayan konular genel kurulda müzakere edilemez ve karara bağlanamaz. Kanuni istisnalar saklıdır.” şeklinde düzenlenen “gündeme bağlılık” ilkesinin bir istisnası olduğunu, 6762 sayılı Mülga Ticaret Kanunu’nda bu durumun açıkça düzenlememesine rağmen Yargıtay kararlarında yerleşik olarak özel denetçi atanmasını istemek için gündem maddeleri arasında olmasına gerek olmadığına hükmettiğini, 6102 sayılı TTK'da da bu durumun açıkça belirtildiğini, Genel Kurul’un pay sahiplerinin koşulları sağladıktan sonra özel denetçi atanması talebini reddetmesi halinde uygulanacak olan usulun TTK madde 439’da düzenlendiğini, davalı şirketin ... bilinen otelin maliki olduğunu, otele ilişkin davalı şirketin hiçbir masraf, gider ve maliyeti yokken, tek gelirinin de otel işletmecisinden elde ettiği yıllık kira bedeli olduğunu, önceki yıllarda da kira bedeli düşükken bu yıl pay sahiplerinin bu olaya ses çıkarmalarından ötürü kira bedelinde artış yapılmışsa da genel kurulda belirtilen kira bedelinin fahiş derecede düşük rakamlar olduğunu, bu sebeple özellikle otel işletmecisi ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin özellikle incelenmesinin istendiğini fakat bu sözleşmenin özellikle 'ticari sır' kisvesi altında gösterilmediğini, söz konusu sözleşmede kira bedeli dışında ciro üzerinden de işletmeci ile bir anlaşma olduğunu, fakat bunun özellikle pay sahiplerinden gizlendiğini, davalı şirketin yönetim kurulu başkanı ...'in özellikle bu sözleşmeyi inceletmemesi iddiaları ve şüphelerinde haklı olduklarını gösterdiğini, davalı şirketin yönetim kurulu başkanının sorulara dair verdiği cevaplara ilişkin pay sahiplerinin kendisine güvenmesini istemişse de altı ve içi boş olan cevaplara dair hiçbir denetim yapılamıyor olmasının bile şirketin ne denli kötü yönetildiğini gösterdiğini, davalı şirket bünyesindeki ... isimli otelin kiralanması ve işletilmesi ile ilgili olarak genel kurulda somut hiçbir bilgi verilmediğini, sözleşmelerin incelenmesine karşı çıkıldığını, tamamen şirket işleyişiyle ilgili olan sorularına da şeffaf ve dürüst bir şekilde cevap verilmediğini, davalı şirketin genel kurulunda her ne kadar 'sorulara cevap vermiş olmak için' cevaplar düzenlenmişse de soruların cevabının denetlenemediği bir ortamda söz konusu cevapların doğru olduğundan da söz edilemeyeceğini, bu sebeple ticari defter ve kayıtlar, faturalar, yazışmalar, kira sözleşmeleri ile mizanın sorularını ilgilendiren kısımlarını incelemeyi talep etmiş olduklarını, ancak davalı şirket tarafından bu evrakların inceleme için için hazır bulundurulmadığını, yönetim kurulu tarafından soruların cevapsız bırakılması, verilen cevapların soyut olması, şeffaf ve denetlenebilir olmaması, sorularını ilgilendiren bilgi, belge, defter vs belgelerin incelemeye hazır edilmemesi, şirketin tek gelir kaynağı olan kira sözleşmelerinin özellikle incelemeye hazır edilmekten kaçınılması nedenleriyle yönetim kurulu üyeleri tarafından idare muamelelerine müteallik bir suistimalin vuku bulduğu, kanun ve esas mukavele hükümlerine önemli bir suretle aykırı hareket edildiğinin anlaşıldığını, tüm bu sebeplerle davalı şirketin 02.05.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında TTK 438 uyarınca özel denetçi atanmasının talep edildiğini; ancak bu taleplerinin genel kurul toplantısında oy çokluğuyla reddedildiğini, şimdi ise yasal süresi içerisinde TTK 439/1 uyarınca özel denetçi istemli işbu davayı açtıklarını, davanın kabulü ile; Beyoğlu .... Noterliği 06.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamedeki sorularına ilişkin olarak TTK 439/1 uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle 16.03.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı bir kısım pay sahibinin mali kayıtların incelenmesi talepleri doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu'nun 420. Maddesi kapsamında 02.05.2023 tarihine ertelendiğini, 16.03.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesinde şirket merkezinde, ... AŞ. 'nin 01.01.2002- 31.12.2022 tarihleri arasındaki İşletme Ayrıntılı Gelir Tablosu ve ekleri, ... AŞ. 'nin 01.01.2002- 31.12.2022 tarihleri arasındaki Ayrıntılı Bilançosu ve ekleri, ... AŞ. 'nin 2022 yılı Faaliyet raporu, ... AŞ. 'nin 2022 yılı Murakıp raporu, hazır edilmiş ve 02.03.2023 tarihinde şirket merkezine gelen davacılar vekili av. ...'a bizzat elden teslim edildiğini, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun bilgi alma ve inceleme hakkı başlıklı 437/1 . maddesi kapsamında gerekli belgelerin tamamının 16.03.203 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesi şirket merkezinde incelemeye hazır bulundurulduğunu ve inceleme için gelen davacı vekiline de birer suretlerinin bizzat elden teslim edildiğini ve genel kurul toplantısında da gerekli belgelerin hazır edildiğini, açılan davanın yerinde olmadığını, şirkete özel denetçi atanabilmesi için kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanabilmesinin mümkün olduğunu, müvekkil şirketin çok uzun yıllardır faaliyette olan ve ortaklara uğratılan bir şirket hiçbir zaman olmadığını, şirketin faaliyeti süresince kar ettiğini ve yönetim kurullarının ibra edilmiş bir şirket olduğunu, davaya konu olabilecek özel denetçi atanmasını gerektirecek hiçbir delil olgu veya durum söz konusu olmadığını, kanunun ruhu ve lafzı ile aradığı hukuki durumun oluşmadığını, tam aksine beyan ettikleri üzere ... AŞ.'nin 01.01.2002- 31.12.2022 tarihleri arasındaki İşletme Ayrıntılı Gelir Tablosu ve ekleri, ... AŞ. 'nin 01.01.2002- 31.12.2022 tarihleri arasındaki Ayrıntılı Bilançosu ve ekleri, ... Turizm ve Yatırım AŞ. 'nin 2022 yılı Faaliyet raporu, ... AŞ. 'nin 2022 yılı Murakıp raporu 02.03.2023 tarihinde 16.03.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı öncesi şirket merkezine gelen davacılar vekili Av. ...'a bizzat teslim edildiğini, hal böyle iken açılan davada dile getirilen ve iddia edilen konuların yerinde olmadığını, davacı tarafından talep edilen bilgiler ile ilgili olarak 02.05.2023 tarihli Genel Kurulda Yönetim Kurulu Başkanı tarafından ayrıntılı cevapların yazılı olarak verildiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde beyan edilen ve talep edilen bilginin bir kısmının ticari sır niteliğinde olduğunu, Türk Ticaret Kanunu kapsamında mutlak ve nisbi şirket ticari sırları bulunabildiğini,mutlak ticari sırların açıklanmasının kesinlikle mümkün olmadığını, nisbi nitelikteki ticari sırların ise ancak şirket yetkili organlarının açık kararı ile açıklanabileceğini, müvekkili şirketin her yıl olağan genel kurul toplantılarını, kanuna ve yönetmeliğe uygun olarak yaptığını, müvekkili şirket mali kayıtları ile ilgili gerekli bilgilendirmeleri genel kurulu aracılığı ile eksiksiz yapan bir şirket olduğunu, açılan davanın davacı olan hissedar da dahil olmak üzere geçmiş yıllardaki tüm genel kurullar da şirket yönetim kurulu ve denetim kurullarının ibra edildiğini, müvekkili şirketin genel kurul öncesi ve olağan faaliyet dönemlerinde ticari sır olmayan ve hissedarların talep edebileceği tüm bilgileri tüm hissedarlar arasında ayırım yapmaksızın eşit işlem ilkesi gereğince paylaştığını, açıkladıkları ve resen tespit edilecek sebeplerle; şirket genel kurulu öncesi ve genel kurulda yönetim kurulunun açık ve tatmin edici yazılı cevapları dikkate alındığında ayrıca şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratılmış olduğunun, ikna edici şekilde delillerle davacı tarafından ortaya konulmaması sebebiyle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, özel denetçi atanması isteğine ilişkindir.
Davacıların, davalı ... hissedarı olduğu, davalı şirketin muamele merkezinin mahkememizin yetki alanında kaldığı saptanmıştır.
Bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nın getirdiği yeniliklerden biri de azınlığa özel denetçi atanmasını isteme imkanı tanımasıdır. TTK 438 ve devamı maddelerde bu hakkın nasıl kullanılacağına ilişkin kurallar konulmuş bulunmaktadır. TTK düzenlemesi dikkate alındığında her pay sahibi gündemde yer almasa bile, gerekli olması ve daha önce bilgi alma hakkının kullanılmış olması halinde özel denetçi atanmasını genel kuruldan isteyebilir. Fakat bu talep şirket genel kurulu tarafından kabul edilmez ve ret edilir ise TTK 439. maddesi gereğince sermayenin en az onda birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibari değeri toplamı en az bir milyon TL olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.
TTK 439/2.maddesi gereğince "dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir surette ortaya koymaları" da gerekir. Başka bir anlatımla davacıların şeklen dava açma hakları bulunsa da TTK 439/2.maddesi gereğince talebin kabul edilebilmesi için şirketin kurucuları veya şirket organlarının şirketi zarara uğratmaları şart olduğu gibi, bu zarara uğratma eyleminin de zarar veren bu organların kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmeleri suretiyle gerçekleşmiş olması ve bu hususların ikna edici bir surette ortaya konulması gerekir. Buradaki ispat yaklaşık ispat değil, ikna edici ispattır.
Bu bilgiler ışığında davalı ...nin 02/05/2023 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısına davacılar adına vekillerinin katıldığı davacıların ihtarnamelerinde belirtilen sorularına açıklama Yönetim Kurulu başkanı ... tarafından yapılmış ise de sözleşme ticari defter ve yazışmalar incelenemediğinden bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. TTK 439. Maddesi gereğince karar aleyhine 3 ay içinde dava açıldığı ve davacıların pay oranı da TTK 439/1 maddesinde belirlenen %10 oranının üzerinde bulunduğundan davacıların dava takip yetkileri olduğu görülmüştür.
Davacılar Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile bilgi alma inceleme hakkı ihlali nedeni ile dava açmış ve davaları dosyaya gelen karar örneği ile reddedilmiş ise de; TTK 438 ve 439 madde şartlarının değerlendirilmesi gerekir. Dava dilekçesinde ' yöneticilerin kanun veya esas sözleşmeye aykırı hareket ettikleri' iddia etmiş ise de bu hususta herhangi bir ikna edici bilgi ve belge sunmuş değillerdir Özel denetim hakkı şirketin genel gidişatı hakkında bilgi edinme amaçlı olamaz. Pay haklarının korunması ve belli konuların açıklığa kavuşturulması için özel denetimin gerekli olması koşulunun gerçekleştiği yönünde mahkememizde kanaat oluşmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak oybirliği ile karar verildi.25/10/2023

Başkan ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.