T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/944 Esas
KARAR NO: 2023/1024
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 04/10/2023
KARAR TARİHİ: 13/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin her birinin davalı şirkette %13,72'şer oranda olmak üzere toplam %27,44 oranında pay sahibi olduğunu, davalı şirketin sermayesinin 81.360.000 TL olduğunu müvekkili ...'ın sermayenin 11.160.370 TL'sine, müvekkili ...'ın sermayenin 11.160.370 TL'sine sahip olduğunu, davalı şirketin bir holding şirket olduğunu, tam hakimiyetine sahip olduğu 7 ayrı şirket bulunduğunu, müvekkilleri ile 6 kardeş olan ..., ..., ...,..,..,... davalı şirkette pay sahibi olduklarını, davalı şirketin holding şirket olup , ...Tic. Ltd. Şti. ,... Tic. Ltd. Şti. ,... Ticaret Ltd. Şti. ,... A.Ş. ,... A.Ş. ,... A.Ş. ,... A.Ş. nin holding yapısı altında yapılandırılan ve Türk Ticaret Kanunu anlamında şirketler topluluğu niteliğinde olan mezkur şirketlerin esas olarak aile anayasası ile kurumsallaştırılmış Sağlık ailesinin şirketleri olduğunu, müvekkillerinin adı geçen şirketlerin faaliyet gösterdiği lojistik sektöründe üst düzey görevler aldığını, 40 yıl boyunca yoğun emek sarf ettiklerini, ailenin diğer fertlerinin 40'ar yıllık tecrübe ve bilgi birikimlerini görmezden geldiklerini, müvekkillerini yönetimden uzaklaştırdıklarını, yönetim kurulu üyesi oldukları dönemde bu sıfatla ve yine pay sahibi sıfatıyla talep ettikleri bilgi ve belgeler müvekkillereine verilmediğini, müvekkillerinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarının engellendiğini, müvekkillerinin Beyoğlu .... Noterliğinin 30 Mart 2023 tarih ve ... yevmiye numarasıyla tasdikli ihtarnameyle davalıya ve diğer tam hakimiyetinde bulunan grup şirketlerini muhatap göstererek holding ve tüm iştiraklerindeki son 15 aya ilişkin bir kısım bilgi ve belge talep ettiklerini, İhtarnameye muhatap şirketler tarafından gönderilen Bakırköy .... Noterliğinin 13 Nisan 2023 tarih ve ... yevmiye numarasıyla tasdikli cevabi ihtarnamede müvekkillerinin taleplerinin karşılanmayacağının bildirildiğini, davalı şirketin 2022 faaliyet dönemine ilişkin olağan genel kurulu, 17.05.2023 tarihinde tüm pay sahiplerinin katılımıyla toplandığını, ancak talep edilen belgeler sunulmadığından 03/07/2023 tarihine ertelenen Genel Kurul toplantısının tekrar ertelendiğini, 03.07.2023 tarihli ertelenen genel kurul sonrasında davalı şirket tarafından Bakırköy .... Noterliğinin 18 Temmuz 2023 tarih ve ... yevmiye numarasıyla tasdikli ihtarnamesiyle işin aslında hiçbir şey ifade etmeyen, bilgi ve belge talebimizi karşılamayan açıklamalar yapıldığını, ortaklar cari hesabı diye nitelendirdikleri bir basit tablonun eklendiğini, söz konusu ihtarnamede belirtilenin aksine talep edilen bilgi ve belgelerin müvekkillerine e posta yoluyla gönderilmediğini, 09.08.2023 tarihinde toplanan olağan genel kurul toplantısında bilgi alma taleplerinin yinelendiğini fakat çoğunluğun oylarıyla reddedildiğini, müvekkillerinin davalı şirkette azlık pay sahibi olduklarını, özel denetçi tayini talep hakkı bakımından TK m. 439'da belirtilen genel kurulun reddi ve azlık pay sahibi olma şartlarının gerçekleştiğini beyan ederek özel denetçi taleplerinin kabulüne, Özel denetçi giderlerinin TK m. 444 uyarınca davalı şirketçe karşılanmasına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların girişimleri, paylarını diğer ortaklara satmak konusunda taraflar arasında yürütülen ve zaman zaman kesintiye uğrayan pay devralma müzakereleri kapsamında, haksız bir mevzi elde etme çabasına yönelmekte olduğunu, paysahipliği haklarının gereği gibi uygulanması için özel denetim yoluna başvurulması gerektiğini, oysa davacının tutumlarının, bu ilkeyle bağdaşmadığını, davacıların dava dilekçesindeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacıların yönetim kurulunun en kıdemli üyeleri olduğunu, yönetimde uzun süre görev yaptıklarını, diğer pay sahiplerinin davacıların emeklerini görmezden geldikleri, davacılara bilgi ve belge aktarmadıkları yönündeki iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacıların 09.08.2023 tarihine kadar yönetim kurulunda bizzat görev yaptıklarını, bilgi alma talepli ihtarnamenin keşide edildiği tarih itibariyle davacıların bilginin merkezinde olduklarını, pay sahibi sıfatı ile bilgi talep eden ... ve ... aynı zamanda (o dönemde) yönetim kurulu üyesi sıfatını taşıdıklarını bu nedenle talep ettikleri bilgilerin tümüne zaten vakıf olduklarını, davacıların kurumsal yönetim karşıtı bir tutum benimsediklerini, davacıların davalı şirketle sayısız kişisel işlem yaptıklarını, şirketin şeffaf ve hesap verebilir bir yapıya kavuşmasını bizzat önlediklerini, genel kurulda davacı pay sahipleri tarafından somut olarak yöneltilmiş bir bilgi alma talebinin ve özel denetim isteminin olmadığını, davacıların aslen hukuka uygun bir şekilde talep edemedikleri özel denetim istemlerinin genel kurulda belirtilen ihtarnamenin 9. Maddesinin kapsamını hayli aştığını, genel kurulda istenmeyen bir özel denetim talebinin davaya konu edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, özel denetçi atanması isteğine ilişkindir.
Bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nın getirdiği yeniliklerden biri de azınlığa özel denetçi atanmasını isteme imkanı tanımasıdır. TTK 438 ve devamı maddelerde bu hakkın nasıl kullanılacağına ilişkin kurallar konulmuş bulunmaktadır. TTK düzenlemesi dikkate alındığında her pay sahibi gündemde yer almasa bile, gerekli olması ve daha önce bilgi alma hakkının kullanılmış olması halinde özel denetçi atanmasını genel kuruldan isteyebilir. Bu talep genel kurulca kabul edilirse şirket veya her hangi bir pay sahibi şirket merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir. Fakat bu talep şirket genel kurulu tarafından kabul edilmez ve ret edilir ise TTK 439. maddesi gereğince sermayenin en az onda birini (halka açık anonim şirketlerde yirmide birini) oluşturan pay sahipleri veya payların itibari değeri toplamı en az bir milyon TL olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.
Ayrıca; özel denetçi atanması isteğinin dinlenebilmesi TTK 439/2. maddesi gereğince "dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir surette ortaya koymaları" da gerekir. Başka bir anlatımla davacıların şeklen dava açma hakları bulunsa da TTK 439/2. maddesi gereğince talebin kabul edilebilmesi için şirketin kurucuları veya şirket organlarının şirketi zarara uğratmaları şart olduğu gibi, bu zarara uğratma eyleminin de zarar veren bu organların kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmeleri suretiyle gerçekleşmiş olması ve bu hususların ikna edici bir surette ortaya konulması gerekir. Buradaki ispat yaklaşık ispat değil, ikna edici ispattır.
Davacıların şirket ortağı olarak bilgi alma hakkına sahip olduğu, bu hakkın ihlali halinde hak sahibinin hangi hakları kullanabileceğine ilişkin TTK 437. madde hükmü gözetildiğinde davacının bu nedenle bilgi alma hakkının tanıması için yetkili mahkemeden talepte bulunarak bilgi alma hakkını kullanabileceği kabul edilmelidir.
Davacılar alınacak bilirkişi raporu, zarara sebebiyet veren iş ve işlemlerin ortaya çıkması, böylelikle davacı sorumlu olan yöneticilere karşı sorumluluk davası açabileceğini beyan etmiş ise de; bu hususta herhangi bir ikna edici bilgi ve belge sunmuş değildirler.
TTK 438. maddesine göre ikinci şartı pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi ve belli konuların açıklığa kavuşturulması için özel denetimin gerekli olması gerekir. Özel denetim hakkı zararın ve zarar verenin tesbiti bakımından sonuçta şirketin genel gidişatı hakkında bilgi edinme amaçlı olamaz.
Hal böyle olunca davacıların pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi ve belli konuların açıklığa kavuşturulması için özel denetimin gerekli olması koşulunun gerçekleştiği yönünde mahkememizde bir kanaat oluşmadığı sonucuna varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 269,85 TL karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, kesin olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi.13/12/2023
Başkan ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.