T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/24
KARAR NO : 2024/516
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/01/2024
KARAR TARİHİ : 13/06/2024
YAZIM TARİHİ : 08/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Şirketin ticari merkez adresinde araç kiralama ve satış işiyle iştigal ettiğini, kiralama işlerinde kullanmak üzere Davalı tarafın ilana çıkartmış olduğu ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) aracı almak için Davalı ile irtibat kurulduğunu, varılan anlaşma uyarınca Çiçekdağı Noterliğinin 10/07/2022 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesiyle araç satım bedeli için Davalı'nın banka hesabına 08/07/2023 tarihinde 1.000,00-TL, 10/07/2023 tarihinde 420.000,00-TL olmak üzere toplam 421.000,00-TL ödeme yapılarak aracın satın alındığını, İstanbul Anadolu .... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.İş sayılı kararıyla ...... (eski) plakalı (.... yeni plakalı) araca incelenmek üzere el konulduğunu, İTÜ tarafından araç üzerinde yapılan inceleme sonucunda araçtaki motor numarasının siciline uygun olmadığının, şasi numarasının silinerek yeniden basıldığının, orijinal olmadığının belirlendiğini, inceleme için ... plakalı araç inceleme açıklamasıyla 4.900,00-TL ödeme yapıldığını, Davalı'nın haksız eylemi (çalıntı araç satma) sonucu uğranılan zararları geri alabilmek adına araç satım bedeli için ödenen 421.000,00-TL + 4.900,00-TL olmak üzere toplam 425.900,00-TL alacak icra takibi başlatıldığını belirterek Davalı'nın icra takibine karşı haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
Davalı tarafından dava dilekçesinin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, İstanbul Anadolu ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D. İş sayılı kararı UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... motor numaralı araca ait tescil bilgileri getirtilmiş, ... şasi nolu araca ait tescil bilgileri UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... şasi nolu aracın tescil bilgileri UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... plakalı aracın tescil bilgileri UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... plakalı aracın tescil bilgileri UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... Sigorta A.Ş.'den ... plakalı araç için yaptırılan poliçe getirtilmiş, .... Üniversitesi tarafından düzenlenen teknik inceleme raporunun onaylı örneği getirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, Davalı tarafından Davacı'ya satılan araca ceza soruşturması kapsamında el konulması nedeniyle Davacı'nın elinden alındığından Davacı tarafından ödenen satış bedeli ile el koyma işlemi nedeniyle yapılan araç kimlik tespit işlemi nedeniyle yapılan giderin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konular; taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu araca ceza soruşturması nedeniyle el konulmasından ötürü Davacı'nın araç için ödenen satım bedelinin geri verilmesini ve el koyma nedeniyle yapılan araç kimlik tespit doğrulama işlemi giderinin rücuen tahsilini isteyip isteyemeyeceği, bu kapsamda Davacı'nın icra takip tutarı kadar Davalı'dan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; Alacaklı'sının dosyamız Davacı'sı, Borçlu'sunun dosyamız Davalı'sı oldukları, icra takibinin toplam 425.900,00-TL alacak için yapıldığı, icra takibinin ceza soruşturma kapsamında el konulan araç bedeli ile araç kimlik tespiti işlem bedeline dayandığı, Davalı Borçlu'nun icra takibine 04/12/2023 tarihinde itiraz ettiği, Davacı Alacaklı'nın icra takibine yapılan itirazın iptali için süresinde dava açtığı anlaşılmaktadır.
Davacı ile Davalı arasında Çiçekdağı Noterliğinin 10/07/2023 tarihli .... yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) aracın Davalı tarafından Davacı'ya 421.000,00-TL bedel ile satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından söz konusu satışa konu araç için Davalı'ya banka yoluyla 08/07/2023 tarihinde 1.000,00-TL ve 10/07/2023 tarihinde 420.000,00-TL olmak üzere 421.000,00-TL ödendiği dosya arasında yer alan dekontlardan görülmektedir.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü bir soruşturma çerçevesinde Davacı'nın satın almış olduğu ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) aracın da aralarında bulunduğu 17 adet araca İstanbul Anadolu ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D. İş sayılı dosyasıyla 08/11/2023 tarihinde el konulup en yakın Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüklerinde ya da ... Fakültesinde gerekli bilirkişi incelemesinin yaptırılabilmesi için CMK'nin 127 vd maddeleri uyarınca el konulmasına ve inceleme yapılmasına izin verilmesine kararı verilmiştir.
Dosya arasına getirtilen ... Fakültesinin 17/11/2023 tarihli raporuna göre, ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) aracın motor numarasının motor bloğu sol yandaki özel sette noktalı gömme (....) olarak görüldüğü ve bu numaranın orijinal olduğu fakat .... plakalı aracın siciline uygun olmadığı, .... plakalı aracın siciline uygun olduğunun tespit edildiği, aracın şasi numarasının sağ ön koltuk önü taban sacında gömme (...) olarak görüldüğü ve bu numaranın orijinal olmadığı silinip sonradan vurulduğu, bu sonradan vurulan numaranın altından tespit edilen orijinal numara kalıntılarının (...) olarak görüldüğü ve bu numaranın .... plakalı aracın siciline uygun olduğunun saptandığı, ayrıca şasi numarasının sol ön cam altında ve sol ön kapı direğinde sonradan yapıştırma etiketlerinde (....) olarak görüldüğü, aracın model yılının 2020, tipinin 356 ve renginin beyaz olarak tespit edildiği, şasi numarasında yapılan değişikliğin sahtecilik olduğu ve aracın kimliğinin değiştirildiği, aldatmaya haiz olduğu ve iğfal kabiliyetinin bulunduğu belirlenmiştir.
Dava konusu aracın dosyada yer alan ruhsatına İstanbul Bölge KPL Belge Uzm. ... Tetkik kaydının yapıştırıldığı, ruhsatta hurdaya ayrılmıştır 21 Aralık 2023 kaydının yer aldığı görülmüştür.
Büyükçekmece .... Noterliğinin 21/12/2023 tarihli ... yevmiye sayılı işlemi ile dava konusu ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) aracın hurdaya ayrıldığı anlaşılmıştır.
TBK'nin 214. maddesi uyarınca, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla, satılanın tamamı veya bir kısmı bir üçüncü kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcı, bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olur.
TBK'nin 217. maddesi uyarınca, satılanın tamamı alıcının elinden alınmışsa, satış sözleşmesi kendiliğinden sona ermiş sayılır ve alıcı satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:
1. Satılandan elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünlerin değeri indirilerek, ödemiş olduğu satış bedelinin faizi ile birlikte geri verilmesini.
2. Satılanı elinden alan üçüncü kişiden isteyemeyeceği giderleri.
3. Davayı satıcıya bildirmekle kaçınılabilecek olanlar dışında kalan bütün yargılama giderleri ile yargılama dışındaki giderleri.
4. Satılanın tamamen elinden alınması yüzünden doğrudan doğruya uğradığı diğer zararları.
Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının satılanın elinden alınması yüzünden uğramış olduğu diğer zararları da gidermekle yükümlüdür.
TBK'nin 219. maddesi uyarınca, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
TBK'nin 227. maddesi uyarınca, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.
TBK'nin 228. maddesi uyarınca, alıcıya ayıplı olarak devredilmiş olan satılanın ayıptan, beklenmedik halden veya mücbir sebepten dolayı yok olması veya ağır biçimde zarara uğraması, alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanmasını engellemez. Bu durumda alıcı, satılandan elinde ne kalmışsa onu geri vermekle yükümlüdür. Satılan alıcıya yüklenebilen bir sebep yüzünden yok olmuşsa veya alıcı onu başkasına devretmişse ya da biçimini değiştirmişse alıcı, ancak değerindeki eksiklik karşılığının satış bedelinden indirilmesini isteyebilir.
TBK'nin 229. maddesi uyarınca, satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:
1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.
2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.
3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.
Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.
Davacı, dava konusu araca araç kimliğinin değiştirilmesi nedeniyle İstanbul Anadolu Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında el konulması nedeniyle, ödediği bedeli Davalı'dan istemektedir. Davacının istemine göre, dava konusu araç Davalı'ya geri verilemeyeceği için ayıptan kaynaklanan sorumluluk çerçevesinde sözleşmeden dönerek ödediği bedelin geri verilmesi seçimlik hakkını kullanamayacaktır.
Dava konusu araca el konulduğu için aracın tamamen zaptı söz konusu olup, TBK'nin 217. maddesi uyarınca satış sözleşmesi kendiliğinden sona ermiştir. Bu durumda, dava konusu araca el konulduğundan Davacı Davalı'dan araç için ödediği bedeli isteyebilecektir. Bundan başka, Davalı, dava konusu aracın Davacı'nın elinden alınması yüzünden uğramış olduğu diğer zararlarından da sorumlu olacaktır. Buna göre, dava konusu aracın tamamen zaptı nedeniyle sözleşme sona ermiş sayıldığından Davacı araç için ödediği 421.000,00-TL'yi Davalı'dan isteyebilecektir. Bunun yanında dava konusu araca el konulması sonrası İstanbul Anadolu ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D. İş sayılı kararı doğrultusunda ... Fakültesinde yaptırılan inceleme için Davacı tarafından ödenen 4.900,00-TL'yi de isteyebilecektir.
Dosya arasına alınan ... motor numaralı aracın tescil bilgisinde, bu motor numarasının ... plakalı araca ait olduğu görülmektedir. Bilirkişi raporunun tespitiyle bu tescil bilgisinin uyumludur.
İstanbul Anadolu ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D. İş sayılı kararında belirtilen dava konusu araçla aynı akıbete uğrayan diğer araçların tescil bilgilerine bakıldığında, Davalı adına pasif tescil kaydı bulunduğu, bir kısım aracın ise aktif tescil kaydının bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda, Davalı adına tescilli bulunan ve satışı yapılan 17 adet araca soruşturma kapsamında çalıntı olup olmadıkları, motor numaraları ile şasi numaralarının gerçek olup olmadıkları yönünde inceleme yapılmak üzere el koyma işlemi uygulandığından ve hali hazırda bu araçlardan ... plakalı, ... plakalı, .... plakalı, .... plakalı ve ... plakalı araçların dava konusu araç gibi aktif tescil kayıtlarının da bulunmaması da gözetildiğinde hukuka aykırı olan bu işlem karşısında Davalı'nın kusurlu olduğunun da kabulü gerekmiştir. Davalı tarafından Davacı'ya satılan araca el konulması nedeniyle Davacı yönünden zarar gerçekleşmiştir. Bu yönden de Davalı'nın sorumlu olduğu sonucuna varılmaktadır.
Yukarıda değinildiği üzere, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Davalı tarafından Davacı'ya satışı yapılan ...... (eski) plakalı (... yeni plakalı) araca el konulması ve aracın hurdaya ayrılması birlikte değerlendirildiğinde Davacı'nın Davalı'ya araç bedeli olarak 421.000,00-TL'nin tarafına geri verilmesini isteyebileceği, yine dava konusu araca el konulması nedeniyle yaptırılan inceleme nedeniyle Davacı tarafından ödenmek durumunda kalınan inceleme bedeli 4.900,00-TL'yi Davalı'dan isteyebileceği sonucuna varılmakla, davanın kabulü ile, dava konusu aracın bedelinin geri verilmesinin gerekip gerekmediği ve inceleme için ödenen bedelin rücuen tahsili istemi yargılamayı gerektirdiğinden Davalı yönünden belirlenebilir nitelikte bulunmadığı kanaatiyle icra inkar tazminatı istemi yerinde bulunmayarak, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile; Davalı'nın Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden aynı koşullarla devamına,
Davacı'nın icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
2- Alınması gereken 29.093,23-TL karar harcından dava açılırken alınan 5.143,81-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 23.949,42-TL eksik harcın Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 5.143,81-TL peşin harcın Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 417,00-TL posta ve davetiye gideri, 15,00-TL dosya sarf gideri olmak üzere toplam 859,60-TL yargılama giderinin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
5- Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin Davalı'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6- Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 65.626,00-TL vekalet ücretinin Davalı'dan alınarak Davacı'ya verilmesine,
7- Kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra yatırana geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere Davacı Vekili'nin yüzüne karşı, Davalı'nın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır