T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/363 Esas
KARAR NO : 2024/361
İSTEM : Zayi Belgesi Verilmesi
İSTEM TARİHİ : 25/04/2024
KARAR TARİHİ : 26/04/2024
YAZIM TARİHİ : 26/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi isteminin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İstemde bulunan vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği adreste, 13-14 Nisan 2024 tarihlerinde, iç tadilat, iç düzenleme yapılarak, gereksiz eşya ve saklanması gerekmeyen bir kısım evraklar imha edildiği, bu sırada bir kısım saklanması gerekli eşya ve evrak yanlışlıkla imha edilmiş olduğu, yanlışlıkla imha edilen evraklar arasında Yönetim Kurulu karar defteri ile 2021 yılı envanter defterinin de bulunduğu, dolayısı ile Yönetim Kurulu karar defteri ve 2021 yılı envanter defteri zayi durumda olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını söz konusu nedenlerle zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini isteminde bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; istem, TTK'nin 82/7 maddesi gereğince şirket karar defterinin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
TTK'nin 82/7 maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Zayi belgesi isteyen ilgili, işletmesinde bulunan isteme konu yönetim kurulu karar defteri ve 2021 yılı Envanter Defterini kaybettiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesini istemiştir.
Tacirin yukarıda bahsedilen yasa hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve özeni göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, zayi durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gereken önlemleri alması gerekmekte ise de, istemde bulunan şirketin ticari defteri için gereken muhafaza önlemlerinin alınmadığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, ilgili tarafından zayi durumunun nedeni imha edilecek bir kısım evrak ile birlikte yönetim kurulu karar defteri ile 2021 yılı envanter defterinin de imha edildikleri, bu şekilde zayi durumunun tacire yüklenen ticari defter ve belgelerin korunması ve saklanması yükümlülüğüyle bağdaşmadığı zayi belgesi verilmesi istenen defterlerin bu şekilde kaybolması göz önüne alındığında, isteme konu defterlerin saklanması ve korunması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, kaybın defterlerin imha edilmesi suretiyle meydana geldiği anlaşılmakla yasada belirtildiği şekliyle zayi belgesi verilmesi koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalar hep birlikte değerlendirildiğinde, istemde bulunanın yönetim kurulu karar defteri ve 2021 yılı envanter defterinin saklanması ve korunması için gereken önlemleri almadığı, kaybın yasada belirtildiği gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yaşanmadığı, gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği kanaatine varıldığından istemin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İstemin REDDİNE,
2-Alınması gereken peşin alındığından başka alınması gereken harca yer olmadığına,
3-İstemin niteliği gereği yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştikten sonra gider avansının kullanılmayan kısmının istemde bulunana geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere istemde bulunan Şirket Temsilcisinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪