T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/521 Esas
KARAR NO : 2024/550
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 10/06/2024
KARAR TARİHİ : 03/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin .... Havacılık ve Ulaştırma Hizmetleri A.Ş., havacılık alanında faaliyet gösteren bir ticaret şirket olduğunu, şirketin faaliyetlerinin kısıtlanmasına veya dondurulmasına dair herhangi bir yaptırım veya tedbir kararı olmamasına rağmen, şirket fiilen faaliyet gösteremez ve ticari faaliyetlerini yürütemez halde olduğunu, bunun sebebinin şirketin Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Genel Kurul Karar Defteri’nin Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Ankara Vergi Kaçakçılığı-1 Denetim Daire Başkanlığında incelemede bulunması ve iade edilmemesi olduğunu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın .... soruşturma numarası altında yapılan soruşturma nedeniyle, Şirket’in Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Karar Defteri, inceleme kapsamında Ankara Vergi Kaçakçılığı-1 Denetim Daire Başkanlığına gönderildiğini, yaklaşık 3 yıldır devam eden bu süreç kapsamında Şirket’e daha önce kayyım tayin edilmiş fakat daha sonra kayyım atanmasına ilişkin kararlar kaldırılarak Şirket’in olağan faaliyetine devam edebilmesi mümkün hale gelmiş olduğunu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin 24.07.2023 tarihli ve .... sayı numaralı gazetesinde buna ilişkin husus ilan edilmiş ve yeni bir ticaret sicil tasdiknamesi düzenlenmişt olduğunu, Gazete nüshası ve ticaret sicil tasdiknamesi ekte sunulduğunu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın .... soruşturma numarası altında devam eden soruşturması kapsamında el konulan defterlerin iadesi için müvekkili tarafından 22.05.2024 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvuru yapıldığını, Savcılık makamınca bu başvuru uyarınca, “incelemelerin bitmiş olması halinde defterlerin iade edilmesi” yönünde Ankara Vergi Kaçakçılığı-1 Denetim Daire Başkanlığı’na 22.05.2024 tarihli müzekkere yazıldığını ve ilgili müzekkerenin ekte sunulduğunu, şirketin Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Karar Defterleri’nin kopyalarının alınarak orijinallerin iade edilmesi için birden çok defa ilgili kuruma müvekkili tarafından da başvuru yapılmış olduğunu, bu başvurulara gerek 31.08.2023 tarihinde gerek de 31.05.2024 tarihinde verilen cevaplarda “talep edilen defterlerin mezkur incelemesinin devam ettiği ve incelemelerin tamamlanmasını müteakip iade edileceği” belirtilerek olumsuz cevaplar verildiğini, ilgili , havacılık alanında faaliyet gösteren müvekkili Şirket, bağlı bulunduğu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü mevzuatı gereği, denetime ve lisans yenilemelerine tabi bir Şirket olduğunu, tüm bu denetlemelerin ve ayrıca lisans yenilemelerinin söz konusu olabilmesi ve SHGM’ye sunulabilmesi için gerek Yönetim Kurulu gerek de Genel Kurul tarafından SHGM tarafından sunulması zorunlu tutulan alınması gerekli kararlar mevcut olduğunu, Şirket defterlerinin fiilen kullanılmasının mümkün olmaması nedeniyle, yeni Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Defteri tasdik ettirilerek kullanabilmesi adına, müvekkiline bu konuda yetki verilmesini talep ederek taleplerinin kabul edilmediği takdirde, müvekkilinin faaliyetlerine fiilen devam edebilmesine imkan sağlamak adına, Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Defterine erişim sağlayarak karar alınabilmesine imkan tanıyacak şekilde duruşma açılmaksızın ve dosya üzerinden karar verilerek müvekkiline defterleri kullanmak ve karar alarak bunları ilgili defterlere işlemek ve noter onaylı suretlerini alabilmek konusunda yetki verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin hükümler doğrultusunda ticari defterlerin fiilen kullanılmasının nedeniyle, yeni Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Defteri tasdik ettirilmesi adına, bu konuda yetki verilmesini veyahut defterlere erişim sağlayarak karar alınabilmesine imkan tanıyacak şekilde noter onaylı suretlerini alabilmek konusunda yetki verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nin 82/7 maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gereken önlemleri alması gerekmektedir. TTK'nin 82/7 maddesinde zayi belgesinin verilebileceği mücbir sebep ve durumlar açıkça belirtilmiştir. Oysa eldeki davada ticari defterlerin zayi olmadığı davacı tarafın da kabulündedir. Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Karar Defteri'nin Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Ankara Vergi Kaçakçılığı-1 Denetim Daire Başkanlığında incelemede bulunduğu hususu nizalı değildir. Davacı taraf dava dilekçesinde yapılan başvuruların reddedildiğini ikrar etmektedir. İdarenin red kararına karşı başvurulabilecek yasal yollar Kanunla düzenlenmiştir. Bu da Adli yargı değil idari yargı yoluna başvurulmasını gerektirir. Ayrıca mevcut ve noter tasdikli ticari defterler zayi olmaksızın yenilerinin bastırılması kanunen mümkün olmayıp yargı makamlarının talimatları doğrultusunda incelemeye alınan defterler yönünden yetki aşımı yapılarak defterlere erişimin sağlanması veya TTK 82.madde uyarınca zayi belgesi niteliğinde davacıya yetki verilmesi hukuk normlarına aykırıdır. Tüm bu açıklanan gerekçeler doğrultusunda açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından bu hususta karar oluşturulmasına yer olmadığına,
3-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.03/07/2024
Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪
Hakim ...
☪ e-imzalıdır. ☪