T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1061 Esas
KARAR NO: 2018/705
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 05/08/2008
KARAR TARİHİ: 05/06/2018
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 05/08/2008 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; ... kent ... etapda yapılacak konutun alımı için müvekkilinin ... ltd şti ile 04/07/1995 tarihinde müvekkilinin .... LTD. ŞTİ.'den sabit fiyat garantili konut sözleşmesi ile bir adet daire verileceği konusunda anlaştıklarını müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği edimin 129.000 TL peşin 55.000 TL sini 55 ayrı taksit ile ödediğini, 125.000 TL lik iki ara ödeme ile yaparak borcunun tamamını ifa ettiğini, ve bu yönde borcun yoktur imzasını aldığını, müvekkilinin İstanbul ... Noterliğinin 14/074/2008 tarih .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı kooperatife üyelik talebinde bulunduğunu, ancak üyelik kaydının yapılmadığını, davalının süresi içerisinde daireyi temsil etmemiş olması nedeniyle ayrıca davalıdan bir kaç aylık kira ödemesini ceza şart olarak aldığını, daha sonra bu ödemeninde kesildiğini, davalı kooperatif genel kurul kararı ile davalı şirket ile yaptığı 22/06/1995 tarihli sözleşmeyi kabul ettiğini bu nedenle bağlayıcı olduğunu, dava konusu olaydan tüzel kişilik perdesinin aralanmasına yönelik taleplerinin olduğunu, bu kapsamda....konut pay ... blok ... nolu , ... metre karelik bölümün hükmen tesciline bu olmadığı takdirde benzer nitelikte daire yönünden tescil karar verilmesine, üyeliğin tespiti ve hükmen tescil talebinin kabul edilmediği takdirde müvekkilimin ödediği toplam 434.000,000TL nin satım almak istenilen gayrimenkulun rayiş piyasa değere üzerinden ödenmiş parasının güncel satın alma değerinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacının müvekkil kooperatife üye olmadığını ve herhangi bir ödemesinin bulunmadığını bu nedenle öncelikle husumetten davanın reddini davacının diğer davalı ile yapmış olduğu sözleşmesinin müvekkilini bağlamayacağını davacının şirketten para alamıyacağını düşündüığü için müvekkilini hasım olarak gösterdiğini kooperatifler yasası ve medeni kanuna göre müvekkilinin şirketin borçlarından sorumluluğu söz konusu olmadığından bahisle başka bir tüzel kişiye yatırılan para sebebiyle müvekkilinin daire teslim borcunun doğamayacağını hak ve adalete aykırı davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ....LTD. ŞTİ.' Cevap dilekçesinde özetle : Dava konusu edilen arsa üzerine inşa edilecek meskenlerin yapımını müvekkil şirketçe üstlenildiğini kooperatifin verdiği yetkiye istinaden kooperatif adına satışların yapıldığını müvekkil şirket ile konut alımı için anlaşan müşterilerin taahütleri ve diğer davalı kooperatife aktarıldığı gibi isimleri de kooperatife bildirildiğini davalı kooperatif tarafından bildirilen bir kısım isimlerin kooperatife üye edildiğini ve daha sonra değişen yönetim sebebiyle bir kısım yükümlülüklerin yerine getirilmediğini davalı kooperatifin yükümlülerinde kurtulmak amacıyla işlemler yaptığını ve müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinden bahisle davanın husumetten , zamanaşından ve esastan reddini talep etmiştir.
Dava dosyası Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinden gelmiş daha sonra ticaret mahkemelerinin tek hakimli olması sebebiyle mahkemeler arası devir sonucu mahkmemize geldiği anlaşılmıştır.
DELİLLER: Dava, cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı... Vs.
Mahkememizce Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesinin ... sayılı dava dosyası kooperatife ve şirkete ait ticaret sicil dosyaları davacı tarafın sunmuş olduğu ödeme belgeleri yatırdığı paralara ilişkin belgeler tapu kayıtları dosyamız arasına alınmış; devren gelen mahkemede inşaat bilirkişisinin dahil olduğu kooperatif uzmanı ve mali bilirkişiden oluşan heyetten 02/06/2009 havale tarihli keşfen yapılan bilirkişi asıl raporunu dosyaya sunmuşlar bu raporu yapılan itirazlar göz önünde bulundurularak bilirkişi heyetinden , devren gelen mahkemede ek rapor alınmış 02 Kasım 2010 tarihli ek raporda denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplama yapılmıştır. Bu rapora yapılan itiraz sonucu mahkememizce alınan 20/03/2013 tarihle ek raporda ise bilirkişilerce görüşlerinde değişiklik olmadığına ilişkin rapor sunmuşlardır.
Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulü ile 80.000,00-TL'nin faizi ile birlikte tahsiline ilişkin karar davacı ve davalı şirket vekillerinin temyiz istemi üzerine Yargıtay Yüksek ... Hukuk Dairesi'nin 27.02.2014 gün ... esas ... karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamında; davalılar arasında düzenlenen 22.06.1995 günlü sözleşme ile sözleşmeyi onaylayan Kooperatif genel kurulunun 26.06.1996 tarihli genel kurul kararına işaret edilmiş olup, davalı kooperatifçe inşaatı üstlenilen ve davalı şirketçe satışları gerçekleştirilen taşınmazlar ile ilgili olan davalar arasındaki ilişkinin açıklığa kavuşturulması inşaatların toplam bedeli , ortak sayısı dikkate alınarak böyle bir inşaatın yapılmasının mümkün olup olmadığı inşaat finansmanının davalı şirketçe yapıldığının kanıtlanması halinde davacının yapmış olduğu ödeme karşılığında talepte bulunabileceği ayrıca, kooparetif ile davalı arasındaki ilişkininde 1163 Sayılı Kanunuun 23. Maddesi gereğince değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra karar verilmesini talep edilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur. Bozma ilamı sonrası mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulundan alınan 29.06.2017 tarihli raporun incelenmesinde; davacının kooperatif ortağı olmadığını, bu nedenle daire veya bedelini talep edemeyeceği ancak sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde şirketten tazminat talebinde bulunulabileceği düzenlenmiştir. Rapora karşı davacı ve davalı şirket itirazda bulunmuş ise de daha önce alınan raporlar, özellikle bozma ilamında işaret edilen eşitlik ilkesi dikkate alınarak emsal nitelikteki Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas karar sayılı ilamı ile bu dosyayı onayan Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı dikkate alındığında yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir.
Davalılar arasındaki hizmet sözleşmesi kooperatifin yönetim yapısı itibariyle davalılar arasında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davalı şirketin diğer davalı şirketin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, davacı dışında başka şahıslara davalı kooperatifin konut satıp satmadığı, konut satın alan kişiler varsa bunların kooperatife ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği, davacı ile aynı konumda olan şahıslar arasında eşitliğe aykırı bir durum yaratılıp yaratılmadığı konusunda dosyada mevcut genel kurul kararları dikkate alınarak inceleme yapılması gerekmektedir.
Dosya kapsamı, davacı ve davalı tarafın beyanları gözönüne alındığında , davacı taraf dava dilekçesi ile davalı ....Yapı Kooperatifi'ne (Eski Ünvanı ....Yapı Kooperatifi) olan üyeliğinin tespitinin yapılması ve üyeliğin tescilini talep ettiği görülmektedir.
Dava dışı Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26/05/1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı ... Yapı Kooperatifi'ne tahsis edilen taşınmaz üzerine yapılacak inşaatın müteahhitliğini davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, davalı kooperatifin ....Ltd. Şti. İle yapmış olduğu 22/06/1995 tarihli hizmet sözleşmesi gereğince işlem yapmaya yetkilendirildiği ve bunun genel kurulda da kabul edildiği anlaşılmıştır. Hizmet sözleşmesi doğrultusunda davalı şirketin ,eski unvanı ....Yapı Kooperatifi adına kooperatifteki dairelerin satışının gerçekleştirildiği görülmüştür.
Davacı, dosyada bulunan satış sözleşmesi ile .... Blok ... numaralı ... metre kare alanlı bağımsız bölümün 99.000,00-TL'si peşin olmak üzere 04.07.1995 tarihinde toplam; 434.00.000TL(Eski Türk Lirası) ile satın alıp bedel ödeme bedelinin yerine getirilmiştir. Çözülmesi gereken sorun davalı şirketin kooperatif adına daire satışı yaparak bedelini tahsil edip edemeyeceği noktasındadır. Dosyada bulunan davalılar arasındaki hizmet sözleşmesi ile davalı kooperatifin sözleşmeyi onaylayan genel kurul kararları dikkate alındığında, gerek kooperatif ve gerek şirketin ortaklık yapısının aynı olması karşısında davalı şirketin, davalı kooperatif adına üretilen dairelerin satışını yaptığı sonucuna varılmıştır.
Ticaret Sicil kayıtlarından, davalı kooperatifin 05/05/1995 tarihinde kurulduğu, 22/06/1995 tarihli sözleşme ile .... Ltd. Şti ile ... Yapı Kooperatifi'nin birlikte hareket etmesi konusunda karar alındığı; 02/09/997 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde kooperatif adına duyurularda bulunma hakkı verildiği belirlendiğinden, dairelerin satışı konusunda davalı xirkete yetki ve görev verildiğ, bu doğrultuda ....Yapı Kooperatifi tarafından yapılan yeni adı .... Konut Yapı Kooperatifi olan yerden davacıya, dava konusu yapılan 1 adet dairenin satışının yapıldığı, bedelinin davacıdan tahsil edildiği kabul edilmiştir. Emsal dosyalar ve dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde, davalı ortaklıkların ortaklık yapıları ve aralarındaki ilişki dikkate alındığında, davacıdan tahsil edilen paranın inşşat işlerinde kullanıldığı sabittir. Aksi kabul, ortaklık yapıları dikkate alındığında, bir çok ortağın hukuk eli ile mağdur edilmesi sonucunu doğuracaktır. Bu açıdan, mahkememizce, dosya kapsamındaki deliller ileBakırköy .... Asliye ticaret Mahrkemesi dosyası ve bu kararı onayan Yargıtay .... Hukuk Dairesinin yukarıda işaret edilen bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde ; .... Yapı Kooperatifi tarafından yapılan binaların satışı ....Ltd. Şti. Tarafından yapılmış, satış bedelleri .... Ltd. Şti tarafından tahsil edilmiş; .... Yapı Kooperatifi faaliyetlerini yapamayacağı anlaşılınca yapıların mevcut durum itibariyle, kooperatifteki dairelerin tamamlanması için yeni bir kooperatif yönetimi oluşturularak aralarında yapmış oldukları işbölümü paylaşımı doğrultusunda daireleri tamamlama yönüne gittikleri ve ... Konut Yapı Kooperatifi ismini değiştirerek aynı kooperetifin devamı mahiyetinde .... Yapı Kooperatifi adını aldığı, yapılan işlem itibariyle .... Yapı Kooperatifi'nin sadece ismindeki ünvan değiştirilerek .... Yapı Kooperatifi adını aldığından aynı kooperatifin devamı olduğu, eşitlik ilkesi dikkate alındığında, davacının da diğer bir kısımn ortaklar gibi kooperatif ortağı olduğnun tespitine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. ,dolayısıyla aynı kooperatifi devamı olduğu görülmektedir.
... Yapı Kooperatifi Ticaret Sicilde de ünvan değişikliği ilan edildikten sonra, davalı .... Ltd. Şti.'nden daire alanlarında kooperatifin ortağı olduğu, boş kalan yerlerinde de satış yapılmak suretiyle yeni üye kaydı yapılmasını ve üyelerin aidat ödeyerek yeniden kooperatifi faaliyete geçirmeyi esas alındığı, bu kapsamda daha önce daire alanların kendilerine başvuru yapmasına yönelik Ticaret Sicil de ilan verdikleri görülmektedir. Oysa ki, ... Ltd. Şti. İsim değişikleri ile birlikte yönetimi de değişen ... Yapı Kooperatifi'ne dosya ibraz edilen listede de belirtildiği şekilde üyelerin listesinin bildirildiği ve bu konuda dosyada herhangi bir itiraz bulunmadığın görülmüştür. Kendisine teslim edilen liste gereğince kooperatiften daire alan kişilerin tüm kayıtlarının adreslerinin bilinmesine rağmen sadece başvuruyu kısa bir süre sınırlandırılarak üye kaydını bu şekilde tamamlama yoluna gitmesi, hakkaniyet ve eşitlik kurallarına aykırı olduğu da açıktır.
Tüm dosya kapsamı yapılan yargılama ve yukarıdaki tespitler doğrultusunda; davacının davalı kooperatif üyeliğini yetkilendirdiği diğer davalı ... Ltd Şti aracılığı ile elde ettiği, davalı kooperatifin dava dışı üyelerinin de bu yöntemle kooperatif üyeliğini kazandıkları, davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalıların birlikte hareket ettikleri tespit olunarak davacının ortaklığının tespitine, bu kapsamda davalı şirkete yönelik davanın kabul şekli itibariyle reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ... ... Ltd.Şti. Davasına yönelik davasının REDDİNE,
2-Davacının davalı Kooperatife yönelik davasının kabulü ile; davacının davalı ... Konut Yapı Koop. Ortağı olduğunun TESPİTİNE,
3-Alınması gereken 5.464,80-TL harçtan peşin alınan 14,00-TL ile 1.166,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.284,80-TL harcın davalı ....Konut Yapı Koop.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 4.261,75-TL bilirkişi ücreti ve 99,00-TL posta masrafı toplamı olan 4.360,75-TL'nin davalı ...Konut Yapı Koop.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Ltd.Şti. Tarafından yapılan 102,40-TL posta giderinin davacıdan tahsili ile davalı . ... Ltd.Şti.'ne verilmesine,
6-Davalı ...Yapı Koop. Tarafından yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 9.150,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Koop.'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Avukatlık ücret tarifesine göre davalı şirket hakkındaki davanın husumet yönünden reddine karar verildiğinden hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ....Ltd.Şti.'ye verilmesine,
9-Dosya Kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine,
Dair davacı asil, vekili ile davalı ... ile diğer davalı Kooperatif vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde YARGITAY YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/06/2018
Katip ...
¸
Hakim ...
¸